Spaanse literatuur

Talen

Castiliaans, Catalaans, Galicisch, Baskisch

Klassieker

Don Quichot, 1605 en 1615

Vakgebied

Kunst en cultuur in Spanje

Vier talen binnen één land

Spaanse literatuur is niet hetzelfde als literatuur in het Spaans. Binnen Spanje wordt naast het Castiliaans, de taal die in het Nederlands Spaans heet, ook in het Catalaans, Galicisch en Baskisch geschreven. Het Catalaans heeft de ridderroman Tirant lo Blanc uit 1490, het Galicisch de negentiende-eeuwse dichter Rosalía de Castro, en het eerste gedrukte boek in het Baskisch verscheen in 1545, van de hand van Bernat Dechepare.

Omgekeerd schrijven ook Spaanstalige auteurs buiten Spanje. Het portaal van het Centro Virtual Cervantes behandelt Spaanse en Spaans-Amerikaanse literatuur naast elkaar, met monografieën over onder anderen Borges, Neruda en García Márquez. Deze pagina blijft bij de Castiliaanse lijn in Spanje zelf en hoort bij de kunst en cultuur van Spanje, waar ook schilders en architecten een plek hebben.

Cervantes en de Gouden Eeuw

De Gouden Eeuw (Siglo de Oro) is de naam voor de zestiende en zeventiende eeuw, toen onder anderen Cervantes, Lope de Vega, Quevedo en Góngora schreven. Cervantes is de bekendste. Het eerste deel van Don Quichot verscheen in 1605 in Madrid, het tweede in 1615, een jaar voor zijn dood op 22 april 1616. Cervantes raakte in 1571 in de zeeslag bij Lepanto gewond aan zijn linkerhand, lang voordat hij het boek schreef.

Uit dezelfde tijd stammen ook toneel en poëzie. In de kritische edities van het Centro Virtual Cervantes staan onder meer El perro del hortelano van Lope de Vega en de Poesías van San Juan de la Cruz. In dezelfde periode werkten de schilders Diego Velázquez en El Greco; wie de Spaanse cultuur van die eeuwen wil begrijpen, komt boeken en schilderijen vaak naast elkaar tegen.

Van 1898 tot de burgeroorlog

De Generatie van '98 is genoemd naar het jaar waarin Spanje de laatste koloniën in de Caraïben en de Stille Oceaan verloor. Haar schrijvers stelden de Spaanse nationale identiteit centraal. Rond 1927 volgde een groep dichters die als Generatie van '27 bekendstaat. Federico García Lorca hoorde erbij, samen met Salvador Dalí en Luis Buñuel, die hem met het surrealisme in aanraking brachten.

Lorca's dichtbundel Romancero gitano uit 1928 was een groot succes en werd tijdens zijn leven zeven keer herdrukt. Hij werd op 16 augustus 1936, aan het begin van de burgeroorlog, in Granada gearresteerd en kwam kort daarna om het leven, naar men aanneemt op 18 of 19 augustus, op 38-jarige leeftijd. De beeldend kunstenaar uit dezelfde kring, Salvador Dalí, kreeg een eigen pagina op deze site.

Klassiekers online lezen

Het Centro Virtual Cervantes, onderdeel van het Instituto Cervantes, publiceert kritische edities met aantekeningen en inleidingen. Naast Don Quichot, in de uitgave onder leiding van Francisco Rico, staan er onder meer de Rimas van Gustavo Adolfo Bécquer, de Poesías van San Juan de la Cruz en La verdad sospechosa van Juan Ruiz de Alarcón. Alle teksten zijn in het Spaans. Over andere kanten van de Spaanse cultuur gaat het onderdeel cultuur.

Veelgestelde vragen