Formentor, drie plekken aan één doodlopende weg

Drie plekken die allemaal Formentor heten

Formentor is een langgerekt schiereiland in het noordoosten van Mallorca, in de gemeente Pollença. Wie de naam tegenkomt in een reisbeschrijving, kan drie verschillende plekken bedoelen. Het strand van Formentor ligt vlak bij het begin van het schiereiland, aan de kant van de baai van Pollença. De kaap met de vuurtoren ligt helemaal aan het andere uiteinde. Daartussen loopt een smalle bergweg over de rug van het schiereiland, met uitzichtpunten langs de afgrond aan de noordkant.

Die weg is doodlopend en begint bij Port de Pollença. Alle verkeer naar het strand, naar de uitzichtpunten en naar de vuurtoren gebruikt dezelfde route. Het eilandbestuur deelt die weg in twee stukken op: van Port de Pollença naar het strand, en van het strand naar de vuurtoren.

Van 1 juni tot 30 oktober is de weg overdag dicht

Tussen 1 juni en 30 oktober mag je op de weg naar Formentor van 10.00 tot 22.00 uur niet met een particuliere auto rijden. In die uren kom je er met het openbaar vervoer, op de fiets of te voet. Hulpdiensten, lijnbussen en officieel vervoer houden wel toegang. Het Consell de Mallorca zet informanten langs de weg om bestuurders op de regeling te wijzen, en de Dirección General de Tráfico handhaaft; in 2024 werden 1.175 boetes uitgedeeld.

De beperking is in 2025 met een maand verlengd, want daarvoor liep ze tot 30 september. Voor oktober zegt de regionale overheid de pendelbus te garanderen, zodat bezoekers er ook buiten het hoogseizoen zonder auto kunnen komen. Het eilandbestuur wil daarnaast met meetapparatuur bijhouden hoe vol het op het schiereiland is.

Met de auto valt een bezoek in die maanden dus vroeg op de ochtend of laat op de avond. Dat vroege uur is in de zomermaanden op Mallorca ook voor de temperatuur prettiger dan het midden van de dag.

Een vuurtoren uit 1863 op 210 meter boven zee

De vuurtoren op de kaap brandt sinds 30 april 1863. Hij staat op 210 meter boven zeeniveau, de toren zelf is 22 meter hoog en het licht heeft een nominaal bereik van 24 zeemijl. Het ontwerp is van ingenieur Emili Pou. Tegenwoordig werkt de toren op zonne-energie en wordt hij op afstand bediend; in de oude woningen van de vuurtorenwachters zitten nu voorzieningen voor bezoekers.

De bouw was lastig, want de kaap lag afgelegen. Tot in het begin van de twintigste eeuw liep de aanvoerweg naar de vuurtoren vanaf Cala Murta over een kronkelend pad van ruim twintig kilometer. Het terrein was zo onherbergzaam dat er op de bouwplaats een altaar stond, zodat de arbeiders op zon- en feestdagen de mis konden bijwonen voordat ze verder werkten. De verharde weg die er nu ligt, is een late toevoeging aan een plek die eeuwenlang vooral vanaf zee bereikbaar was.

Het noordoostelijke einde van de Serra de Tramuntana

Formentor vormt het noordoostelijke einde van de Serra de Tramuntana, de bergketen die langs de hele noordwestkust van Mallorca loopt. Aan de noordkant valt het land steil naar zee af, de zuidkant ligt beschut aan de baai van Pollença. Het verschil met de dorpen verderop in diezelfde bergketen is groot. Valldemossa en Deià zijn bewoonde dorpen met een kern en een geschiedenis, en Port de Sóller is een havenplaats met een tram. Formentor heeft geen dorp.

Het schiereiland hoort bij de gemeente Pollença, en Pollença is een van de twintig gemeenten binnen het Paratge Natural de la Serra de Tramuntana, het beschermde natuurgebied dat het eilandbestuur op 16 maart 2007 instelde. Dat gebied beslaat 62.403 hectare op land en 1.123 hectare zee, en ongeveer 95 procent van de grond is particulier bezit.

Als uitvalsbasis ligt Alcúdia aan de overkant van de baai het dichtstbij, met meer hotels en voorzieningen dan het schiereiland zelf. Kom je uit het zuiden van het eiland, bijvoorbeeld vanuit Palma de Mallorca of een badplaats als Cala Millor, dan is Formentor een dagtocht en geen uitstapje van een uur.

Veelgestelde vragen