Proost in het Spaans: salud, brindar en de andere toasts

Onderwerp

Spaanse taal

Standaardtoost

¡salud!, ook na een nies

Een toast uitbrengen

brindar por, met de toast als brindis

Informeel

chinchín

Catalaans

salut

Galicisch

saúde

Baskisch

topa, een toast uitbrengen is topa egin

Salud, het woord bij het heffen van het glas

Proost zeg je in het Spaans met ¡salud!. Het woord betekent gezondheid, en het Diccionario del español de México geeft het ook als uitroep bij het heffen van het glas en na het niezen, met als voorbeelden ¡Salud por tu éxito! en Chocaron las copas y dijeron ¡Salud!. In de formulelijst voor de niveaus A1 en A2 van het Instituto Cervantes staat ¡Salud! als de formule om een toast voor te stellen. Meer van zulke korte formules staan in ons overzicht van de Spaanse taal.

Salud is een korte vaste formule, net als de groeten die je in een bar of winkel gebruikt. Welke dat zijn, lees je bij begroetingen in het Spaans. Je zegt salud op het moment dat de glazen worden geheven, en met por erachter noem je de reden of de persoon voor wie je het zegt.

Chinchín als informele variant

Informeler hoor je ook chinchín. Het Spaanstalige Wikcionario, een woordenboek dat door gebruikers wordt geschreven, noemt het een informeel woord dat uit het Engelse chin-chin is overgenomen. De formule die in het Diccionario del español de México en in het leerplan van het Instituto Cervantes staat, is ¡salud!.

Brindar: een toast uitbrengen of iets aanbieden

Salud zeg je tijdens het proosten, brindar is het werkwoord voor de handeling zelf. Volgens het Diccionario del español de México betekent het de glazen heffen en tegen elkaar laten klinken, meestal terwijl je iemand of iets looft. Met por geef je aan op wie of wat je drinkt: brindar por los novios is proosten op het bruidspaar en brindar por la independencia proosten op de onafhankelijkheid. Het zelfstandig naamwoord brindis is de toast zelf, zoals in Propongo un brindis por los novios, ik stel een toast voor op het bruidspaar. Het kan ook een bijeenkomst zijn waar bij een gelegenheid drank wordt geschonken, zoals in se ofrecerá un brindis de honor.

Hetzelfde werkwoord heeft nog twee betekenissen. Je kunt iemand iets aanbieden dat hem voordeel oplevert, zoals in brindar facilidades, en in de stierenvechterij draagt de torero een stier op aan iemand: brindar el toro a un amigo. Het tweede gebruik sluit aan bij de herkomst van het woord. Het Italiaanse woordenboek Treccani leidt brindisi via het Spaanse brindis af van het Duitse bring dir's, ik breng het jou, het glas of de groet. Het Catalaanse Gran diccionari de la llengua catalana zegt dat brindar uit het Castiliaans komt en daar in 1696 is vastgelegd.

Proosten in het Catalaans, Galicisch en Baskisch

Naast het Spaans hebben ook de andere talen van Spanje een eigen manier om te proosten. In het Catalaans zeg je salut, hetzelfde woord als voor gezondheid. Het Gran diccionari geeft a la salut de met de naam van een persoon als formule om te toosten, en als voorbeeld A la teva salut!, op jouw gezondheid. Het werkwoord brindar betekent daar drinken op iemands gezondheid of ter ere van iets. Over die taal lees je meer bij het Catalaans.

In het Galicisch zeg je saúde. De Real Academia Galega omschrijft het als de uitroep waarmee je op iemands gezondheid drinkt, met het voorbeeld Brindemos. Saúde!, en ook als wat je zegt wanneer iemand niest. In het Baskisch heet een toast topa en betekent topa egin een toast uitbrengen. Het woordenboek van Elhuyar geeft als voorbeeld een bijeenkomst waarin het Gernikako arbola wordt gezongen en daarna een toast volgt.

Veelgestelde vragen