Ibiza, een eiland van zoutpannen, zeegras en zomerdrukte

Vijf gemeenten op een eiland van 41 bij 22 kilometer

Ibiza vormt samen met Formentera de westelijke groep van de Balearen, op de eilanden zelf de Pityusen genoemd. Als westelijke groep liggen die twee eilanden het dichtst bij het Spaanse vasteland: tussen het klipeiland Es Vedrà aan de zuidwestkust van Ibiza en Cap de Sant Martí bij Dénia ligt 92 kilometer zee. Waar het eiland ten opzichte van de rest van het land ligt, laat de kaart van Spanje zien, en in het overzicht van bestemmingen staat Ibiza naast de kusten, steden en streken op het vasteland.

Het is een klein eiland met een lange kust. Van zuidwest naar noordoost meet Ibiza 41 kilometer en in de breedte nergens meer dan 22; de opgaven voor de oppervlakte lopen uiteen van 541 tot 570 vierkante kilometer, afhankelijk van de meting. Op die oppervlakte ligt toch ongeveer 170 kilometer kust, doordat de kustlijn vol inhammen en baaien zit. Het hoogste punt is sa Talaiassa, 476 meter, in de gemeente Sant Josep de sa Talaia; de top is er vlak, en vanaf de noordoostkant kijk je over een groot deel van het eiland en over Formentera.

Bestuurlijk bestaat Ibiza uit vijf gemeenten, en die verdeling verklaart veel van wat een bezoeker tegenkomt. Vier van de vijf beslaan het grootste deel van de oppervlakte. De vijfde is de stad Eivissa, die met 11,1 vierkante kilometer het kleinste gemeentegebied heeft en toch ruim een derde van de bevolking huisvest. Op 1 januari 2025 telden de vijf gemeenten samen 163.755 inwoners volgens de officiële bevolkingscijfers van het Spaanse statistiekbureau INE.

Bron: INE, officiële bevolkingscijfers van de Spaanse gemeenten

Zeven kilometer tussen de luchthaven en de stad

De luchthaven van Ibiza ligt op het grondgebied van Sant Josep de sa Talaia, zeven kilometer van het centrum van de stad Eivissa. Platja d'en Bossa ligt daar tussenin: drie kilometer van de stad, langs de weg naar het vliegveld, met een busverbinding. Omdat het eiland in zijn langste richting 41 kilometer meet, blijven de afstanden vanaf de aankomsthal overal beperkt.

De haven van Eivissa verbindt het eiland met het vasteland en met Formentera, dat ten zuiden ervan ligt en per boot bereikbaar is. Over zee is het van de haven 100 zeemijl naar Valencia en 101 naar Alicante, omgerekend ongeveer 185 kilometer. Hoe de eilanden zich verhouden tot de vastelandkusten, komt aan bod in het overzicht van de Spaanse kusten, en het overzicht van de Spaanse eilanden zet de Balearen naast de Canarische Eilanden en de kleinere archipels.

Het werelderfgoed van Ibiza: zeegras, graven en stadsmuren

UNESCO plaatste Ibiza op 4 december 1999 op de werelderfgoedlijst, onder de naam Ibiza, biodiversiteit en cultuur. Het is een gemengde inschrijving, die zowel op culturele als op natuurcriteria rust: de criteria ii, iii, iv, ix en x. De status geldt niet voor het hele eiland, maar voor vier onderdelen: de zeegrasvelden van Posidonia oceanica langs de kust, het Fenicische dorp sa Caleta aan de zuidkust, de Punische begraafplaats Puig des Molins in de stad en de ommuurde bovenstad Dalt Vila.

Die vier onderdelen lopen van de vroegste bewoning van de eilanden tot de zestiende eeuw. Sa Caleta geldt als het bewijs van die vroegste bewoners en heeft een eigen informatiecentrum. Puig des Molins heeft een van de best bewaarde verzamelingen Punische grafvondsten, met een museum op de vindplaats. De vestingwerken rond de bovenstad komen uit de zestiende eeuw en gelden als een van de meest intacte renaissancevestingen aan de Middellandse Zee; volgens de toelichting bij de inschrijving heeft dat ontwerp de versterking van havens in Spaans-Amerika beïnvloed.

Tussen de Punische en de Spaanse periode lag een islamitische, waarin de stad Madina Yabisa heette. Van de Arabische stadsmuur zijn resten bewaard in het gebouw van de Cúria, dat in de veertiende en vijftiende eeuw op die muur werd opgetrokken; er is een interpretatiecentrum dat die periode behandelt. In de bovenstad staan verder het museum voor hedendaagse kunst, het diocesaan museum bij de kathedraal en het archeologisch museum.

De vestingmuren van Dalt Vila, begonnen in 1555

Karel V en zijn zoon Filips II gaven opdracht voor de muren, als onderdeel van een bredere modernisering van de verdediging in de Middellandse Zee tijdens de conflicten met Frankrijk en het Ottomaanse Rijk. De Italiaanse ingenieur Giovanni Battista Calvi ontwierp het werk en begon er in januari 1555 aan. Jacobo Paleazzo Fratin wijzigde het plan in de jaren zeventig van die eeuw en voegde een zevende bastion toe, Santa Llúcia, naast de zes die Calvi had voorzien: Sant Jordi, Sant Jaume, Sant Pere, Sant Joan, Santa Tecla en Sant Bernat. Antoni Saura werkte door tot in de jaren negentig van de zestiende eeuw.

De hoofdingang is het Portal de ses Taules. Aan weerszijden van de doorgang staan twee Romeinse beelden, en erboven hangt een gedenkplaat met het wapen van Filips II en het jaartal 1585. Wie vanaf de haven omhoog loopt, komt daar het eerst langs.

Het zeegras tussen Ibiza en Formentera

Posidonia oceanica is een zeegras dat alleen in de Middellandse Zee voorkomt en op de bodem uitgestrekte velden vormt. Volgens de beoordeling van de natuurbeschermingsorganisatie IUCN beslaan die velden binnen het werelderfgoedgebied en de omringende wateren ongeveer 553 vierkante kilometer, en zijn er 220 mariene soorten in geteld. Dat is bijna evenveel oppervlak als het eiland zelf aan land heeft, al komen de twee opgaven uit verschillende metingen. In de Europese habitatrichtlijn is het zeegras aangemerkt als een habitat met voorrang bij bescherming, en het stadsbestuur van Eivissa noemt de velden rond het eiland streng beschermd.

Zeegras groeit langzaam en wordt oud. De IUCN-beoordeling noemt klonen van honderden tot duizenden jaren, en voor één kloon is een leeftijd van ongeveer 100.000 jaar berekend; die laatste waarde is een schatting en geen meting. De velden houden de zeebodem vast en dienen als kraamkamer voor vissen. De ondiepe, heldere wateren tussen Ibiza en Formentera geven het zeegras de omstandigheden die het nodig heeft. Dezelfde velden liggen onder de baaien van de westkust, zoals Cala Comte in de gemeente Sant Josep de sa Talaia.

De scheepvaart zet het gebied onder druk. In de zomer varen er volgens dezelfde beoordeling gemiddeld 1.960 vaartuigen per dag door, met uitschieters tot 2.494. De IUCN beoordeelde de staat van het gebied in 2025 als zorgelijk en de bedreigingen als zeer hoog, naast de scheepvaart ook door klimaatverandering, invasieve algen, plastic en afvalwater. De Balearen beschermen het zeegras via Europese en regionale regels; kom je met een eigen of een gehuurde boot, ga dan na waar ankeren is toegestaan.

Ses Salines: zout, flamingo's en bijna 17.000 hectare natuurpark

Aan de zuidpunt van Ibiza en tegen de noordkust van Formentera ligt het natuurpark Ses Salines d'Eivissa i Formentera. De bescherming is in stappen gegroeid: in 1991 werd het gebied aangewezen als natuurgebied van bijzonder belang, in 1995 als natuurreservaat en in 2001 bij wet als natuurpark. Het park beslaat ongeveer 16.780 hectare, waarvan ruim 14.000 hectare zee, zodat het grootste deel ervan onder water ligt. Op Ibiza valt het binnen de gemeente Sant Josep de sa Talaia, dezelfde gemeente als de luchthaven.

De zoutwinning in het park is nog in bedrijf. In en om de pannen zijn ongeveer 210 vogelsoorten geteld, waaronder flamingo's, steltkluten en Audouins meeuwen, en in de Estany Pudent op Formentera verzamelen zich geoorde futen, volgens de parkbeschrijving in een van de grootste concentraties van Europa. Het strand en de pannen zelf komen aan bod op de pagina over Las Salinas.

Een natuurpark van de Balearen is iets anders dan een nationaal park van Spanje. Het eerste wordt door de regionale overheid aangewezen en beheerd, terwijl de nationale parken van Spanje onder een landelijke status vallen. Voor een bezoeker maakt dat vooral uit bij de regels: wat er in ses Salines is toegestaan, is vastgelegd door de Balearische overheid en niet door het Rijk.

Es Vedrà en de illots de Ponent

Voor de zuidwestkust rijst Es Vedrà uit de zee op, een onbewoond klipeiland van 382 meter hoog. Samen met het kleinere Es Vedranell en de illots de Ponent, de eilandjes voor de westkust, vormt het sinds februari 2002 een natuurreservaat, vastgelegd in een decreet van de Balearen. Aan land gaan mag op geen van die eilandjes zonder toestemming.

Het reservaat bestaat vooral voor zeevogels. Er broeden Balearische pijlstormvogels, Kuhls pijlstormvogels, kuifaalscholvers en stormvogeltjes, en er jagen slechtvalken en eleonoravalken. Op de eilandjes leeft de Pityusenhagedis, die alleen op Ibiza, Formentera en de omliggende eilandjes voorkomt en waarvan de kleur per eilandje verschilt. Vanaf de westkust en vanaf sa Talaiassa is de rots goed te zien; het klipeiland Es Vedrà heeft op deze site een eigen pagina.

De stad, de baai van Sant Antoni en de oostkust

Eivissa, in het Nederlands meestal Ibiza-stad genoemd, is de hoofdplaats en met 55.337 inwoners de grootste kern. De stad bestaat uit de ommuurde bovenstad, de haven en de wijken eromheen, met de musea en de Punische begraafplaats binnen dezelfde stadsgrenzen. Wie van geschiedenis en van een stedelijke omgeving het meeste wil hebben, kiest Ibiza-stad als uitvalsbasis; hoe die zich verhoudt tot de steden op het vasteland, laat het overzicht van Spaanse steden zien.

Aan de andere kant van het eiland ligt Sant Antoni de Portmany, met 29.132 inwoners, aan een brede baai op de westkust. De gemeente zet in haar eigen voorlichting de boulevard, de zonsondergang en de baaien ten noorden van de plaats op de voorgrond, waaronder Cala Salada en Cala Saladeta. De baai ligt naar het westen, zodat de zon er in de zee ondergaat, en daar is de plaats bij bezoekers om bekend; op de pagina over San Antonio staat wat er verder te doen is.

De oostkust hoort voor het grootste deel bij Santa Eulària des Riu, met 42.479 inwoners de tweede gemeente van het eiland. Het noorden is met 7.046 inwoners in Sant Joan de Labritja veel leger en bestaat grotendeels uit heuvelland en kleine baaien. Tussen die twee uitersten zit een verschil dat voor een verblijf uitmaakt: hoeveel winkels, restaurants en busverbindingen er binnen loopafstand zijn. Santa Eulalia zit daarin tussen de stad en het dunbevolkte noorden in.

Platja d'en Bossa in Sant Josep de sa Talaia is het grootste strand van het eiland. De gemeente beschrijft het als een strand met rustiger familiegedeelten en levendiger stukken met strandtenten en watersport, met fijn zand en ondiep water, en raadt aan er in het hoogseizoen vroeg te zijn omdat het vol loopt. De pagina over Playa d'en Bossa gaat daar verder op in, en welke stranden het land nog meer heeft, staat in het overzicht van de mooiste stranden van Spanje.

Een eiland van 163.755 inwoners en miljoenen bezoekers

Het inwonertal en het bezoekersaantal van Ibiza liggen ver uit elkaar. De vijf gemeenten telden op 1 januari 2025 samen 163.755 inwoners. Voor Ibiza en Formentera samen registreerde het Balearische statistiekbureau IBESTAT in 2024 3.667.319 aankomende toeristen, tegen 3.712.160 in 2023, een daling van 1,4 procent. Die twee statistieken dekken niet precies hetzelfde gebied, dus een exacte verhouding tussen inwoners en bezoekers levert het niet op. Het verschil in orde van grootte verklaart wel waarom de zomerdrukte op Ibiza een bestuurlijk onderwerp is geworden.

Dat raakt ook de watervoorziening. De Balearische waterbeheerder ABAQUA gunde in juni 2026 de opdrachten voor het ontwerp van drie nieuwe ontziltingsinstallaties: één op Mallorca, één op Menorca en één op Ibiza.

Ook in de manier waarop het eiland zichzelf presenteert, is die discussie te zien. In de hoofdindeling van het officiële toerismeportaal van het Consell d'Eivissa, het eilandbestuur, staat geen rubriek voor nachtleven: het portaal verdeelt het eiland in erfgoed, natuur, dorpen, stranden, actieve vakantie, wellness en winkelen, met een eigen onderdeel over de maanden buiten de zomer. Het toerismeportaal van de gemeente Sant Antoni de Portmany heeft die rubriek wel. Dat zegt niets over hoeveel er op het eiland te doen is, maar wel waar het eilandbestuur de aandacht van bezoekers op richt. Hoe Ibiza zich daarin verhoudt tot de andere eilanden van het land, komt aan bod in het overzicht van de Spaanse eilanden.

Sinds 2024 komen er in de zomer minder auto's op het eiland

Een Balearische wet uit 2024 maakt het mogelijk de toegang van voertuigen tot Ibiza tijdelijk te beperken en een plafond te stellen aan het aantal voertuigen op het eiland. Het eilandbestuur past die regeling toe van juni tot en met september, de periode waarin de druk op de wegen het grootst is.

Op 5 oktober 2026 maakte het bestuur de cijfers over dat seizoen bekend. Tussen juni en september kwamen 91.754 voertuigen het eiland binnen, tegen 109.457 in dezelfde periode van 2024, het jaar voor de regeling. Dat zijn 17.703 voertuigen minder, een daling van 16,2 procent. Bij campers en bestelbussen was het verschil groter: over januari tot en met september 1.282 tegen 4.467, een daling van 71,3 procent. Kom je met een eigen auto of camper, ga dan de voorwaarden bij het eilandbestuur na voordat je de boot boekt.

Hoe droog de zomer is en wanneer de regen valt

Het meetstation van het Spaanse weerinstituut AEMET bij de luchthaven, op zes meter hoogte in Sant Josep de sa Talaia, komt over de periode 1981 tot 2010 uit op een gemiddelde jaartemperatuur van 18,3 °C, 413 millimeter neerslag en 2.744 uren zon per jaar. De gemiddelde maximumtemperatuur is in juli 29,7 °C en in augustus 30,3 °C; in januari is die 15,7 °C, met een gemiddelde minimumtemperatuur van 8,1 °C.

De neerslag valt grotendeels buiten de zomer. Juli is met gemiddeld 5 millimeter de droogste maand, juni komt op 11 en augustus op 18 millimeter. September en oktober zijn met 57 en 58 millimeter de natste maanden, gevolgd door november met 53 en december met 52 millimeter. Tussen de droogste en de natste maand zit daarmee ruim tien keer zoveel neerslag.

Dit zijn gemiddelden over dertig jaar, geen verwachting voor een losse reisdag. Ze komen van één station aan de zuidkust op zes meter hoogte, dus in het heuvelland van het noorden kan het afwijken. Alle maandcijfers staan in het artikel over het weer en klimaat op Ibiza, en hoe de Spaanse klimaatzones zich onderling verhouden, komt aan bod in het landoverzicht van Spanje.

Bron: AEMET, klimatologische normaalwaarden Ibiza, Aeropuerto

Plaatsen en bezienswaardigheden

• Ibiza-stad · Hoofdstad van Ibiza, met een ommuurde bovenstad op de werelderfgoedlijst en de haven midden in de stad.
• San Antonio · Gemeente aan een baai op de westkust van Ibiza, met een stadsstrand, zonsondergangsplekken en kleine baaien buiten de kern.
• Santa Eulalia · Gemeente aan de oostkust van Ibiza met een versterkte kerk op Puig de Missa, de enige rivier van de Balearen en hippiemarkten.
• Playa d'en Bossa · Een strand van 2,7 kilometer vlak bij Ibiza-stad en de luchthaven, met veel voorzieningen, ondiep water en drukte in de zomer.
• Cala Comte · Een reeks kleine baaien aan de westkust van Ibiza, met vier beschermde eilandjes voor de kust.
• Es Vedrà · Onbewoond rotseiland van 382 meter voor de zuidwestkust van Ibiza, beschermd sinds 2002.
• Dalt Vila · De ommuurde bovenstad van Ibiza-stad, tien hectare achter een renaissancemuur van 1.800 meter met zeven bastions.
• Las Salinas · Het strand van ses Salines ligt in een natuurpark met zoutpannen, vogels en zeegrasvelden die deels bij het werelderfgoed van Ibiza horen.

Veelgestelde vragen