Christoffel Columbus

Spaanse naam

Cristóbal Colón

Geboren

waarschijnlijk rond 1450, waarschijnlijk in Genua

Overleden

20 mei 1506, Valladolid

Titels volgens de Capitulaties

admiraal, onderkoning en gouverneur-generaal

Reizen

vier, tussen 1492 en 1504

Grafmonument

kathedraal van Sevilla, sinds 1899

Periode

Spaanse geschiedenis

Het plan: westwaarts naar Azië

Christoffel Columbus, in het Spaans Cristóbal Colón, wilde Azië bereiken door westwaarts over de Atlantische Oceaan te varen en kwam in plaats daarvan in de Caraïben aan. Volgens de biografie die de Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes publiceert, werd hij waarschijnlijk rond 1450 in Genua geboren, in een familie van ambachtslieden. Na een schipbreuk in 1476 woonde hij negen jaar in Portugal en trouwde daar in 1480, waardoor hij in contact kwam met kringen rond de Portugese zeevaart. Zijn reizen vormen het begin van de Spaanse aanwezigheid in Amerika en daarmee een van de grote hoofdstukken in de Spaanse geschiedenis.

Dat de aarde bolvormig is, was voor zijn plan een uitgangspunt uit de klassieke geografie en niet het punt van discussie. Het probleem was de afstand. Columbus schatte de omtrek van de aarde ongeveer een kwart te klein en rekende op een oceaan van 77 graden tussen de Canarische Eilanden en Cipango, de naam waaronder Japan in de reisverhalen van Marco Polo voorkomt. De werkelijke afstand van de Canarische Eilanden naar Japan bedraagt volgens de biografie ongeveer 19.600 kilometer, tegenover de 4.450 kilometer die Columbus aannam. Een commissie van deskundigen in Portugal verwierp het plan tussen 1483 en 1485, volgens de biografie vanwege zijn financiële eisen en omdat zijn berekeningen niet geloofwaardig waren.

Daarna wendde hij zich tot de Castiliaanse kroon. De koningen lieten de zaak onderzoeken door een commissie, terwijl hun legers nog bezig waren met de laatste fase van de Reconquista.

Wat Columbus bedong in Santa Fe

Het contract waarmee hij zijn reis kon uitvoeren, werd op 17 april 1492 gesloten in Santa Fe, de plaats waar de koningen verbleven tijdens de laatste belegering van Granada, het laatste Moorse koninkrijk op het schiereiland. Granada was het laatste overblijfsel van Al-Andalus. Isabella van Castilië en Ferdinand van Aragón gaven Columbus in dit contract, de Capitulaties van Santa Fe, de titels van admiraal, onderkoning en gouverneur-generaal van de gebieden die hij zou ontdekken, de eretitel don en een tiende deel van de rijkdommen uit zijn ambtsgebied. Volgens UNESCO, dat de Capitulaties in 2009 opnam in het register Memory of the World, wordt de tekst bewaard in het Archivo de la Corona de Aragón.

De biografie van de Cervantes-bibliotheek wijst erop dat het contract geen concrete bestemming in Azië noemt en geen missionair doel. Onderzoekers beschouwen het volgens diezelfde biografie als een contract en niet als een gunst. Het hof liet zich overtuigen door een groep Aragonese financiers aan het hof, onder wie de koninklijke geldschieter Luis de Santángel.

Vier reizen in twaalf jaar

De eerste reis begon op 3 augustus 1492 in Palos met drie schepen, de Santa María, de Pinta en de Niña. Het aantal opvarenden verschilt per telling, van ongeveer negentig tot honderdtwintig man. Op 12 oktober kwam Columbus aan op een eiland in de Bahama's dat hij San Salvador noemde. Op eerste kerstdag liep de Santa María aan de grond, waarna 39 man achterbleven in het fort La Navidad onder bevel van Diego de Arana.

Bron: Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, biografie van Cristóbal Colón

Van verkenning naar kolonisatie

Het verschil tussen de eerste twee reizen is groot. De eerste was een verkenning met drie schepen, de tweede een kolonisatie met zeventien schepen waarop soldaten, edelen, boeren, ambachtslieden en geestelijken meevoeren. Bij aankomst op Hispaniola in november 1493 bleek La Navidad verwoest te zijn. De derde reis bracht Columbus bij de Orinoco en de vierde langs de kust van Midden-Amerika.

Bestuur op Hispaniola en de arrestatie van 1500

Als onderkoning legde Columbus de inheemse bevolking van Hispaniola een tribuut op in katoen en goudstof. Volgens de biografie liet hij vijfhonderd inheemsen naar Spanje sturen om als slaven te worden verkocht, een verkoop die de koningen verboden zolang niet was vastgesteld of die geoorloofd was. Na de opstand onder Francisco Roldán kregen kolonisten het recht om inheemsen dwangarbeid te laten verrichten op het land en in de mijnen. De biografie noemt dit het directe voorbeeld van de encomienda, het latere stelsel waarbij Spaanse kolonisten inheemse arbeiders toegewezen kregen.

In augustus 1500 kwam Francisco de Bobadilla aan in Santo Domingo. Hij zette Columbus en zijn broers af, nam hun bezittingen in beslag en liet Columbus in ketenen naar Castilië brengen, op beschuldiging van tirannie en mishandeling van de kolonisten. De koningen distantieerden zich van Bobadilla, benoemden Nicolás de Ovando als bestuurder en ontnamen Columbus het grootste deel van zijn voorrechten. De vierde reis in 1502 was zijn laatste. Het Spaanse bezit in Amerika dat uit zijn reizen voortkwam, werd later een pijler onder de macht van Spanje in de Spaanse Gouden Eeuw.

Herkomst en graf: wat vaststaat en wat betwist wordt

Dat Columbus op 20 mei 1506 in Valladolid stierf, staat vast. Over zijn geboorteplaats bestaat meer discussie. Genua is de gangbare lezing, maar volgens Infobae zijn er meer dan vijfentwintig alternatieve theorieën. De biografie van de Cervantes-bibliotheek noemt er drie: een verborgen Spaans-Joodse afkomst (Salvador de Madariaga), een Galicische (García de la Riega) en een Catalaanse (Luis de Ulloa). De laatste twee noemt zij weerlegd.

In oktober 2024 meldde een team van de Universiteit van Granada onder leiding van José Antonio Lorente na ruim twintig jaar onderzoek dat de beenderen in de kathedraal van Sevilla van Columbus zijn. Het skelet is onvolledig, en de Dominicaanse autoriteiten houden vol dat het lichaam het eiland Hispaniola nooit verliet. Het team stelde daarnaast dat de genetische gegevens passen bij een Joodse familie uit het Spaanse deel van het Middellandse Zeegebied. Onafhankelijke genetici merkten in elDiario.es op dat deze gegevens ten tijde van de berichtgeving niet in een vakblad waren gepubliceerd en dat DNA geen geboorteplaats vaststelt.

Het grafmonument staat sinds 1899 in de kathedraal van Sevilla en is volgens de kathedraal opgezet als een begrafenisstoet met vier herauten.

Veelgestelde vragen