Badajoz, grensstad aan de Guadiana

Een stad en een provincie met dezelfde naam

Badajoz is zowel een stad als een provincie, die in reisteksten makkelijk door elkaar lopen. De provincie beslaat de zuidelijke helft van Extremadura; de stad zelf ligt in het westen daarvan, aan de rivier de Guadiana en vlak bij de Portugese grens. Op de kaart van Spanje zie je hoe ver dat van de kust en van de bekendere bestemmingen in Spanje ligt.

Op 1 januari 2025 had de gemeente 150.209 inwoners, volgens het statistiekbureau INE. Daarmee is Badajoz de grootste stad van Extremadura: Cáceres, de grootste stad van de andere provincie, telde op dezelfde datum 96.651 inwoners. De hoofdstad van de regio is Mérida.

De grootste bewaarde alcazaba van Spanje

De alcazaba, de ommuurde Moorse citadel op de heuvel boven de Guadiana, is volgens Turismo de Extremadura de grootste die in Spanje bewaard is gebleven. De oorsprong ligt waarschijnlijk in de negende eeuw, maar de huidige vorm komt uit de twaalfde eeuw, uit een verbouwing onder de Almohadische kalief Abu Yaqub Yusuf. Het opvallendste bouwdeel uit die periode is de Torre de Espantaperros, met zijn achthoekige plattegrond.

Binnen de muren ligt geen leeg ruïneterrein. Het Palacio de los Condes de la Roca huisvest het archeologisch museum, verderop staan de bibliotheek van Extremadura en de Torre de Santa María, een overblijfsel van een kerk, en daartussen liggen tuinen. Het geheel is in 1931 tot monument verklaard en je kunt er vrij naar binnen.

Sterwallen uit de oorlog met Portugal

Om de oude stad ligt een tweede verdedigingsgordel, veel jonger dan de citadel. Die sterwallen, in het Spaans de fortificación abaluartada, ontstonden nadat Portugal zich op 1 december 1640 van de Spaanse kroon had losgemaakt en Badajoz zich op een oorlog moest voorbereiden. Het ontwerp bestaat uit lage wallen met vooruitgeschoven bastions, die kanonvuur beter verdragen dan een hoge middeleeuwse muur. De grens bij Badajoz ligt aan dezelfde route tussen Lissabon en Madrid die Elvas aan Portugese kant bewaakt.

Het eerste onderdeel was het Fuerte de San Cristóbal. In mei 1641 begon de bouw van dit fort op de rechteroever van de Guadiana, ten noorden van de stad, rond een kapel van San Cristóbal. Volgens Turismo de Badajoz is het het enige fort rond de stad dat compleet bewaard is gebleven. Het is beschermd als Bien de Interés Cultural en na een restauratie van 2011 tot 2014 opengesteld voor publiek, met een bezoekerscentrum over de vestingwerken aan de grens. Aan de overkant van de grens staat de tegenhanger: Elvas, waar het stelsel van wallen met droge grachten volgens UNESCO het grootste ter wereld is en sinds 2012 werelderfgoed.

Het beleg van 1812

Tussen 16 maart en 6 april 1812 belegerde een Brits-Portugees leger onder Wellington de stad, verdedigd door een Franse bezetting van naar schatting vier- tot vijfduizend man onder generaal Armand Philippon. In de nacht van 6 april bestormden de aanvallers twee breschen in de muur en namen ze de stad in. Daarna volgde een plundering van drie dagen, waarbij volgens Britannica naar schatting twee- tot driehonderd burgers omkwamen of gewond raakten. Oudere bronnen noemen veel hogere aantallen, die volgens recent onderzoek te hoog zijn.

Carnaval met murgas en comparsas

In januari 2022 kende het Spaanse ministerie van Industrie en Toerisme het carnaval van Badajoz de status Fiesta de Interés Turístico Internacional toe. Dat is de hoogste categorie: een feest komt er pas voor in aanmerking als het al nationaal erkend is, en Badajoz had de regionale status sinds 1996 en de nationale sinds 2011. Het was het vierde carnaval van het land met de internationale status, na Santa Cruz de Tenerife en Cádiz (beide 1980) en Águilas (2015).

Het feest draait om twee soorten groepen. De murgas zijn muziekgroepen die met ironische liedjes meedoen aan het Concurso de Murgas in het Teatro López de Ayala; de comparsas lopen in zelfgemaakte kostuums mee in de optocht. De datum hangt af van Pasen: in 2026 liep het carnaval van 13 tot 22 februari.

Vliegen, de trein en de afstand tot zee

Badajoz heeft een luchthaven met lijnvluchten. Volgens Aena vertrekken er vluchten naar vier bestemmingen: Air Nostrum vliegt op Madrid en Barcelona, Binter Canarias op Gran Canaria en Tenerife Norte. Rechtstreeks vliegen vanuit Nederland kan dus niet; je reist via Madrid, via Lissabon of met de auto. Daarnaast rijdt Renfe met Alvia-treinen tussen Badajoz en Madrid-Atocha.

Extremadura grenst niet aan zee, en dat bepaalt het karakter van een reis hierheen. Wil je ook zwemmen, dan combineer je Badajoz met een etappe aan een van de Spaanse kusten. Blijf je in het binnenland, dan past de stad in een route langs steden in Spanje met Moors en militair erfgoed.

Veelgestelde vragen