Luis Buñuel: de Spaanse regisseur die in Mexico en Frankrijk werkte

Geboren

22 februari 1900, Calanda (provincie Teruel, Aragón)

Overleden

29 juli 1983, Mexico-Stad

Beroep

Filmregisseur en scenarist

Bekende films

Un chien andalou, Los olvidados, Viridiana, Belle de jour

Onderdeel van

Kunst en cultuur in Spanje

Van Calanda naar Parijs

Buñuel behoort tot de grote namen uit de kunst van Spanje. Hij werd geboren in Calanda, een dorp in de provincie Teruel, en kwam als student naar Madrid. Daar woonde hij van 1917 tot 1924 in de Residencia de Estudiantes, waar hij bevriend raakte met de dichter Federico García Lorca en met Salvador Dalí. In deze kring begon zijn interesse voor film en voor de avant-garde, die hij in Parijs verder volgde.

Met Dalí maakte hij in 1929 Un chien andalou (in het Spaans Un perro andaluz), een korte film van ongeveer een kwartier zonder doorlopend verhaal, met beelden die op droomlogica berusten. De film hoort bij het surrealisme en bracht hem in contact met de Parijse kunstkringen. Een jaar later volgde de langere film L'Âge d'or.

Dalí was niet de enige Spaanse kunstenaar in Parijs in die jaren. Ook Joan Miró en Pablo Picasso werkten daar, al liepen hun wegen niet altijd samen met die van Buñuel.

Las Hurdes en de jaren van ballingschap

In 1933 maakte Buñuel Las Hurdes, tierra sin pan, een documentaire over de armoede in een afgelegen streek in het westen van Spanje. De film laat zien dat hij niet alleen met droombeelden werkte, maar ook met de beschrijving van een sociale werkelijkheid.

Na de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) kon hij niet in Spanje blijven werken. Hij verbleef begin jaren veertig in de Verenigde Staten, waar hij onder meer in New York werkte, en vestigde zich daarna in Mexico. In 1949 nam hij de Mexicaanse nationaliteit aan.

Mexico: Los olvidados en Viridiana

In Mexico maakte hij tientallen films. De bekendste is Los olvidados uit 1950, over kinderen die in de armste wijken van Mexico-Stad opgroeien. De film werd in 1951 in Cannes bekroond en is volgens de festivalpagina door UNESCO opgenomen in het register Memory of the World.

Viridiana (1961) werd in Spanje opgenomen, met onder anderen Fernando Rey en Sylvia Pinal. De film deelde dat jaar de Gouden Palm in Cannes met een andere film. Hij werd in Spanje zelf lange tijd verboden en pas in 1977 zonder beperking vertoond, zo vermeldt Wikipedia.

De Franse films en een Oscar

Vanaf de jaren zestig werkte Buñuel vooral in Frankrijk, vaak samen met scenarist Jean-Claude Carrière. Belle de jour (1967) kreeg de Gouden Leeuw in Venetië. Le charme discret de la bourgeoisie won in 1973 de Oscar voor de beste buitenlandse film, als Franse inzending.

Zijn laatste film, Cet obscur objet du désir, verscheen in 1977. Buñuel overleed in 1983 in Mexico-Stad.

Terugkerende thema's

In veel van zijn films komen dezelfde onderwerpen terug: religie, de bourgeoisie, verlangen en de kloof tussen schijn en werkelijkheid. Dat is een lezing van de redactie en geen vaststaand feit, want critici leggen de nadruk verschillend. Wie meer wil weten over de Spaanse beeldende traditie waarin hij werkte, vindt dat bij het overzicht van kunst en cultuur in Spanje en bij de bredere sectie cultuur.

Veelgestelde vragen