Op deze pagina
- Vakgebied
- Kunst en cultuur in Spanje
- Nationale filmprijs
- Premios Goya, eerste uitreiking in 1987
- Oscars
- Vier, in de categorie voor niet-Engelstalige films
- Bezoekers Spaanse films
- 12,4 miljoen in 2025
Van Buñuel en Dalí tot vier Oscars
Buiten Spanje steunt de bekendheid van de Spaanse film op een klein aantal namen. De oudste daarvan is Luis Buñuel, die in 1929 in Parijs samen met de schilder Salvador Dalí de korte film Un chien andalou maakte en een jaar later L'Âge d'or. Beide films kwamen voort uit de surrealistische kring in Parijs, waar Dalí in 1926 ook Pablo Picasso had ontmoet, en ze horen daardoor evengoed bij kunst en cultuur in Spanje als bij de filmgeschiedenis.
De erkenning voor Spaanse producties zelf kwam later. Spanje won vier keer de Oscar in de categorie voor films die niet in het Engels zijn opgenomen, die tegenwoordig beste internationale film heet. De winnaars waren Volver a empezar van José Luis Garci, Belle Époque van Fernando Trueba bij de 66e uitreiking in 1994, Todo sobre mi madre van Pedro Almodóvar bij de 72e in 2000 en Mar adentro van Alejandro Amenábar bij de 77e in 2005.
De Premios Goya, sinds 1987
Spanje heeft ook een eigen filmprijs. De Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España, kortweg de Academia de Cine, reikt sinds 1987 jaarlijks de Premios Goya uit, genoemd naar de schilder Francisco de Goya. Dezelfde academie kiest welke film Spanje naar de Oscars stuurt. De 41e editie is aangekondigd voor 6 februari 2027 in het Navarra Arena in Pamplona, met de nominaties op 15 december 2026.
Bij de 39e uitreiking, op 8 februari 2025 in het Palacio de Congresos in Granada, ging de Goya voor beste film naar twee winnaars tegelijk: La Infiltrada en El 47. De academie noemde dat de eerste gedeelde hoofdprijs in de geschiedenis van de Goya's.
Wat Spaanse films in eigen bioscopen opbrengen
Het Instituto de la Cinematografía y de las Artes Audiovisuales (ICAA) houdt samen met de statistiekdienst van het ministerie van Cultuur bij wat er in de Spaanse bioscopen draait. Het ministerie rekent bioscoopbezoek tot de Spaanse cultuur en publiceert er jaarcijfers over, in dezelfde reeks als die over musea en podiumkunsten. In 2025 werden op 3.532 doeken 2.497 verschillende films vertoond, waarvan 794 premières. Spanje telde dat jaar 66,9 miljoen bioscoopbezoekers en 460,3 miljoen euro aan kaartverkoop, allebei minder dan in 2024.
Van de vertoonde films waren er 768 Spaans. Die trokken 12,4 miljoen bezoekers en 79,5 miljoen euro, tegen 13,6 miljoen bezoekers en 85,6 miljoen euro een jaar eerder. Daarmee komt ongeveer een zesde van de kaartverkoop in Spaanse bioscopen van Spaanse films, een aandeel dat de afgelopen jaren tussen de 16 en 18 procent schommelde.
| Jaar | Bezoekers (miljoen) | Kaartverkoop (miljoen euro) |
|---|---|---|
| 2023 | 13,4 | 82,4 |
| 2024 | 13,6 | 85,6 |
| 2025 | 12,4 | 79,5 |
Bron: Ministerio de Cultura, Estadística de Cinematografía
Vrouwen bij scenario en regie
Dezelfde statistiek telt ook wie de films maakt. Bij 43,4 procent van de Spaanse langspeelfilms uit 2025 werkte een vrouw mee aan het scenario, aan de regie of aan beide. Dat cijfer zegt niets over hoeveel vrouwen per film meewerkten en niets over de overige functies op een set; het registreert alleen of bij die twee taken een vrouw betrokken was.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een Goya en een Oscar voor een Spaanse film?
De Goya is een Spaanse prijs, uitgereikt door de Spaanse filmacademie aan films die aan de Spaanse voorwaarden voldoen, en kent tientallen categorieën van beste film tot geluid en montage. De Oscar voor beste internationale film is een Amerikaanse prijs waarvoor elk land per jaar één film mag insturen. Voor Spanje maakt dezelfde Academia de Cine die keuze, maar de winnaar van de Goya voor beste film en de ingezonden film hoeven niet dezelfde te zijn.
Hoeveel Spaanse films komen er per jaar uit?
In 2025 waren 768 Spaanse films in de bioscoop te zien, maar dat zijn niet allemaal nieuwe titels. Het getal telt elke film die dat jaar ergens op een Spaans doek draaide, inclusief oudere films en heruitbrengingen. Van alle 2.497 vertoonde films waren er 794 premières, Spaanse en buitenlandse bij elkaar. Hoeveel van die premières Spaans waren, staat niet in dit onderdeel van de statistiek.
Bronnen
- Ministerio de Cultura, Estadística de Cinematografía: producción, exhibición, distribución y fomento · Bezoekers, kaartverkoop, schermen, vertoonde films en premières over 2025, met de aparte cijfers voor Spaanse films en het aandeel vrouwen bij scenario of regie · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Academia de Cine, 39e editie van de Premios Goya · Datum en plaats van de uitreiking in 2025 en de gedeelde Goya voor beste film · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Academia de Cine, 41e editie van de Premios Goya · Datum en plaats van de uitreiking in 2027 en de datum waarop de nominaties volgen · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Academy Awards Database, Academy of Motion Picture Arts and Sciences · De Spaanse winnaars in de categorie beste buitenlandse film en beste internationale film, met het nummer van de uitreiking · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Fundació Gala-Salvador Dalí, Dalí en film · Un chien andalou uit 1929 en L'Âge d'or uit 1930, gemaakt met Luis Buñuel · geraadpleegd 5 oktober 2026