Covadonga: het heiligdom en de weg naar de meren

Een kapel in een grot, met een basiliek ernaast

Covadonga ligt in de gemeente Cangas de Onís, in het oosten van Asturië, waar de kalkstenen wanden van de Picos de Europa uit het groene voorland omhoogkomen. Een dorp in de gewone zin is het niet: er is geen winkelstraat, alleen het heiligdom, wat horeca en de parkeerterreinen eromheen. Voor voorzieningen en busverbindingen ben je aangewezen op Cangas de Onís, de hoofdplaats van de gemeente, lager in het dal.

Het heiligdom heeft twee kernen. De Santa Cueva is een grot in de rotswand met daarin een kapel, waar het beeld van de Virgen de Covadonga staat; in Asturië heet dat beeld La Santina, en die naam hoor je vaker dan de officiële. Op korte loopafstand staat de basiliek Santa María la Real, het grote kerkgebouw van het heiligdom.

Veel bezoekers komen voor het heiligdom en voor de meren erboven, en merken pas ter plekke dat dat twee verschillende bezoeken zijn. Het heiligdom bekijk je te voet, en je kunt er bijna het hele jaar met de auto naartoe. De meren liggen hoger, aan het eind van een smalle bergweg die in het drukke seizoen gesloten is voor particuliere auto's.

Pelayo en de slag: wat overlevering is

Covadonga geldt in Spanje als de plek waar Pelayo een moslimleger versloeg, een gevecht dat traditioneel het begin van de Reconquista en van het koninkrijk Asturië markeert. Die betekenis verklaart waarom een afgelegen bergplek uitgroeide tot nationaal symbool en tot bedevaartsoord.

Over de gebeurtenis zelf is minder zeker dan de symboliek doet vermoeden. De verhalende bronnen zijn van veel later datum, en over het jaartal bestaat geen overeenstemming: 718 en 722 worden allebei genoemd. Ook over de schaal van het gevecht lopen de lezingen uiteen. We vonden geen uitspraak van een archief of universitaire instelling die de datering beslecht, en houden het daarom bij de overlevering, met de onzekerheid erbij.

Openingstijden, missen en de feestdag van La Santina

De basiliek en de Santa Cueva zijn elke dag open van 8.00 tot 20.00 uur. Toegang is gratis en reserveren hoeft niet. Er is dagelijks een mis om 12.00 uur en een rozenkransgebed om 17.00 uur, en op donderdag om 18.30 uur eucharistische aanbidding, behalve van juni tot en met september. Er wordt gebeden terwijl je rondloopt, dus houd rekening met stilte in de kapel en met een dienst die je bezoek doorkruist.

Het heiligdom heeft ook een museum, dat van Pasen tot half oktober ruimere openingstijden aanhoudt, en een winkel die dagelijks van 10.30 tot 18.30 uur open is. De grote feestdag is 8 september, de dag van de Virgen de Covadonga, en meteen de drukste dag van het jaar.

Met de bus naar de meren Enol en Ercina

Boven Covadonga loopt een smalle bergweg naar de meren Enol en Ercina, samen de Lagos de Covadonga. In de gereguleerde periodes is die weg vierentwintig uur per dag gesloten voor particuliere auto's en campers; alleen de pendelbus en vergunninghouders mogen omhoog. Bezoekers met een geldige invalidenverklaring en een identiteitsbewijs mogen wel met de eigen auto.

Je parkeert onderaan en stapt over. De bus vertrekt vanaf het busstation van Cangas de Onís en vanaf drie parkeerterreinen langs de route, en rijdt door tot Buferrera bij de meren. Het aantal plaatsen is begrensd op drieduizend reizigers per dag en kaartjes koop je vooraf bij vervoerder ALSA; op een warme zomerdag kan dat quotum vol raken.

Bron: Oficina de Turismo de Cangas de Onís, toegang tot de Lagos de Covadonga

Covadonga in een reis door Asturië

Covadonga is eerder een halte dan een verblijfplaats, en de logische uitvalsbasis is Cangas de Onís, waar de bussen vertrekken. Vanaf de oostkust is het goed te doen, met Llanes op rijafstand; wie uit de grotere steden komt, vertrekt meestal vanuit Gijón. Het westen van de regio ligt verder weg, dus de vissersplaats Cudillero hoort bij een andere dag. Reken erop dat het heiligdom, de busrit omhoog en het rondlopen bij de meren samen een dag vullen.

Veelgestelde vragen