Op deze pagina
- Herkomst
- Sevilla, Andalusië
- Maatsoort
- driekwartsmaat
- Opbouw
- vier sevillanas per reeks, elk met drie delen
- Gedanst door
- paren
- Onderdeel van
- Spaanse tradities en feesten
Een volksdans die uit de seguidilla groeide
Sevillanas zijn een zang en een dans uit Sevilla, gedanst door twee mensen die elkaar tegenover staan. Ze horen bij de Spaanse tradities en feesten die in Andalusië het meest zichtbaar zijn, vooral op feria's en romería's.
De muziek is afgeleid van de seguidilla, een oude Castiliaanse volksdans en liedvorm. Het Instituto Andaluz del Flamenco van de Junta de Andalucía beschrijft de sevillana als een Andalusische vorm die uit de seguidilla is voortgekomen. Volgens Andalupedia, de encyclopedie van de Junta, ontstonden ze in de zeventiende eeuw in Sevilla. De Real Academia Española nam het woord sevillanas in 1884 op in haar woordenboek.
Vier sevillanas met elk drie delen
Een sevillana wordt zelden alleen gedanst. Meestal volgen vier sevillanas elkaar op, een tanda, en elke sevillana heeft een eigen choreografie: de eerste, tweede, derde en vierde. Binnen elke sevillana zijn er drie delen, en een enkele sevillana telt 43 maten. De maat is een driekwartsmaat met een nadruk op de eerste tel. De begeleiding bestaat vooral uit handgeklap en gitaar, soms aangevuld met fluit, tamboerijn of castagnetten.
De tekst van het lied volgt het patroon van de seguidilla, met strofen van vier of zeven regels. In de strofe van vier regels hebben de eerste en derde regel zeven lettergrepen en de tweede en vierde vijf, met assonantie in die laatste twee. Daarnaast bestonden er oorspronkelijk zeven coplas, met drie extra sevillanas boleras. Die worden tegenwoordig vooral door professionele dansers uitgevoerd, omdat ze moeilijker zijn.
Soorten sevillanas en de plek van de dans
De Junta de Andalucía onderscheidt meerdere soorten. Sevillanas rocieras horen bij de bedevaart naar El Rocío, marineras hebben een kustinvloed uit Cádiz en Huelva, corraleras komen uit de binnenplaatsen waar buren samen dansten en bíblicas hebben teksten rond het Oude Testament. De litúrgicas zijn verbonden met de Goede Week, die je op de pagina over Semana Santa uitgelegd vindt.
Op de Feria de Abril in Sevilla worden sevillanas in de casetas gedanst, en volgens Andalupedia kwamen ze al bij de eerste feria mee. Ook op romería's, bedevaarten met een feestelijk gedeelte, worden ze gedanst. Wie flamenco wil leren, begint vaak met sevillanas. Zo hangt de dans samen met flamenco, zonder er helemaal bij te horen: Andalupedia noemt de sevillanas een volksvorm met flamencoinvloed.
Veelgestelde vragen
Zijn sevillanas hetzelfde als flamenco?
Nee, al liggen ze dicht bij elkaar. Sevillanas zijn een volksdans in paren op een vaste driekwartsmaat, met een afgesproken volgorde van vier dansen. Flamenco is een ruimer geheel van zang, dans en gitaar met veel meer vormen en meer ruimte voor improvisatie. Veel bezoekers zien sevillanas in Andalusië en nemen aan dat het flamenco is. Wie meer wil weten over flamenco zelf, vindt dat op de pagina over flamenco.
Kun je sevillanas leren zonder dansachtergrond?
Ja. De vier standaard sevillanas hebben een vaste volgorde van passen en een rustige driekwartsmaat, en ze worden volgens de Junta de Andalucía tegenwoordig in gespecialiseerde academies onderwezen. Daarom beginnen dansers die flamenco willen leren vaak hier. Wie meer wil weten over de Andalusische feestcultuur eromheen, vindt dat in het overzicht cultuur van Spanje.
Bronnen
- Sevillanas, Instituto Andaluz del Flamenco (Junta de Andalucía) · Afleiding uit de seguidilla, vier coplas met eigen choreografie, versstructuur en indeling in soorten · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Unidad de trabajo 1: Las sevillanas, Instituto Andaluz del Flamenco (Junta de Andalucía) · Tandas van vier, drie delen per sevillana, maatsoort, begeleiding en verband met romería's en feria's · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Sevillanas, Andalupedia (Junta de Andalucía) · Definitie, ontstaan in Sevilla in de zeventiende eeuw, opname door de Real Academia Española in 1884 en de band met de feria · geraadpleegd 5 oktober 2026