Onze werkwijze: hoe een pagina tot stand komt
Elke pagina van De Spaanse Wiki rust op bronnen die bij het soort gegeven passen: INE voor inwonertallen, AEMET voor klimaat, de beheerder voor een monument. De bronnen staan met hun raadpleegdatum onder de pagina. De redactie noemt geen auteurs en claimt geen bezoeken, proeverijen of recepttests. Een fout meld je per e-mail.
Wie de teksten maakt en wat de redactie niet beweert
De teksten verschijnen onder de naam "de redactie", zonder persoonsnamen. Ze ontstaan met hulp van AI: een taalmodel zoekt en leest de bronnen, schrijft de pagina en legt per pagina vast welke bron welke bewering draagt. Die aantekeningen horen bij het werkproces en staan niet op de site. Voor jou zichtbaar zijn de bronnen onder de pagina.
De redactie is niet in de plaatsen geweest, heeft de gerechten niet geproefd en niemand geïnterviewd. Daarom staat er nergens dat de redactie iets heeft gezien, gegeten of getest. Wat de redactie wel doet, is bronnen verzamelen, nagaan waar ze verschillen en uitleggen wat dat betekent. Een feit uit een bron, de uitleg van de redactie en een betwiste lezing houdt de tekst uit elkaar: bij een discussie staat wiens lezing het is.
Welke bron bij welk soort gegeven
Een bron is alleen bruikbaar voor wat hij kan weten. Een toeristische pagina kan een feest beschrijven, maar zegt weinig over de erfgoedstatus van een monument. De redactie zoekt daarom per soort gegeven de instantie die erover gaat en haalt het feit daar.
| Soort gegeven | Bron | Wat de bron levert |
|---|---|---|
| Inwonertallen | INE, of het statistiekbureau van de regio | Officiële bevolkingscijfers per gemeente, gebaseerd op het gemeentelijke inwonersregister (Padrón) met een vaste peildatum |
| Klimaat | AEMET | Gemiddelden per meetstation, met de periode waarover ze zijn berekend |
| Monument, museum, kerk of paleis | De beheerder zelf | Openingstijden, tarieven en regels |
| Erfgoedstatus | UNESCO of het nationale erfgoedregister | Welke Spaanse locaties als werelderfgoed zijn ingeschreven |
| Blauwe Vlag van een strand | ADEAC | De organisatie die het Blauwe Vlag-programma in Spanje uitvoert, met de uitslag per jaar |
| Trein, vlucht of bus | Renfe, Adif, Aena, ALSA of de regionale vervoerder | Dienstregeling en voorwaarden van de vervoerder |
| Oorsprongsbenaming of gerecht | Het consejo regulador of het productdossier | Wat een benaming omvat en aan welke eisen een product moet voldoen |
| Geschiedenis, taal en kunst | Universitaire publicaties, musea en de Real Academia Española | Onderbouwing en context, met de naam van wie een lezing verdedigt |
Wikipedia en websites die elkaar overschrijven
Wikipedia gebruikt de redactie om te vinden wat er over een onderwerp te weten valt en welke instantie erover gaat. Het feit zelf komt van die instantie. Een enkele keer blijft Wikipedia in de bronnenlijst staan voor een onbetwist detail, maar als regel is het nooit meer dan een derde van de bronnen.
Websites die elkaar overschrijven tellen als één bron en niet als bevestiging. Vindt de redactie een belangrijk feit alleen op Wikipedia of alleen in overgeschreven teksten, dan laat ze het feit weg of zegt ze in de tekst dat het niet te controleren is.
Gegevens die veranderen
Prijzen, openingstijden en dienstregelingen veranderen per seizoen of per jaar. Staat zo'n gegeven in een tekst, dan staat de bron met de datum van raadpleging onder de pagina. Die datum zegt wanneer de redactie de bron las, niet dat het gegeven nog klopt. Controleer het daarom voor je reist bij de beheerder of vervoerder zelf.
Klimaatpagina's tonen langjarige gemiddelden met het meetstation en de periode erbij. De AEMET-tabel voor Málaga Aeropuerto noemt bijvoorbeeld de periode 1981-2010. Dit zijn gemiddelden en geen weersverwachting voor een losse reisdag.
Recepten zijn samengesteld, niet uitgeprobeerd
Geen enkel recept op de site is door de redactie in een keuken uitgeprobeerd. Elk recept is samengesteld uit Spaanse bronnen, die onder het recept staan. Lopen de bronnen uiteen over een hoeveelheid of een temperatuur, dan noemt het recept dat verschil in plaats van één waarde als vaststaand voor te stellen. Een recept geeft dus weer wat de bronnen zeggen en niet wat de redactie zelf heeft gemeten.
Wat een pagina doorloopt voor publicatie
Elke pagina gaat in deze volgorde langs vijf controles:
- Inhoud en structuur: beantwoordt de inleiding de vraag uit de titel, en staat wat bij elkaar hoort ook bij elkaar?
- Taal: zin voor zin op onnatuurlijke formuleringen, onduidelijke verwijzingen en overvolle zinnen.
- Cijfers en conclusies: elke stellige zin terug naar het cijfer of de bron waarop hij steunt.
- Leesflow: de hele pagina opnieuw van begin tot eind, koppen meegerekend.
- Zichtbare onderdelen: tabelkoppen, vragen, interne links, bronbeschrijvingen en de tekst die in zoekresultaten verschijnt.
Daarna lopen geautomatiseerde controles alle pagina's na op geclaimde ervaring, links naar pagina's die niet bestaan, veranderlijke cijfers zonder bron en taalpatronen die de redactie wil vermijden. Dit zijn werkafspraken en geen keurmerk. Ze vangen bekende fouten, maar garanderen niet dat een pagina foutloos is.
Een fout of een betere bron doorgeven
Mail de redactie op info@despaansewiki.nl met de pagina en, als je die hebt, de bron met een link of datum. De redactie vergelijkt een melding met die bron voordat een tekst wordt aangepast. Een vaste reactietermijn noemt ze niet. Wat je kunt sturen en wat de redactie niet beantwoordt, staat op de pagina Contact.
Veelgestelde vragen
Waarom staan er geen auteursnamen bij de pagina's?
Een naam met een portret zou suggereren dat iemand de plaats heeft bezocht of het gerecht heeft gekookt, en dat is niet zo. De redactie schrijft daarom als geheel en geeft geen persoonlijke ervaring door. Wat je wel kunt nagaan, is waarop een pagina steunt: de bronnen onder de pagina en de datum waarop de redactie ze raadpleegde.
Wat doet de redactie als bronnen elkaar tegenspreken?
Ze zoekt eerst uit of de bronnen hetzelfde meten, want een verschil in definitie, periode of plaats verklaart vaak het verschil in cijfers. Bij recepten komt het veel voor: vier Spaanse churrosrecepten noemen ongeveer 250 tot 420 ml water op 250 g bloem. Blijft zo'n verschil bestaan, dan zet de pagina de bronnen naast elkaar of kiest ze één bron en zegt dat erbij.