Federico García Lorca

Geboren

5 juni 1898, Fuente Vaqueros (Granada)

Overleden

18 of 19 augustus 1936, bij Víznar (Granada)

Werk

Gedichten, toneel, muziek en tekeningen

Kring

Residencia de Estudiantes, Madrid, vanaf 1919

Huis in Granada

Huerta de San Vicente, sinds 1925 van de familie

Archief

Centro Federico García Lorca, Granada

Vakgebied

Kunst en cultuur in Spanje

Van de Vega bij Granada naar de Residencia in Madrid

Federico García Lorca werd op 5 juni 1898 geboren in Fuente Vaqueros, een dorp in de Vega, de vlakte rond Granada. De familie verhuisde later naar Asquerosa en naar Granada, waar hij muziek studeerde bij Antonio Segura en in 1915 begon aan een studie rechten en letteren. Reizen met zijn docenten naar steden als Baeza, waar hij de dichter Antonio Machado ontmoette, leidden tot zijn eerste boek, Impresiones y paisajes, dat in 1918 verscheen. Hij is een van de bekendste namen uit de Spaanse kunst en cultuur van de twintigste eeuw, al was hij vooral schrijver: hij maakte ook muziek en tekeningen.

In 1919 verhuisde hij naar Madrid en ging hij in oktober wonen in de Residencia de Estudiantes, een studentenverblijf waar jonge kunstenaars en schrijvers elkaar ontmoetten. In februari 1923 raakte hij daar bevriend met Salvador Dalí, en in 1924 leerde hij de dichter Rafael Alberti kennen. Ook de latere filmmaker Luis Buñuel hoorde tot die kring. Zijn eerste toneelstuk, El maleficio de la mariposa, mislukte in maart 1920 volledig; in juni 1921 verscheen zijn eerste dichtbundel, Libro de poemas.

Van cante jondo tot Romancero gitano

In juni 1922 hielp Lorca het concours de cante jondo organiseren, een wedstrijd in het Alhambra in Granada voor een oude Andalusische zangvorm die tot de volkscultuur van de Spaanse cultuur wordt gerekend. Hij deed dat in de kring van de componist Manuel de Falla, die hij in september 1919 had leren kennen.

Het bekendst werd Romancero gitano, dat in juli 1928 verscheen. Volgens de Academy of American Poets werd de bundel tijdens zijn leven zeven keer herdrukt. De tabel hieronder zet zijn belangrijkste gedichten en toneelstukken op een rij.

Bron: Chronologie van Federico García Lorca, Centro Federico García Lorca

Dalí in Cadaqués en de decors voor Mariana Pineda

De vriendschap met de schilder Salvador Dalí liep door Lorca's werk. In april 1925 bezocht hij het ouderlijk huis van Dalí in Cadaqués en las daar Mariana Pineda voor. In 1926 verscheen zijn Oda a Salvador Dalí in het tijdschrift Revista de Occidente. Toen de actrice Margarita Xirgu het stuk in 1927 liet opvoeren in het Teatro Goya in Barcelona, ontwierp Dalí de decors.

Lorca was zelf ook tekenaar. In 1927 toonde hij zijn tekeningen in de Galeries Dalmau in Barcelona, en in het archief in Granada liggen nog altijd tekeningen van zijn hand naast manuscripten en brieven.

New York en Cuba, 1929 en 1930

In juni 1929 reisde Lorca met Fernando de los Ríos, zijn oud-docent uit Granada, naar New York. Ze scheepten op 19 juni in Southampton in op de Olympic en kwamen een week later aan. Lorca volgde een cursus Engels aan Columbia University en woonde in Furnald Hall. In augustus schreef hij de eerste gedichten voor wat later Poeta en Nueva York werd, waaronder El rey de Harlem. In oktober viel de beurs van Wall Street in elkaar.

In maart 1930 vertrok hij naar Cuba. Hij kwam op de 6e aan in Havana, gaf er lezingen over poëzie en over Góngora en ontmoette schrijvers als Nicolás Guillén en José Lezama Lima. Eind juni 1930 was hij terug in Spanje, in Cádiz. Enkele gedichten uit de New Yorkse tijd verschenen in 1931 in Revista de Occidente; de volledige bundel kwam pas na zijn dood uit.

La Barraca en de toneelstukken uit de jaren dertig

Na de oprichting van de Tweede Republiek werd Lorca in 1931 artistiek leider van La Barraca, een reizend studententheater dat met steun van de Republikeinse regering toneel opvoerde in Spaanse dorpen en steden. Het speelde vooral klassieke stukken uit de Spaanse Gouden Eeuw, de periode van Lope de Vega en Calderón en van schilders als Diego Velázquez. In 1935 gaf Lorca de leiding op omdat hij er geen tijd meer voor had.

Zijn eigen stukken kregen in dezelfde jaren hun vorm. Bodas de sangre speelde in 1933 in Madrid en werd datzelfde jaar een groot succes in Buenos Aires, met de actrice Lola Membrives. In september 1933 reisde Lorca zelf naar Argentinië, waar hij onder meer de lezing Juego y teoría del duende hield. Yerma ging in november 1934 in première in het Teatro Español in Madrid, en in 1935 maakte hij Doña Rosita la soltera af.

Augustus 1936: arrestatie en moord

Na de militaire opstand van juli 1936 viel Granada in handen van de opstandelingen. Lorca werd op 16 augustus gearresteerd en naar het gebouw van het burgerlijk bestuur in de stad gebracht, daarna naar het dorp Víznar. Daar werd hij doodgeschoten. Het Centro Federico García Lorca noemt 19 augustus als datum; de Academy of American Poets schrijft dat hij op 18 of 19 augustus werd vermoord. Waar hij precies begraven werd, is nooit vastgesteld.

Zijn dood viel in de eerste weken van de burgeroorlog. In de beeldende kunst kreeg die oorlog een bekend beeld in Guernica, dat Pablo Picasso in 1937 schilderde en dat nu in het Museo Reina Sofía in Madrid hangt.

Huis, centrum en archief in Granada

De familie kocht in 1925 de Huerta de San Vicente aan de rand van Granada, waar Lorca in 1931 Así que pasen cinco años voltooide. Het huis is nu een museum van de gemeente Granada. Je bezoekt het alleen met een rondleiding van ongeveer dertig minuten voor ten hoogste vijftien mensen. Openingstijden verschillen tussen de zomer en de winter, dus controleer ze vooraf bij het museum.

Het Centro Federico García Lorca aan de Plaza de la Romanilla bewaart het archief van de dichter. Het ging voort uit de stichting die zijn zus Isabel García Lorca en andere familieleden in 1984 opzetten; de collectie stond tot juni 2018 in de Residencia de Estudiantes in Madrid. Er liggen manuscripten, brieven, tekeningen, foto's en theatermateriaal.

Veelgestelde vragen