Benalmádena, drie kernen op één helling

Een bergdorp, een stationswijk en bijna negen kilometer kust

Benalmádena bestaat uit drie woonkernen die los van elkaar zijn gegroeid, en die indeling bepaalt wat voor vakantie je er hebt. Het oude dorp, Benalmádena Pueblo, ligt op 241 meter hoogte en op 2,7 kilometer van zee. Lager op de helling ligt Arroyo de la Miel, de grootste en drukste kern, met de winkelstraten, de pleinen en het hoofdstation. Aan het water ligt Benalmádena Costa: bijna negen kilometer strand, een boulevard en de jachthaven Puerto Marina. Samen beslaan de drie kernen bijna 27 vierkante kilometer aan de Costa del Sol, op de kuststrook tussen Torremolinos en Fuengirola. Op 1 januari 2025 telde de gemeente 78.338 inwoners.

Het hoogteverschil tussen het dorp en het strand is ruim tweehonderd meter, en daardoor is de keuze van je verblijfplaats belangrijker dan de afstanden op de kaart doen vermoeden. Vanuit het dorp kijk je over de kust uit en loop je door smalle, geplaveide straten, maar voor het strand neem je de bus of de auto; omgekeerd is het vanaf de kust een stevige klim naar boven. Arroyo de la Miel ligt ertussenin en is de kern met de dagelijkse voorzieningen.

Bron: Ayuntamiento de Benalmádena, de drie kernen van de gemeente

De naam verwijst naar ijzermijnen

De naam Benalmádena gaat terug op het Arabische Ibn-al-Madena, wat zoveel betekent als zonen van de mijnen. Die mijnen zijn de ijzerertsgroeven in de omgeving, die al voor de Romeinse tijd in gebruik waren. In de islamitische periode concentreerde de bewoning zich rond het huidige Benalmádena Pueblo.

De versterking van dat dorp dateert waarschijnlijk uit het midden van de twaalfde eeuw, onder de Almohaden. Het was een burcht met een ommuurde voorstad, op een plek vanwaar de kust en de wegen naar Mijas en Málaga te overzien waren. De Nasriden legden later een stelsel van wachttorens langs de kust aan; daarvan staan in Benalmádena nog twee torens van islamitische oorsprong, Torre Quebrada en Torre Bermeja.

In 1485 verwoestten de troepen van Ferdinand de Katholieke de alcazaba, de burcht van het dorp. Een poging om de plaats in 1491 opnieuw te bevolken met dertig christelijke families mislukte, vooral doordat de kust onveilig was door aanvallen vanaf zee. Pas rond het midden van de zestiende eeuw namen die aanvallen af en kwam er een landbouweconomie op gang, met rozijnen als belangrijkste product.

Arroyo de la Miel groeide rond een papierfabriek uit 1784

De middelste kern is niet door het toerisme ontstaan maar door de industrie. In 1784 kocht de Genuese papiermaker Félix Solesio het landgoed Arroyo de la Miel, omdat daar een krachtige bron lag die bekendstond als el Cao. Hij bouwde er het Complejo Papelero de San Carlos, een papiercomplex met zes stampmolens, waarvan er vier wit papier maakten en twee grauw pakpapier. Bij het complex hoorden verder een aquaduct om het water aan te voeren, woningen voor de arbeiders en landbouwgrond.

Solesio hield het geen twintig jaar vol; handelsproblemen dwongen hem de papierproductie op te geven. De nederzetting die voor zijn arbeiders was gebouwd bleef wel bestaan en groeide uit tot de kern die nu het commerciële hart van de gemeente vormt. In het centrum van Arroyo de la Miel staat daarvan nog La Tribuna, een achttiende-eeuws gebouw dat de gemeente het belangrijkste overblijfsel van die papierindustrie noemt.

Een jachthaven met 1.100 ligplaatsen en een kabelbaan naar 770 meter

Puerto Marina opende in 1982 en is het bekendste onderdeel van Benalmádena Costa. De jachthaven heeft meer dan 1.100 ligplaatsen en is aangelegd als een stelsel van kades, pleintjes en kanalen, met winkels, terrassen en restaurants ertussen. Vanaf de haven vertrekken rondvaarten, en aan de rand ervan staat het aquarium Sea Life.

Vanaf de Explanada del Tívoli in Arroyo de la Miel gaat een kabelbaan naar de top van de Monte Calamorro, op 770 meter boven zee. Boven liggen wandelpaden en uitzichtpunten, en er is een roofvogeldemonstratie, het Valle de las Águilas. De gemeente noemt zich de plaats met de meeste recreatieparken van de Costa del Sol; naast Sea Life en de kabelbaan vallen daar het dierenpark Selwo Marina en het vlinderhuis Mariposario onder. In het dorp staan verder het Castillo de Colomares en de Stupa de la Iluminación.

Twee treinstations en twintig minuten vanaf de luchthaven

Benalmádena heeft twee stations aan lijn C1 van de Cercanías van Málaga. Benalmádena-Arroyo de la Miel is het belangrijkste; dat station ligt ondergronds en komt uit in het centrum van die kern. Torremuelle ligt in Benalmádena Costa, vlak bij het gelijknamige strand. De treinen rijden ongeveer om de twintig minuten. Vanaf de luchthaven Málaga-Costa del Sol duurt de rit naar beide stations ongeveer twintig minuten, vanaf het station Málaga María Zambrano ongeveer dertig minuten.

Daarmee is Benalmádena een van de plaatsen aan deze kust waar je zonder auto terechtkunt. De lijn eindigt in Fuengirola; verder naar het westen, richting Marbella en Estepona, reis je met de bus of met een eigen auto. Binnen de gemeente verbindt een net van stadsbussen de drie kernen, en dat is vooral van belang als je in het dorp slaapt en overdag naar het strand wilt. Hoe warm en hoe nat het per maand is, staat in het klimaatoverzicht van de Costa del Sol.

Veelgestelde vragen