Palma de Mallorca, hoofdstad van Mallorca en de Balearen

Een stad van ruim 434.000 inwoners aan de baai van Palma

Palma ligt aan de zuidkust van Mallorca, aan de wijde baai die de Badia de Palma heet. Het is de hoofdstad van het eiland en van de Balearen. Op 1 januari 2025 stonden er 434.786 mensen ingeschreven, tegen 1.237.480 in de hele provincie Illes Balears, zo blijkt uit de officiële gemeentecijfers van het Spaanse statistiekbureau INE. Ruim een op de drie inwoners van de Balearen woont dus in deze ene stad. Op Mallorca als geheel wonen bijna een miljoen mensen, volgens de eilandcijfers van het Baleaarse statistiekinstituut IBESTAT.

Palma heeft kantoren, scholen, ziekenhuizen en winkelstraten die ook buiten het zomerseizoen in bedrijf zijn, en een haven waar veerboten en cruiseschepen aanleggen. Het historische centrum is de Ciutat Antiga, het gebied dat in de elfde eeuw binnen een nieuwe stadsmuur kwam te liggen, en dat grenst aan het water. Het toerisme is sinds de jaren vijftig de belangrijkste motor van de eilandeconomie, schrijft het stadsbestuur zelf. Palma is daarnaast de bestuurlijke hoofdstad van de Balearen, een status die in een eigen wet is vastgelegd.

De luchthaven ligt aan de oostkant van dezelfde baai. In 2025 verwerkte hij 33.806.427 passagiers en 246.486 vluchten, volgens Aena, de beheerder van de Spaanse luchthavens. Duitsland en het Verenigd Koninkrijk leverden de meeste internationale reizigers, met bijna 9,9 miljoen uit Duitsland en bijna 5,9 miljoen uit het Verenigd Koninkrijk. Ook in december 2025 ging het nog om ruim een miljoen passagiers.

Vanaf de aankomsthal rijden twee stadsbussen van de EMT, de vervoerder van Palma: één naar de stad en één naar het strandgebied Platja de Palma. Het regionale TIB-netwerk van het Consorci de Transports de Mallorca, dat bussen, treinen en een metro omvat, verbindt de luchthaven rechtstreeks met de belangrijkste badplaatsen van het eiland. In de stad zelf heb je geen auto nodig, want het oude centrum is te voet te doen en de wijken en stranden langs de baai liggen aan buslijnen.

De stad heet officieel Palma, niet Palma de Mallorca

In Nederlandse reisaanbiedingen staat vrijwel altijd Palma de Mallorca, maar de officiële naam van de gemeente is korter: Palma. Dat is vastgelegd in de Spaanse wet 15/2016 van 2 december 2016, die in de wet over de hoofdstadstatus van de stad de aanduiding Palma de Mallorca overal vervangt door Palma. Die wijziging geldt sinds 11 december 2016. De motivering is historisch: Palma was de naam gedurende het langste deel van de geschiedenis van de stad, en het is ook de vorm die in het Statuut van Autonomie van de Balearen staat.

De naam van de stad is in de loop van de tijd meer dan eens veranderd. De Romeinse stad heette Palma. Na de verovering door Jaume I in 1229 werd Madina Mayurqa omgedoopt in la ciutat de Mallorca, de stad Mallorca. Toen de troepen van Filips V in 1715 binnentrokken en het Decreto de Nueva Planta de oude bestuursinstellingen afschafte, kwam de oude naam Palma terug. De toevoeging de Mallorca hoort dus niet bij de stadsnaam zelf, maar is een verduidelijking die in de praktijk is blijven hangen, onder meer in de naam van de luchthaven.

Die verduidelijking is wel nuttig, want Spanje heeft twee andere plaatsen met een naam die erop lijkt. La Palma is een van de Canarische Eilanden, in de Atlantische Oceaan ten westen van Afrika, met een vulkanisch landschap en een klimaat dat nauwelijks met dat van Mallorca te vergelijken is. De hoofdstad van dat eiland is Santa Cruz de La Palma. Las Palmas de Gran Canaria is weer een andere stad, op Gran Canaria. Controleer bij het boeken van een vlucht of hotel dus of je op de Balearen of op de Canarische Eilanden uitkomt.

In Palma zelf hoor en lees je veel Catalaans naast Spaans. De gemeente publiceert haar informatie in het Catalaans, en in die taal heeft de stad andere namen voor bekende plekken: de kathedraal is La Seu, de oude stad is de Ciutat Antiga en het stadsbestuur heet de Ajuntament de Palma.

Van Romeinse stichting tot Madina Mayurqa en terug

Het stadsbestuur van Palma dateert de stichting op 123 v.Chr., toen de Romeinse veldheer Quintus Caecilius Metellus hier een stad aanlegde; oudere, prehistorische oorsprongen zijn volgens de gemeente archeologisch niet aangetoond. De twee hoofdassen van die eerste stad, de cardo en de decumanus, lopen onder de huidige Carrer de Sant Roc en Carrer de l'Estudi General, en op hun kruispunt lag het forum. Het gebied van de Romeinse stad is de wijk die nu La Almudaina heet, en van de Romeinse ommuring is één poort bewaard, in de Carrer de l'Almudaina.

De islamitische stad en haar watervoorziening

In 902 werden de Balearen opgenomen in het emiraat van Córdoba, en de stad kreeg de naam Madina Mayurqa. In de tiende eeuw werd water uit de bron Font de la Vila, zes kilometer buiten de muren, via een leiding naar de stad gebracht, en binnen de Almudaina verrees een alcázar, een versterkt paleis. De bevolking groeide zo hard dat de stad buiten de Romeinse muren uitliep. Begin elfde eeuw werd daarom een veel groter gebied binnen een nieuwe muur gelegd, en dat gebied is wat nu de Ciutat Antiga is. Een Pisaans-Catalaanse strooptocht verwoestte in 1114 een groot deel van de stad, waarna Madina Mayurqa zich herstelde.

1229 en de eeuwen binnen de muren

In 1229 veroverden de troepen van koning Jaume I Mallorca. Met het koninkrijk Mallorca dat daarna ontstond, legt het stadsbestuur de basis van de latere Mallorcaanse samenleving: de instellingen, de taal, de godsdienst en de gewoonten. Madina Mayurqa werd de stad Mallorca, en in 1249 kreeg het hele eiland één bestuur, de universitat, met bestuurders die jurats werden genoemd. In de veertiende eeuw kregen die een adviesraad die later het Gran i General Consell werd. De stad groeide in deze eeuwen langzaam, binnen haar eigen muren. De gemeente noemt drie gewelddadige momenten uit die periode: de aanval op de Joodse wijk in 1391, het beleg door boeren tijdens de Revolta Forana van 1450, en de Germanies van 1521, toen boeren en handwerkslieden de macht in het koninkrijk overnamen.

De muren vallen in 1902

Na 1715 werd het bestuur op Castiliaanse leest geschoeid en ontstond de Ajuntament de Palma, maar de stad zelf bleef nog bijna twee eeuwen binnen haar muren; alleen voorsteden als Santa Catalina en el Molinar lagen erbuiten. In 1900 keurde de gemeente het uitbreidingsplan goed dat bekendstaat als het Pla Calvet, en in 1902 begon de afbraak van de muren. Vanaf dat moment kon de stad zich over de vlakte uitbreiden, een proces dat alleen door de Spaanse Burgeroorlog werd onderbroken. In de jaren vijftig werd het toerisme de belangrijkste motor van de eilandeconomie, en vanaf het eind van de jaren zeventig volgde opnieuw een periode van sterke stedelijke groei die tot omstreeks 2010 doorliep.

De kathedraal en het koninklijk paleis aan de zeekant

Aan de zuidrand van het oude centrum, op de lijn van de vroegere stadsmuur boven de haven, staan twee gebouwen naast elkaar. Het eerste is de kathedraal, officieel de Catedral de Mallorca en in het Catalaans La Seu, de naam die in de stad zelf wordt gebruikt. Het bisdom Mallorca noemt haar de moederkerk van het eiland; ze hoort bij de christelijke stad die na 1229 ontstond. Het tweede is het Palau Reial de l'Almudaina, dat op de Romeinse kern en op de islamitische alcázar staat. Patrimonio Nacional, de Spaanse dienst die de koninklijke paleizen en kloosters beheert, heeft dat paleis in beheer; in het overzicht van die dienst is het de enige locatie op de Balearen.

Het lichtspel van 2 februari

Twee roosvensters bepalen het interieur van de kathedraal: een groot roosvenster boven het altaar en een kleiner exemplaar in de voorgevel, boven het hoofdportaal. Op 2 februari valt het zonlicht zo door het grote roosvenster dat de gekleurde projectie ervan op de gevelwand net onder het kleine roosvenster belandt. De twee cirkels vormen dan samen een acht, en daarom heet het verschijnsel in Palma het vuit de la Seu. Het bisdom gebruikt zelf de naam Festa de la Llum en verbindt het verschijnsel met Maria Lichtmis, het feest dat de kerk veertig dagen na Kerstmis viert. Volgens het bisdom gaat dat feest terug op een oudere, Griekse en Romeinse traditie die paus Gelasius in 496 kerstende.

Of het te zien is, hangt van de bewolking af. Op 2 februari 2025 kwamen volgens het bisdom ruim 1.600 mensen kijken, maar hingen er om negen uur 's ochtends wolken voor de zon en kwamen de twee rozetten niet precies boven elkaar; de kleurweerkaatsing op het portaal was wel te zien. Wie het wil zien, moet er dus vroeg in de ochtend zijn en er rekening mee houden dat het weer het verhindert.

Bellver, Es Baluard en de ateliers van Joan Miró

Drie plekken buiten het oude centrum laten elk iets anders van de stad zien. Ze liggen te ver uit elkaar om in één wandeling mee te nemen.

Het Castell de Bellver staat op een heuvel ten westen van het centrum en huisvest nu het Museu d'Història de la Ciutat, het stadsmuseum van Palma. Het kasteel ligt in het gemeentelijke bos van Bellver, en dat heeft een praktisch gevolg: besluit de gemeentelijke preventiedienst bij storm of zware regen om de parken te sluiten, dan gaat het kasteel ook dicht. Zulke aankondigingen komen soms maar enkele uren vooraf, dus controleer bij slecht weer eerst de berichten van het kasteel of de gemeente.

Es Baluard, het museum voor moderne en hedendaagse kunst, opende op 30 januari 2004 in een renaissancebastion van de oude stadsmuur, aan de Plaça Porta Santa Catalina. Vanaf het terras van het museum, de Mirador, kijk je over de baai en naar de kathedraal. Het museum is dinsdag tot zaterdag van 10.00 tot 20.00 uur open en op zondag van 10.00 tot 15.00 uur.

De Fundació Pilar i Joan Miró a Mallorca, aan de Carrer de Saridakis, is opgebouwd rond de ateliers die Joan Miró aan het publiek naliet. Hij woonde en werkte er bijna dertig jaar. Het complex bestaat uit drie gebouwen. Het Sert-atelier, waar Miró in 1956 begon te werken, is ontworpen door zijn vriend de architect Josep Lluís Sert. Son Boter is een Mallorcaans landhuis uit het eind van de achttiende eeuw dat hij als tweede atelier voor schilderen en beeldhouwen gebruikte. Het derde gebouw is van Rafael Moneo, ging in 1992 open en huisvest de tentoonstellingen van de stichting. De eerste twee zijn beschermd als Bien de Interés Cultural. Son Boter is op dit moment gesloten voor restauratie, dus kijk voor je gaat of het weer open is.

Vijf stranden en zes badzones binnen de gemeente

De stranden van Palma liggen aan de randen van de gemeente en niet bij het oude centrum. De gemeente onderhoudt er vijf met vaste voorzieningen: Cala Major, Can Pere Antoni, Ciutat Jardí, Cala Estància en de Platja de Palma. Op die vijf staan een strandwacht en een uitkijkpost, met vlaggen die aangeven of zwemmen veilig is: groen, geel of rood. Daarnaast heeft de stad zes aangewezen badzones zonder vaste bewaking, waar wel een wisselende controleronde langskomt.

De vijf bewaakte stranden hebben vanaf het begin van het seizoen ook hulp bij het zwemmen voor mensen met een beperking. Daar horen een loopbrug naar het water, een badrolstoel, een rustplatform met schaduw, aangepaste krukken en een aangepast toilet met douche bij, binnen de openingstijden van de dienst. De gemeente laat die voorzieningen certificeren door Bureau Veritas en vraagt geen afspraak vooraf, al raadt ze een afspraak wel aan.

Het grootste strand van de gemeente is de Platja de Palma, aan de oostkant van de baai bij de luchthaven. Het is een aparte strandstrook met eigen hotels, met een rechtstreekse stadsbus vanaf het vliegveld. Tussen die strook en het oude centrum zit een busrit, en dat weegt mee bij de keuze van een adres: wie vooral wil zwemmen kiest anders dan wie vooral de stad in wil. Verderop langs de kust speelt dezelfde keuze: Magaluf ten westen van Palma en Cala Millor aan de oostkust zijn uitgesproken badplaatsen, met een ander aanbod dan de stad.

Bron: Ajuntament de Palma, stranden en badzones

Met de trein naar Sóller en verder het eiland in

De bekendste dagtocht uit Palma gaat per trein. De Ferrocarril de Sóller rijdt sinds 1912 over smalspoor van Palma via Bunyola door de bergen naar Sóller, met een reistijd van ongeveer 65 minuten. In Sóller sluit een tram aan die doorrijdt naar de haven Port de Sóller. Op 5 oktober 2026 vroeg de vervoerder 23 euro voor een enkele reis Palma naar Sóller, 30 euro voor een retour, 10 euro per rit voor de tram en 40 euro voor trein en tram heen en terug. De trein rijdt een beperkt aantal keren per dag, dus controleer tijden en tarieven voor je vertrekt.

De bergen waar die trein door rijdt, de Serra de Tramuntana, staan sinds 29 juni 2011 op de werelderfgoedlijst van UNESCO, in de categorie cultuurlandschap. Die status gaat niet over het uitzicht maar over het landgebruik: terrassen en een samenhangend netwerk van waterwerken, aangelegd in een gebied met weinig water, waarin Arabisch en christelijk waterbeheer samenkomen. Dorpen in dat landschap liggen op korte afstand van Palma, zoals Valldemossa met zijn kartuizerklooster en het hoger gelegen Deià.

Ook de rest van het eiland is vanuit de stad te doen. Aan de noordkust liggen Pollença en Alcúdia. Wie geen stad wil en meteen naar de kust gaat, kan Palma overslaan: het TIB-netwerk rijdt vanaf de luchthaven rechtstreeks naar de belangrijkste badplaatsen van Mallorca.

Een stad die ook buiten het seizoen doorloopt

Palma gaat in november niet dicht. Een stad met 434.786 inwoners houdt haar winkels, musea en restaurants ook in de winter open, en de luchthaven verwerkte zelfs in december 2025 nog ruim een miljoen passagiers. Es Baluard is bijvoorbeeld het hele jaar te bezoeken, en het oude centrum is in de koelere maanden gemakkelijker te belopen dan midden in de zomer. Volgens AEMET, de Spaanse weerdienst, ligt de gemiddelde maximumtemperatuur op het meetstation bij de luchthaven in juli rond 31 °C en in januari rond 15 °C; de klimaatcijfers voor Mallorca staan per maand op een eigen pagina.

Of de stad bij je reis past, hangt vooral af van wat je met je dagen wilt doen. Wie het hotel aan het water wil en vanaf het balkon de zee wil zien, zit in een badplaats beter dan in het centrum van Palma, waar het water aan de randen van de gemeente ligt. Wie musea, winkelstraten, een groot historisch centrum en wisselende restaurants zoekt, en het eiland als dagtocht gebruikt, heeft hier meer te doen dan in een kustplaats. Beide combineren kan ook, want de stranden van de gemeente en de badplaatsen langs de baai liggen op busafstand.

Ook wie niet in de stad verblijft, komt er langs. Alle vluchten naar Mallorca landen op de luchthaven van Palma, en van daaruit rijden de stadsbussen naar het centrum en het strandgebied en de regionale bussen naar de rest van het eiland. Een halve dag in het oude centrum past daarom aan het begin of het eind van vrijwel elke reis naar het eiland.

Veelgestelde vragen