La Rioja: wijnstreek, pelgrimsroute en kloosters

De regio La Rioja en de wijnstreek Rioja

La Rioja is een autonome gemeenschap in het noorden van Spanje en tegelijk de naam van een wijnstreek die er niet mee samenvalt. De herkomstbenaming DOCa Rioja omvat 144 gemeenten: 118 in La Rioja, 18 in het Baskenland en 8 in Navarra, plus een bodega in Castilla y León. Een fles Rioja komt daarom niet per se uit de regio La Rioja. De afkorting DOCa staat voor Denominación de Origen Calificada; Rioja kreeg dat statuut in 1991 als eerste Spaanse wijnbenaming.

Binnen de bestemmingen in Spanje is La Rioja een regio in het binnenland, zonder kust. Op 1 januari 2025 woonden er 326.803 mensen, het hoogste aantal ooit gemeten na acht jaar van groei. Volgens Riojastat, het statistiekinstituut van de regio, woont 60 procent van hen (196.020 mensen) in Logroño en omgeving. De rest verspreidt zich over kleine gemeenten: 134 daarvan hebben minder dan 500 inwoners.

Drie wijnzones tussen Tormantos en Alfaro

De wijnstreek is ongeveer 100 km lang, van Tormantos in het westen tot Alfaro in het oosten, en op het breedste punt 40 km breed. Het Consejo Regulador, het orgaan dat over de benaming gaat, telt 66.000 hectare wijngaard en 571 bodega's. De wijngaarden liggen tot ongeveer 900 m hoogte en kennen twee klimaten, een Atlantisch en een Mediterraan. Volgens het Consejo Regulador bestaat de streek uit zeven valleien van zijrivieren, elk met een eigen microklimaat.

De drie zones liggen van west naar oost achter elkaar langs de Ebro. De Rioja Alavesa in het midden ligt niet in La Rioja maar in de Baskische provincie Álava, ten noorden van de rivier.

Bron: Consejo Regulador DOCa Rioja, Áreas de la DOCa Rioja

Bodega's rond Haro en Laguardia

In Haro, het centrum van de Rioja Alta, staat een dozijn bodega's op loopafstand van het dorp, de meeste rond het treinstation. Daardoor kun je daar meerdere wijnhuizen bezoeken zonder auto.

De zones liggen dicht bij elkaar. Laguardia, de bekendste plaats van de Rioja Alavesa, ligt 19 km van Logroño en 26 km van Haro. Volgens Rough Guides liggen ook veel andere bodega's binnen een half uur rijden van Haro of Logroño, en veel ervan hebben een winkel en soms een restaurant.

Logroño als startpunt

In Logroño, de hoofdstad, komen trein en bus samen. Volgens de gemeente heeft het station dagelijkse verbindingen met onder meer Madrid, Barcelona, Bilbao en Valencia, en rijden vanaf het busstation, tien minuten lopen van het centrum, onder andere Alsa en Vibasa. Over de weg is het 86 km naar Pamplona en Vitoria, 170 km naar Zaragoza en 334 km naar Madrid.

Een vliegveld ligt 10 km van de stad, Logroño-Agoncillo, maar of er op jouw reisdatum vluchten zijn, moet je vooraf nagaan. De grotere luchthavens zijn Bilbao (152 km), Pamplona (92 km) en Vitoria (86 km). La Rioja heeft geen kust; voor strand kijk je bij de Spaanse kusten. Op de kaart van Spanje ligt de regio tussen het Baskenland, Navarra en Aragón, met Castilla y León aan de westkant.

Pelgrims en monniken

Het Franse pad van de Camino de Santiago loopt dwars door La Rioja. De route komt langs Logroño, Navarrete, Nájera en Santo Domingo de la Calzada. In Navarrete zijn de resten van een middeleeuws pelgrimshospitaal te zien, in Nájera staat het koninklijk klooster Santa María la Real, en in de kathedraal van Santo Domingo hangt een kippenhok ter herinnering aan het wonder van de opgehangen pelgrim die door Santo Domingo werd gered. De regio erkent die legende als immaterieel erfgoed.

In San Millán de la Cogolla staan de kloosters Suso en Yuso, sinds 1997 Werelderfgoed. UNESCO noemt ze een getuigenis van het christelijke kloosterleven van de zesde eeuw tot nu en de geboorteplaats van het moderne geschreven en gesproken Spaans.

Plaatsen en bezienswaardigheden

• Logroño · Hoofdstad van La Rioja met een pelgrimsroute door het centrum, een straat vol pinchos en wijnhuizen in de buurt.
• Haro · Stadje in La Rioja waar de oude wijnkelders bij elkaar staan in één wijk bij het station.

Veelgestelde vragen