Cala d'Or, een reeks kleine baaien onder één naam

Eén plaatsnaam, een handvol afzonderlijke baaien

Cala d'Or ligt aan de zuidoostkust van Mallorca, in de gemeente Santanyí, en is nooit om één baai heen gegroeid. De bebouwde kern beslaat volgens de kernindeling van het Govern de les Illes Balears ongeveer 2,9 km² en is ruim twee kilometer breed. Daarbinnen liggen verschillende kleine baaien naast elkaar, met rotswanden en pijnbomen ertussen: onder meer Cala Gran, Cala Esmeralda, de baai die zelf Cala d'Or heet, en Cala Llonga, waar de jachthaven ligt.

Twee hotels die beide onder de naam Cala d'Or worden aangeboden, kunnen daardoor aan verschillende baaien staan en een paar kilometer van elkaar liggen. Aan de oostkant loopt het verder uiteen: Cala Ferrera en Cala Serena zijn in dezelfde kernindeling geen deel van Cala d'Or en vallen onder een andere gemeente, Felanitx. Bij het boeken zegt de naam van de baai dus meer dan de plaatsnaam. Aankomen gaat vrijwel altijd via de luchthaven bij Palma de Mallorca, waarna de weg door het binnenland naar de zuidoostkust loopt.

Een Ibizenks bouwplan uit de jaren dertig

De plaats is bedacht, niet gegroeid. De Ibizenkse tekenaar en kunsthandelaar Josep Costa Ferrer (1876-1971), die werkte onder de naam Picarol, wilde hier vanaf de jaren dertig een modelwijk en kunstenaarskolonie laten verrijzen. Zijn naam voor de nederzetting was Cala d'Hort, naar een baai op zijn geboorte-eiland Ibiza; de mensen die er kwamen wonen noemden haar Cala d'Or, en die naam bleef.

Aan de lage, witgekalkte bebouwing in het oudste deel is die Ibizenkse herkomst nog te zien. Een historische kern en een oud havenkwartier, zoals Port de Sóller aan de noordwestkust die heeft, ontbreken hier. Het is ook niet de grootschalige hotelstrook uit de jaren zestig waarvan Cala Millor aan dezelfde oostkust een voorbeeld is. Een vergelijkbare opzet rond één inham staat op Menorca bij Cala Galdana.

Es Fortí, een kanonfort uit 1730 achter een dicht hek

Aan de monding van Cala Llonga staat es Fortí, een klein fort dat in 1730 werd gebouwd door de ingenieur José Muñoz. Het had vier kanonnen en een bezetting van negentien soldaten met een sergeant, en diende om de zeezijde van het zuiden van Mallorca in het oog te houden. Het bouwwerk is aangewezen als bé d'interès cultural, de hoogste Spaanse erfgoedstatus, en is sinds het begin van de jaren negentig eigendom van de Fundació Illes Balears.

Naar binnen kun je niet. Het Ajuntament de Santanyí meldt dat het fort sinds december 2017 gesloten is en dringt aan op openstelling, omdat de Balearische erfgoedwet voorschrijft dat een beschermd monument minstens vier dagen per maand toegankelijk is. Van buiten is het te zien vanaf de haven en vanaf het water.

Wat er in de gemeente Santanyí verder aan de kust ligt

Cala d'Or is de grootste bebouwing van de gemeente Santanyí, maar niet de enige kern aan de kust. Direct ten westen ligt Porto Petro, een aparte kern rond een natuurlijke haven zonder aaneengesloten hotelstrook. Een paar kilometer verder begint het Parc natural de Mondragó, natuurpark sinds 1992. Het meet volgens het Govern de les Illes Balears ongeveer 766 hectare, waarvan 95 hectare in publieke handen is; de rest is particulier land.

Daar liggen ook de twee stranden van de gemeente die in 2026 een blauwe vlag van ADEAC kregen: Cala Mondragó, bij de bron Sa Font de n'Alís, en s'Amarador. De baaien van Cala d'Or staan niet op die lijst. Een gemeente vraagt de vlag per strand zelf aan en de beoordeling gaat ook over voorzieningen en beheer, dus daaruit volgt niets over het water in Cala d'Or. Welke periode zich leent voor zwemmen, lees je in de cijfers over weer en klimaat op Mallorca. Rustiger en zonder hotelstrook is het aan de noordkust bij Alcúdia, met een middeleeuwse stadskern naast de badplaats.

Veelgestelde vragen