Op deze pagina
- Vormen
- Burgerlijk of religieus, beide met burgerlijke gevolgen
- Burgerlijke ceremonie
- Voor de alcalde of een raadslid, of voor een notaris of letrado de la Administración de Justicia
- Huwelijken in 2024
- 175.364, waarvan 83,6 procent burgerlijk
- Drukste maanden
- Juni, september en oktober
- Zonder huwelijksvoorwaarden
- Gemeenschap van wat tijdens het huwelijk wordt verworven; in Catalonië en op Mallorca scheiding van goederen
- Hoort bij
- Spaanse tradities en feesten
Een Spaanse bruiloft is burgerlijk of religieus
Wie in Spanje trouwt, kiest wettelijk uit twee vormen. Het Código Civil noemt de burgerlijke vorm uit het wetboek zelf en de religieuze vorm die de wet erkent. Beide leiden tot een huwelijk met burgerlijke gevolgen. Hoe de dag verder verloopt, met een kleine ceremonie of een groot feest, regelt de wet niet; dat bepalen de partners zelf.
Daarmee verschilt een bruiloft van de feesten op de kalender van Spaanse tradities en feesten. Bij Las Fallas in Valencia en La Tomatina in Buñol ligt de datum vast en doet een hele plaats mee. Bij een bruiloft kiezen de partners zelf datum en plaats, al moet de ambtenaar, notaris of priester die dag beschikbaar zijn.
Eerst het dossier, dan de ceremonie
Een burgerlijk huwelijk begint met een dossier, in het Spaans een acta of expediente matrimonial. Daarin wordt vastgesteld dat beide partners mogen trouwen en dat er geen beletsel is. Het dossier wordt opgemaakt door een letrado de la Administración de Justicia (de juridische ambtenaar van een rechtbank), door een notaris of door de ambtenaar van het Registro Civil, het burgerlijk register, bij de woonplaats van een van beide partners.
Wie het dossier opmaakt, bepaalt mee wie de ceremonie mag leiden. Welke van deze drie het dossier ook opmaakt, de ceremonie kan altijd plaatsvinden bij de alcalde (burgemeester) of een raadslid dat hij aanwijst. Wie het dossier bij het Registro Civil heeft laten opmaken, kan alleen daar terecht; een notaris of letrado kan dan niet trouwen.
Sinds 3 april 2025 staat de juez de paz, een lokale rechter, niet meer op de lijst van personen die mogen trouwen. Bij de ceremonie vraagt de ambtenaar of notaris aan beide partners of ze met elkaar willen trouwen, verklaart hen daarna gehuwd en maakt een akte op. Die akte ondertekenen hij, de partners en twee getuigen, waarna het huwelijk wordt ingeschreven in het Registro Civil.
Een religieus huwelijk loopt anders. Een huwelijk volgens het katholieke kerkelijk recht heeft burgerlijke gevolgen vanaf de voltrekking en wordt voor volledige erkenning ingeschreven in het Registro Civil, op vertoon van een certificaat van de kerk. Ook de religieuze vormen uit samenwerkingsakkoorden tussen de staat en gezindten krijgen burgerlijke werking. Voor een gezindte met de erkenning notorio arraigo, een officiële status voor gezindten die diep in de Spaanse samenleving verankerd zijn, geldt een extra eis: er is vooraf een dossier nodig en de partners geven hun toestemming ten overstaan van een erkende voorganger en twee meerderjarige getuigen.
Welke documenten je als buitenlandse partner moet aanleveren, staat niet in het Código Civil. Dat hangt af van je nationaliteit en woonplaats. Vraag het na bij de instantie die het dossier opmaakt voordat je een datum vastlegt.
| Dossier opgemaakt door | Ceremonie bij |
|---|---|
| Ambtenaar van het Registro Civil | De alcalde of een raadslid dat hij aanwijst |
| Notaris | Dezelfde of een andere notaris, of de alcalde of een raadslid |
| Letrado de la Administración de Justicia | Dezelfde of een andere letrado, of de alcalde of een raadslid |
Bron: Código Civil, artikelen 51 en 57 (BOE, geconsolideerde tekst)
Hoeveel huwelijken er zijn en in welke vorm
In 2024 registreerde INE, het Spaanse statistiekbureau, 175.364 huwelijken: 146.605 burgerlijke en 28.759 religieuze. Het religieuze aandeel was daarmee 16,4 procent. In 2010 was het totaal ongeveer even groot (170.440), maar toen was 41,6 procent van de huwelijken religieus.
Het aantal religieuze huwelijken daalde van 70.884 in 2010 naar 28.759 in 2024, terwijl het aantal burgerlijke huwelijken steeg van 99.556 naar 146.605.
Van de huwelijken in 2024 sloten 7.336 partners van hetzelfde geslacht, 4,2 procent van het totaal. Iets meer dan de helft daarvan (51,7 procent) was tussen twee vrouwen. Sinds de wet van 1 juli 2005 geldt volgens artikel 44 van het Código Civil dat het huwelijk dezelfde eisen en gevolgen heeft voor twee personen van hetzelfde en van verschillend geslacht.
| Jaar | Totaal | Burgerlijk | Religieus | Aandeel religieus |
|---|---|---|---|---|
| 2010 | 170.440 | 99.556 | 70.884 | 41,6% |
| 2019 | 166.530 | 131.231 | 35.299 | 21,2% |
| 2024 | 175.364 | 146.605 | 28.759 | 16,4% |
Bron: INE, Estadística de Matrimonios, tabel 37643
Het aandeel religieuze huwelijken verschilt per regio
INE deelt de huwelijken in naar de regio waar het echtpaar verblijft, niet naar de plaats van de ceremonie. Volgens die indeling was in 2024 in Extremadura (24,3 procent) en Andalusië (23,9 procent) bijna een kwart van de huwelijken religieus. In Catalonië was dat 8,8 procent, op de Balearen 8,5 procent en in het Baskenland 7,6 procent. In de tabel staan daarnaast Castilla-La Mancha, de regio Madrid en de Comunitat Valenciana.
| Regio | Huwelijken | Waarvan religieus | Aandeel religieus |
|---|---|---|---|
| Extremadura | 3.183 | 775 | 24,3% |
| Andalusië | 30.986 | 7.419 | 23,9% |
| Castilla-La Mancha | 7.095 | 1.665 | 23,5% |
| Regio Madrid | 29.390 | 5.880 | 20,0% |
| Comunitat Valenciana | 19.099 | 2.384 | 12,5% |
| Catalonië | 27.836 | 2.442 | 8,8% |
| Balearen | 6.164 | 526 | 8,5% |
| Baskenland | 7.236 | 552 | 7,6% |
Bron: INE, Estadística de Matrimonios, tabel 37643
Juni, september en oktober zijn de drukste maanden
In 2024 vielen 22.461 huwelijken in juni, 22.912 in september en 20.280 in oktober, samen ruim 37 procent van het jaartotaal van 175.364. In januari waren het er 6.725, ongeveer 3,8 procent. Van mei tot en met oktober viel 63,7 procent van alle huwelijken.
Religieuze huwelijken zijn sterker seizoensgebonden dan burgerlijke. Van de 28.759 religieuze huwelijken viel 75,5 procent tussen mei en oktober, van de burgerlijke 61,4 procent. In januari was 3,4 procent van de huwelijken religieus, in augustus 24,2 procent, het hoogste aandeel van het jaar.
Wie een datum kiest, kijkt ook naar de feesten van de plaats. In Sevilla bepalen de Feria de Abril en Semana Santa jaarlijks mee hoe druk de stad is; wie daar een bruiloft plant, bekijkt eerst de data van beide.
Het huwelijksvermogen verschilt per gebied
Een huwelijk in Spanje heeft ook financiële gevolgen, en die hangen af van de regio. Partners kunnen hun huwelijksvoorwaarden vastleggen in capitulaciones matrimoniales. Doen ze dat niet, dan geldt volgens het Código Civil de sociedad de gananciales: wat een van beiden tijdens het huwelijk verdient of verwerft, is gemeenschappelijk en wordt bij ontbinding bij helften verdeeld. Goederen die iemand al had toen het huwelijk begon, en wat hij of zij daarna erft of cadeau krijgt, blijven privé.
In Catalonië en op Mallorca geldt zonder huwelijksvoorwaarden een ander stelsel. Het Catalaanse burgerlijk wetboek bepaalt dat het stelsel dan scheiding van goederen is, en de compilatie van het Balearische burgerlijk recht zegt hetzelfde voor Mallorca. Bij scheiding van goederen mag elke partner zelf over zijn eigen goederen beschikken. Voor paren met verschillende nationaliteiten of een woonplaats buiten Spanje kan ander recht gelden; leg dat voor aan een notaris.
Veelgestelde vragen
Kan een van beide partners bij de ceremonie vervangen worden door een gemachtigde?
Ja, een van beide partners kan bij volmacht trouwen, maar nooit allebei. De gemachtigde heeft een bijzondere volmacht in een officiële akte nodig, de poder especial, waarin staat met wie het huwelijk wordt gesloten en wie die persoon is. De andere partner moet zelf aanwezig zijn. De volmacht vervalt bij herroeping, bij afstand door de gemachtigde of als een van beiden overlijdt, en wie het dossier behandelt beoordeelt vooraf of de volmacht geldig is.
Hoeveel getuigen heb je nodig bij een Spaans huwelijk?
Twee. Bij een burgerlijk huwelijk ondertekenen twee getuigen de akte, naast de ambtenaar of notaris en de beide partners. Voor een religieus huwelijk van een gezindte met de erkenning notorio arraigo eist het wetboek ook twee meerderjarige getuigen. Voor een katholiek huwelijk gelden de regels van het kerkelijk recht, die buiten het Código Civil vallen.
Bronnen
- Código Civil, geconsolideerde tekst · Wetboek met de regels voor vorm, dossier, ceremonie, volmacht en huwelijksvermogen (Boletín Oficial del Estado) · geraadpleegd 5 oktober 2026
- INE, Estadística de Matrimonios, tabel 37643 · Huwelijken per regio, maand en vorm van voltrekking, 2010 tot en met 2024 · geraadpleegd 5 oktober 2026
- INE, Movimiento Natural de la Población 2024 · Persbericht met het aantal huwelijken en de huwelijken tussen partners van hetzelfde geslacht in 2024 · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Ley 25/2010, libro segundo del Código civil de Cataluña · Catalaans burgerlijk recht over persoon en familie, met het huwelijksvermogen in artikel 231-10 · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Compilación del derecho civil de las Illes Balears · Balearisch burgerlijk recht, met het huwelijksvermogen op Mallorca in artikel 3 · geraadpleegd 5 oktober 2026