Día de la Hispanidad: de nationale feestdag van Spanje

Datum

12 oktober, elk jaar

Officiële naam

Fiesta Nacional de España

Vastgelegd in

Ley 18/1987, van 7 oktober 1987

In Madrid

Militaire parade en eerbetoon aan de vlag

In Zaragoza

Ofrenda de Flores aan de Virgen del Pilar

Onderdeel van

Spaanse tradities en feesten

Waarom deze dag twee namen heeft

Op 12 oktober viert Spanje zijn nationale feestdag. De officiële naam is Fiesta Nacional de España en staat in een wet van 7 oktober 1987 die uit één artikel bestaat: 12 oktober is voor alle doeleinden de nationale feestdag van Spanje. De oudere naam Día de la Hispanidad komt in die wet niet voor, maar is in het dagelijks taalgebruik gebleven.

De wet ruimde een rommelige situatie op. Volgens de toelichting waren de regels tot dan toe verwarrend, omdat verschillende data naast elkaar als burgerlijke of officiële feestdag bestonden. Het koninklijk besluit uit 1976 dat de wet introk, noemde zowel 18 juli als 12 oktober een nationale feestdag en gaf 24 juni, de naamdag van de koning, de status van officiële feestdag. Sinds 1987 is er één datum voor het hele land. Binnen de kalender van Spaanse tradities en feesten is dat ongewoon: feesten als Semana Santa en de Feria de Abril in Sevilla worden per stad of streek ingevuld.

Wat de wet van 1987 wel en niet over 1492 zegt

De wettekst noemt Columbus niet en het woord ontdekking evenmin. In de toelichting staat dat 12 oktober het moment symboliseert waarop Spanje, aan het einde van een staatsvorming uit culturele en politieke verscheidenheid, een periode begon van taalkundige en culturele uitstraling buiten Europa.

De gebeurtenis waar de datum naar verwijst, de landing van de eerste expeditie van Columbus in Amerika op 12 oktober 1492, wordt in de wet dus in termen van taal en cultuur beschreven. Dezelfde toelichting erkent de complexiteit van het Spaanse verleden en eist dat een nationale feestdag een moment herdenkt dat een grote meerderheid van de burgers als gedeeld erfgoed aanvaardt. Hoe die geschiedenis doorwerkt in feesten, taal en kunst, is het onderwerp van de rubriek Spaanse cultuur.

De parade in Madrid kwam pas in 1997 naar deze dag

Hoe de krijgsmacht de dag invult, is geregeld in een koninklijk besluit uit 1997. Militairen dragen die dag galatenue, gebouwen en schepen van Defensie zijn bevlagd en er vindt een militaire parade plaats, met een plechtig eerbetoon aan de Spaanse vlag. In de dagen eromheen mogen eenheden civiel-militaire bijeenkomsten en oefeningen organiseren, zodat burgers hun krijgsmacht beter leren kennen.

Tot 1997 hoorden die grote jaarlijkse plechtigheden bij de Día de las Fuerzas Armadas, de dag van de strijdkrachten, die samenviel met het feest van San Fernando. Het besluit verplaatste de voornaamste onderdelen naar 12 oktober, zodat het belangrijkste militaire evenement van het jaar samenviel met de rest van de viering. De dag van de strijdkrachten bleef bestaan voor plechtigheden binnen de krijgsmacht zelf.

In Zaragoza gaat 12 oktober over de Virgen del Pilar

In Zaragoza valt de nationale feestdag samen met het hoogtepunt van de Fiestas del Pilar. De bekendste plechtigheid is de Ofrenda de Flores: deelnemers in streekdracht leggen bloemen aan de voeten van een beeld van de Virgen del Pilar, midden op de Plaza del Pilar. De bloemen vormen samen een mantel over een stalen frame dat volgens de gemeente ongeveer vijftien meter hoog en zestien meter breed is.

De eerste bloemenofferande was op zondag 12 oktober 1958 en duurde twee uur, met ongeveer tweeduizend deelnemers. Inmiddels loopt de stoet acht uur onafgebroken door; de gemeente schat de deelname op zo'n 25.000 mensen per uur en het aantal bloemen op ongeveer zeven miljoen. In de processie lopen de aartsbisschop, de burgemeester en een generaal van de Guardia Civil mee, want de Virgen del Pilar is ook de patroonheilige van dat korps. Wie verder wil in het Spaanse feestjaar, komt uit bij Driekoningen in Spanje, dat op 6 januari in het hele land wordt gevierd.

Veelgestelde vragen