Op deze pagina
- Onderdeel van
- Praktisch
- Regelgeving
- Real Decreto 3/2023
- Gegevens per gemeente
- SINAC, het nationale informatiesysteem voor drinkwater
Is kraanwater in Spanje veilig om te drinken?
In de regel wel. Kraanwater hoort bij de praktische kant van een reis naar Spanje, en de officiële cijfers geven er een duidelijk antwoord op: in het jaarverslag over 2024 van het Spaanse ministerie van Gezondheid (Ministerio de Sanidad) was 99,3 procent van de analyserapporten met een officiële beoordeling geschikt voor consumptie (agua apta para el consumo). De rapporten komen van gemeenten en waterbedrijven, die ze doorgeven aan het nationale informatiesysteem SINAC.
Die cijfers hebben grenzen. Ze gaan over de gemeenten die in SINAC zijn aangemeld, samen 83,3 procent van de bevolking, en alleen over rapporten die een beoordeling kregen. Per leveringsgebied is het beeld wisselender: van de 9.367 gebieden die rapporten aanleverden, had 67,3 procent alleen geschikte rapporten en 82,6 procent meer dan 95 procent geschikte rapporten. Bij de kranen in gebouwen was 98,15 procent van de rapporten geschikt, tegen 99,5 procent in het leidingnet zelf.
Waarom het water niet overal hetzelfde smaakt
Smaak en veiligheid worden apart beoordeeld. Voor kleur, geur en smaak vraagt het besluit dat het water acceptabel is voor de consument en geen abnormale verandering laat zien, waarbij een waarde boven het dubbele van het gemiddelde van de afgelopen drie jaar in het leidingnet als abnormaal telt. Bij indicatorparameters zoals chloride, natrium en vrij chloor betekent een overschrijding bovendien niet automatisch dat het water niet geschikt is: de gezondheidsautoriteit beoordeelt dan het risico en het waterbedrijf neemt maatregelen. Voor vrij chloor ligt de grens waarboven het water niet meer geschikt is op 5,0 mg/l.
Het jaarverslag over 2024 laat zien waar afwijkingen vandaan komen. Ontsmetting is de meest gemelde behandeling: 60,9 procent van de 17.943 gemelde behandelingen, en natriumhypochloriet, een chloorverbinding, is het meest gebruikte middel (46 procent van de behandelingen). Daardoor kun je restchloor ruiken of proeven. Sulfaat, chloride en natrium horen volgens het ministerie bij de parameters die vanwege de aard van de bodem relatief vaak niet aan de norm voldoen, en een hoge concentratie chloride geeft het water een zoutige smaak. Bij nitraat noemt het ministerie landbouw in het grondwater als oorzaak van afwijkingen.
Daarnaast verschilt de hardheid per streek. EMAYA, het waterbedrijf van Palma de Mallorca, noemt het water uit zijn bronnen en grondwaterlagen hard, kalkvormend en sterk gemineraliseerd, en zegt dat dit per seizoen wisselt met het aandeel uit de reservoirs. In de tabel staan de waarden uit het besluit die bij deze smaakverschillen horen.
| Kenmerk | Waar het vandaan komt | Waarde in het besluit |
|---|---|---|
| Zwembadgeur of -smaak | Restchloor van de ontsmetting | Grenswaarde 1,0 mg/l vrij chloor; aanbevolen minimaal 0,2 mg/l in het hele leidingnet |
| Zoute smaak | Chloride en natrium uit de bodem of het brongebied | Chloride 250 mg/l, natrium 200 mg/l |
| Kalkaanslag en een mineralige smaak | Hardheid: opgelost calcium en magnesium | Referentiewaarden hardheid 500 mg/l CaCO3, calcium 100 mg/l, magnesium 30 mg/l |
| Ontzilt of ontkalkt water | Ontzilt water krijgt na de zuivering weer mineralen mee | Hardheid minimaal 55 mg/l CaCO3 |
Bron: Real Decreto 3/2023, bijlage I
Wie verantwoordelijk is voor de kwaliteit, van leiding tot kraan
De eisen staan in het koninklijk besluit Real Decreto 3/2023. Ze gelden op de plek waar het water uit de kranen komt die je gewoonlijk gebruikt, niet alleen in het leidingnet. Gemeenten, of de waterbedrijven die voor hen werken, zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit tot aan de aansluiting op het gebouw (acometida). Voor de leidingen binnen een gebouw met een publieke of commerciële functie zijn de eigenaren verantwoordelijk: zij moeten voorkomen dat de kwaliteit tussen de aansluiting en de kraan achteruitgaat door gebrek aan schoonmaak of onderhoud.
Ontzilt water op de eilanden en aan de Middellandse Zeekust
Aan delen van de Middellandse Zeekust valt weinig neerslag, terwijl er veel toeristen komen en veel water naar irrigatie gaat. Het ministerie van Gezondheid beschrijft in zijn gids over ontzilting een blijvend watertekort dat in droge perioden groter wordt, en dat ontzilting in veel gevallen noodzakelijk maakt. Hoe droog het per streek is, staat bij weer en klimaat in Spanje, en welke maanden daarvoor van belang zijn bij de beste reistijd voor Spanje.
De eerste grote ontziltingsinstallatie van het land kwam halverwege de jaren zestig op Lanzarote. Ontzilt water bevat nauwelijks mineralen en moet daarna worden aangevuld, omdat het anders niet aan de wettelijke eisen voldoet. Op Mallorca is de ontziltingsinstallatie van de Baai van Palma een van de bronnen van EMAYA, naast bronnen, grondwater en reservoirs.
Veelgestelde vragen
Hoe zoek ik de waterkwaliteit van mijn verblijfplaats op?
Begin bij het waterbedrijf of de gemeente van de plaats waar je verblijft. Zij moeten de laatste analyserapporten van het leidingnet online zetten, binnen 72 uur nadat het rapport er is, samen met de hardheid, het calcium, het magnesium en het kalium van het water, dat minstens twee keer per jaar wordt bijgewerkt. Zoek op de plaatsnaam met calidad del agua. SINAC heeft ook een openbaar deel voor burgers, dat je via sinac.sanidad.gob.es vindt. Wie rondreist, wisselt regelmatig van leveringsgebied en kan de smaak per plaats anders vinden; de planning en het vervoer voor zo'n reis staan bij reizen en vervoer in Spanje.
Wat gebeurt er als het water tijdelijk niet drinkbaar is?
Na een bevestigde overschrijding kan de gezondheidsautoriteit het gebruik van het water beperken, de levering verbieden of een extra behandeling opleggen. Bij een mogelijk gezondheidsrisico moeten het waterbedrijf, de gemeente of de eigenaar van het gebouw de getroffen gebruikers binnen 24 uur na de beoordeling van de autoriteit informeren, ook over een verbod of beperking en over adviezen voor groepen met een groter gezondheidsrisico. Reis je met kinderen, lees dan ook wat er algemeen voor die reis van belang is bij Spanje met kinderen.
Hoe haal je de chloorsmaak uit kraanwater?
Aigües de Barcelona adviseert drie dingen: bewaar het water in een glazen fles of kan, laat het een tot twee uur open staan zodat een deel van het chloor verdwijnt, en zet het daarna dertig minuten tot een uur in de koelkast. Dat advies gaat over chloor. Een zoute of kalkrijke smaak komt door opgeloste stoffen, en die verdwijnen niet doordat het water openstaat.
Bronnen
- Ministerio de Sanidad, Informe técnico de la calidad del agua de consumo en España, año 2024 · Nationale cijfers over de beoordeling van analyserapporten, de dekking van SINAC, de behandelingen van drinkwater en de parameters die het vaakst afwijken · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Real Decreto 3/2023, criterios técnico-sanitarios de la calidad del agua de consumo (BOE) · De Spaanse drinkwaterregels: verantwoordelijkheden, parameterwaarden, meldplicht bij overschrijdingen en openbare informatie · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Ministerio de Sanidad, Guía de desalación: aspectos técnicos y sanitarios en la producción de agua de consumo humano · Handleiding over ontzilting en remineralisatie, met de aanleiding voor ontzilting aan de Spaanse kust · geraadpleegd 5 oktober 2026
- EMAYA, Calidad del agua en Palma · Herkomst, hardheid en kwaliteit van het leidingwater in Palma de Mallorca · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Aigües de Barcelona, Consells sobre gust i olor · Adviezen van het waterbedrijf van Barcelona over smaak en geur van kraanwater · geraadpleegd 5 oktober 2026