Op deze pagina
Zestien parken in twaalf autonome gemeenschappen
Spanje heeft zestien nationale parken, in het Spaans parques nacionales. Samen vormen ze de Red de Parques Nacionales. Dit overzicht hoort bij de Spaanse bestemmingen, naast de pagina's over de kusten en de steden. De parken liggen verspreid over het land, maar niet gelijkmatig. Andalusië heeft er drie: Doñana, Sierra Nevada en Sierra de las Nieves. Castilla-La Mancha heeft er twee, Cabañeros en Tablas de Daimiel.
Op de Canarische Eilanden liggen er vier: Teide op Tenerife, Caldera de Taburiente op La Palma, Garajonay op La Gomera en Timanfaya op Lanzarote. Cabrera hoort bij de Balearen en Islas Atlánticas bij Galicië. Twee parken liggen in meer dan één regio: Picos de Europa in Asturië, Cantabrië en Castilla y León, en Sierra de Guadarrama in Madrid en Castilla y León. Aragón (Ordesa y Monte Perdido), Catalonië (Aigüestortes i Estany de Sant Maurici) en Extremadura (Monfragüe) hebben elk één park. Waar die regio's liggen, staat op de kaart van Spanje.
| Park | Regio | Verklaard | Wat het beschermt |
|---|---|---|---|
| Picos de Europa | Asturië, Cantabrië en Castilla y León | 1918 | Bergmassief, begonnen als Parque Nacional de la Montaña de Covadonga |
| Ordesa y Monte Perdido | Aragón | 1918 | Monte Perdido (3.355 m) en vier dalen |
| Teide | Canarische Eilanden (Tenerife) | 1954 | De Teide (3.715 m), het hoogste punt van Spanje, met dennenbos vanaf 1.600 m |
| Caldera de Taburiente | Canarische Eilanden (La Palma) | 1954 | Erosiekom van 8 km doorsnede met bijna 2.000 m hoogteverschil |
| Aigüestortes i Estany de Sant Maurici | Catalonië | 1955 | Hooggebergte met meer dan 200 meren |
| Doñana | Andalusië (Huelva en Sevilla) | 1969 | Moerassen, duinen en stranden voor trekvogels, keizerarend en Iberische lynx |
| Tablas de Daimiel | Castilla-La Mancha | 1973 | Moeras waar de Guadiana en de Gigüela buiten hun oevers treden |
| Timanfaya | Canarische Eilanden (Lanzarote) | 1974 | Vulkaanlandschap van de uitbarstingen van 1730 tot 1736 |
| Garajonay | Canarische Eilanden (La Gomera) | 1981 | Laurierbos (laurisilva), UNESCO-werelderfgoed |
| Archipiélago de Cabrera | Balearen | 1991 | Archipel ten zuiden van Mallorca, vrijwel geheel zee |
| Cabañeros | Castilla-La Mancha (Ciudad Real en Toledo) | 1995 | Landgoed in de Montes de Toledo met grote roofvogels en zwarte ooievaars |
| Sierra Nevada | Andalusië (Granada en Almería) | 1999 | Hooggebergte met meer dan 2.000 plantensoorten, waarvan 66 endemisch |
| Islas Atlánticas | Galicië | 2002 | Vier eilandengroepen: Cíes, Ons, Cortegada en Sálvora |
| Monfragüe | Extremadura (Cáceres) | 2007 | Taagdal met Mediterraan bos, zwarte ooievaars en gieren |
| Sierra de Guadarrama | Madrid en Castilla y León | 2013 | Granieten bergketen met gletsjercirques en meertjes |
| Sierra de las Nieves | Andalusië (Málaga) | 2021 | Bergen met pinsapo-sparrenbossen |
Bron: Organismo Autónomo Parques Nacionales: de Red de Parques Nacionales en de fichas técnicas per park
Vier soorten landschap
Zes parken zijn bergparken: Aigüestortes, Ordesa, Picos de Europa, Guadarrama, Sierra Nevada en Sierra de las Nieves. Ze verschillen onderling sterk. Aigüestortes ligt rond meren in de Pyreneeën, Guadarrama heeft gletsjercirques in graniet en Sierra de las Nieves is bekend om zijn pinsapo-bossen.
Doñana, Tablas de Daimiel, Monfragüe en Cabañeros zijn parken waar vogels en ander wild de reden van bescherming zijn. De eerste twee zijn moerassen, Monfragüe ligt langs de Taag en Cabañeros is een oud landgoed in de Montes de Toledo. Het ministerie vertelt over Cabañeros dat Defensie het terrein in 1987 kocht voor een schietterrein, waarna protesten dat plan stopten. In 1995 werd het een nationaal park.
De vier parken op de Canarische Eilanden zijn alle vulkanisch van oorsprong, maar ze zien er verschillend uit. Timanfaya is een kaal lavalandschap, Garajonay een bos, en Teide en Caldera de Taburiente zijn bergparken met grote hoogteverschillen. Cabrera en Islas Atlánticas zijn vooral zeeparken: in Cabrera is 89.483 van de 90.801 hectare zee, in Islas Atlánticas 7.285 van de 8.480 hectare. Die laatste ligt bij de Rías Baixas, aan de Galicische kust.
Wie de parken beheert en wat er niet mag
Volgens de wet van 2014 beheren de autonome gemeenschappen de parken op hun grondgebied. Alleen mariene parken in Spaanse wateren worden door de staat beheerd. Voor parken die in meer dan één regio liggen, zorgt een coördinatiecommissie voor samenwerking. Bij Picos de Europa wisselt het voorzitterschap van het interregionale consortium elk jaar tussen de drie regio's. Timanfaya wordt sinds 1 januari 2010 door de Canarische regering beheerd.
In een nationaal park zijn sportvissen, sportjacht en commerciële jacht niet toegestaan, evenals commerciële houtkap, commerciële mijnbouw en de winning van koolwaterstoffen. Beheerders mogen wel bijsturen om de natuur te herstellen of aantallen te reguleren. Toegang, vergunningen en reserveringen verschillen per park, dus kijk vóór een bezoek op de website van het park zelf. Bij Teide en Cabañeros verwijst die site naar een reserveringssysteem.
Mar de las Calmas, een voorgesteld park bij El Hierro
De lijst van het ministerie noemt naast de zestien parken een voorstel: Mar de las Calmas, een marien park in de zee ten zuiden van El Hierro, een van de Spaanse eilanden. Het kerngebied beslaat 24.822 hectare en zou een bufferzone van 143.972 hectare krijgen, bij de gemeenten Valverde, Frontera en El Pinar. Het ministerie meldt dat een participatieproces loopt en dat het gebied nog geen nationaal park is. In deze lijst telt Mar de las Calmas daarom niet mee.