Ávila: stad binnen een middeleeuwse stadsmuur

Een stad die nog binnen haar eigen muur ligt

Ávila is een provinciestad in Castilië en León, op het hoogland ten westen van Madrid. Het bijzondere is de stadsmuur: die loopt nog helemaal om de oude stad heen, met een omtrek van 2.516 meter en negen poorten. De bouw begon aan het eind van de elfde eeuw, nadat de streek op de moslims was heroverd en koning Alfonso VI de stad liet versterken.

Het aantal torens verschilt per bron. Sommige beheerders en toeristische instanties tellen 82, andere 87 of 88, afhankelijk van de vraag of ook kleinere en gedeeltelijk ingebouwde torens meetellen. Zeker is dat de ronde torens en de ruim tweeduizend kantelen de muur herkenbaar maken.

De stad ligt op ongeveer 1.130 meter hoogte, de hoogste van alle Spaanse provinciehoofdsteden. Dat merk je aan het weer: de winters zijn kouder dan in veel andere steden, en een jas is ook in het voorjaar niet overbodig. Met ruim 58.000 inwoners is Ávila klein genoeg om het centrum te voet te doen.

Wat UNESCO beschermt, binnen en buiten de muur

UNESCO plaatste de oude stad in 1985 op de Werelderfgoedlijst als voorbeeld van een versterkte stad waarvan de muur geheel bewaard is gebleven. De lijst noemt ook vier romaanse kerken buiten de muur: San Pedro, San Vicente, San Andrés en San Segundo. In 2007 werd de inschrijving uitgebreid met onder meer San Nicolás, Santa María de la Cabeza, San Martín en drie kloosters uit de zestiende eeuw: Encarnación, San José en Santo Tomás.

Wie alleen de muur bezoekt, mist dus een deel van wat het erfgoed uitmaakt. De kerk van San Vicente, buiten de muur bij de Puerta de San Vicente, is de bekendste van de kerken buiten de muur en ligt op loopafstand van het centrum. De kloosters uit de zestiende eeuw horen bij de periode waarin de stad, volgens de toelichting van de beheerders, een tweede bloeitijd kende.

Santa Teresa en de stad van de heiligen

Teresa de Cepeda y Ahumada, later Teresa van Ávila, werd in 1515 in de stad geboren. Ze werd karmelietes, hervormde haar orde en is een van de meest gelezen mystieke schrijvers uit de Spaanse Gouden Eeuw. In het zuidoosten van de oude stad staat het Convento de Santa Teresa, gebouwd op de plek die als haar geboortehuis geldt. Ze is een belangrijke reden dat Ávila ook een bestemming is voor pelgrims en lezers, en niet alleen voor liefhebbers van vestingwerken.

Voor wie bij Spanje vooral aan stranden denkt, is Ávila een andere soort reis, vergelijkbaar met Zamora met zijn romaanse kerken of Soria op het noordelijke hoogland. Het gaat hier om geschiedenis, hoogte en rust, niet om de Spaanse kusten of de Spaanse eilanden.

Vanuit Madrid naar Ávila en wat je daar doet

De afstand tot Madrid is ongeveer 88 kilometer. Met de Renfe Media Distancia-trein duurt de reis volgens de reisgegevens ongeveer anderhalf uur, en de bus vanaf het busstation Estación Sur in Madrid doet er ongeveer even lang over. Controleer de dienstregeling en de prijs bij de vervoerder zelf, want die veranderen regelmatig.

Omdat de oude stad klein is, kiezen veel bezoekers voor een dagtrip. Met een overnachting krijg je meer van de muur te zien op rustiger momenten, in de ochtend en de avond. Wie een grotere route door de regio maakt, kan Ávila combineren met Ponferrada in het westen van de regio, al liggen die plaatsen ver uit elkaar. Ook binnen het bredere aanbod van steden in Spanje is Ávila een van de kleinste die op de Werelderfgoedlijst staat.

Veelgestelde vragen