Botellón: drinken in de openbare ruimte

Soort

Sociale gewoonte, geen officieel feest

Thema

Tradities en feesten

Regels

Per autonome gemeenschap en gemeente

Bekendste wet

Andalusische wet 7/2006

Scholieren 14 tot 18 jaar

47,4% deed in 2023 mee in het afgelopen jaar

Wat een botellón is en waar het woord vandaan komt

Een botellón speelt zich af in de openbare ruimte: een park, een plein, een parkeerterrein of een stuk strand. De deelnemers brengen hun drank zelf mee. De Real Academia Española omschrijft het woord als een luidruchtige, meestal nachtelijke bijeenkomst van jongeren in de openlucht waarbij veel alcohol wordt gedronken; het is een vergrotende vorm van botella, fles. Anders dan de meeste Spaanse tradities en feesten heeft een botellón geen vaste datum en geen organisator: een groep spreekt onderling een plek en een tijd af, en de drank komt uit de supermarkt in plaats van uit een café.

Hoe lang de gewoonte bestaat, is moeilijk vast te stellen. Wel was zij in 2006 al zo verbreid dat Andalusië er een wet voor maakte, en meet de nationale enquête naar drugsgebruik onder scholieren de botellón als aparte categorie.

Boetes, verboden en aangewezen terreinen

Er is geen landelijke wet die drinken op straat in heel Spanje verbiedt. De autonome gemeenschappen en de gemeenten maken de regels, waardoor hetzelfde gedrag in de ene stad een boete oplevert en in de andere onbestraft blijft. De bekendste regeling is de Andalusische wet 7/2006. Die noemt het samenkomen van mensen in de openbare ruimte om sociale contacten te onderhouden door drank te nuttigen een actividad de ocio, een vrijetijdsactiviteit, en geeft de gemeenten daar bevoegdheden over.

Artikel 3 van die wet verbiedt zulke samenkomsten buiten de terreinen die de gemeente ervoor heeft aangewezen. Hetzelfde artikel verbiedt het laten bezorgen van drank in de openbare ruimte, het achterlaten van flessen en afval, urineren op straat, samenscholing bij ziekenhuizen en alcoholgebruik door wie nog geen achttien is. Lichte overtredingen leveren een waarschuwing of een boete tot 300 euro op, ernstige een boete tot 24.000 euro en zeer ernstige tot 60.000 euro. Bij een overtreder van zestien of zeventien jaar kan de boete met instemming worden vervangen door onbetaalde werkzaamheden van maximaal dertig dagen.

Buiten het verbod vallen de terrassen van horecazaken met een vergunning, officieel erkende feesten en ferias, en aangemelde betogingen en vergaderingen. In Sevilla geldt voor de Feria de Abril daarom iets anders dan voor een gewone zaterdagavond in hetzelfde park.

Hoeveel jongeren aan een botellón meedoen

Het Spaanse ministerie van Volksgezondheid houdt de gewoonte bij in ESTUDES, een tweejaarlijkse enquête onder scholieren van 14 tot 18 jaar in het secundair onderwijs. In de editie van 2023 zei 47,4 procent van die scholieren in de twaalf maanden voor de enquête aan een botellón te hebben meegedaan, tegen 51,3 procent in 2019. Meisjes noemen de gewoonte vaker dan jongens, en het aandeel stijgt met de leeftijd tot zeventien jaar; tussen 17 en 18 jaar daalt het weer, omdat achttienjarigen legaal in cafés en clubs mogen drinken.

De enquête gaat alleen over scholieren, dus deze cijfers zeggen niets over studenten, werkende jongeren of volwassenen. Het beleid dat op deze cijfers volgt, richt zich op minderjarigen: op 11 maart 2025 keurde de ministerraad een wetsvoorstel goed dat alcohol verbiedt in scholen, sportcentra en opvanglocaties voor jongeren. Een algemeen verbod op drinken in de openbare ruimte staat er niet in.

Bron: ESTUDES 2023, samenvatting, Plan Nacional sobre Drogas

Het verschil met de officiële feesten

Buiten Spanje wordt de botellón soms in één rij gezet met feesten als Semana Santa of La Tomatina. Die feesten hebben een datum, een programma en een gemeente die vergunningen en afzettingen regelt. Een botellón heeft dat alles niet, en komt daarom eerder voor in verordeningen dan in de culturele kalender.

Drinken in de openbare ruimte hoort wel bij veel Spaanse feesten, en juist daarvoor maakt de Andalusische wet een uitzondering. Wie tijdens een erkende feria met een beker over straat loopt, valt onder het programma van dat feest; wie op een willekeurige avond met een krat op hetzelfde plein gaat zitten, valt onder het verbod.

Veelgestelde vragen