Spaanse achternamen: twee namen, één van elke ouder

Aantal achternamen

Twee, één van elke ouder

Wettelijke basis

Ley 20/2011 del Registro Civil, artikel 49

Meest voorkomend

García, 1.446.937 inwoners (1 januari 2025)

Thema

Cultuur en taal

Hoe twee achternamen worden doorgegeven

Een Spaanse naam heeft doorgaans twee achternamen, in het Spaans apellidos: de eerste achternaam van de ene ouder en de eerste achternaam van de andere. Wie zich in de Spaanse taal en de andere talen van Spanje verdiept, komt Spaanse namen al snel tegen, en die zijn anders opgebouwd dan Nederlandse.

De wet legt het vast in artikel 49 van de Ley 20/2011 over het Registro Civil, het burgerlijk register. De ouders spreken voor de inschrijving af in welke volgorde ze hun eerste achternaam doorgeven (el orden de transmisión de su respectivo primer apellido). Per ouder gaat er dus één achternaam door. Een kind van Ana Ruiz Pérez en Luis García Moreno heet García Ruiz of Ruiz García, en Pérez en Moreno komen in de naam van het kind niet voor. Ana en Luis zijn bedacht om het patroon te laten zien.

Een bekend voorbeeld is Pablo Ruiz Picasso, de zoon van José Ruiz Blasco en María Picasso López, zoals het Museo Casa Natal in Málaga zijn ouders noemt. Zijn vader gaf Ruiz door en zijn moeder Picasso. Blasco en López bleven buiten zijn naam. Een achternaam kan alleen verder worden gegeven als hij bij de ouder op de eerste plaats staat; wat daar op de tweede plaats staat, gaat niet verder. De voornamen en de regels daarvoor staan bij Spaanse namen.

Wie bepaalt de volgorde, en kan die later veranderen?

Beide volgorden zijn mogelijk: de achternaam van de vader kan voorop komen, maar die van de moeder ook. Dat de ouders die keuze hebben, bestaat al sinds de Ley 40/1999. Komen ze er niet uit, of ontbreken de achternamen op de aanvraag, dan vraagt de ambtenaar van het register (encargado del Registro Civil) hun binnen drie dagen de volgorde door te geven. Komt die niet, dan beslist de ambtenaar op grond van het belang van het kind (interés superior del menor). De volgorde van het eerste kind geldt ook voor latere kinderen met dezelfde ouders, dus broers en zussen dragen dezelfde achternamen in dezelfde volgorde.

Wie later een andere volgorde wil, kan die laten omdraaien met een verklaring bij het register. Artikel 53 noemt het omdraaien van de volgorde als een van de wijzigingen die met zo'n verklaring kunnen.

Omdat de achternamen uit de afstamming volgen (según su filiación), is een huwelijk in artikel 53 geen reden voor een andere achternaam. Beide partners houden hun eigen achternamen, en hun kind krijgt van elk van hen de eerste.

De tien meest voorkomende eerste achternamen

Het statistiekbureau INE telt voor elke achternaam hoeveel inwoners van Spanje hem als eerste achternaam hebben. De cijfers komen uit de volkstelling (Censo de Población) op 1 januari 2025. García staat bovenaan met 1.446.937 inwoners, ongeveer 29,5 op de 1.000. Rodríguez staat tweede met ruim 500.000 inwoners minder. Van de eerste tien eindigen er acht op -ez.

Bron: INE: Apellidos y nombres más frecuentes

Wat deze cijfers wel en niet tellen

INE telt alleen de eerste achternaam. Iemand met García als tweede achternaam zit niet in de 1.446.937, dus het aantal mensen met García ergens in hun naam ligt hoger.

Het downloadbestand van INE met de honderd meest voorkomende achternamen schrijft de namen in hoofdletters en zonder accenten, dus GARCIA en RODRIGUEZ. In het Spaans blijft het accent ook in hoofdletters staan, zoals bij Spaanse woorden en zinnen staat uitgelegd. In de tabel staan de namen daarom met accent.

Een naam overnemen op een formulier of reservering

Neem bij een Spaanse reisgenoot of gast beide achternamen over, in de volgorde van het identiteitsdocument. De volgorde ligt in het register vast en is alleen met een verklaring te veranderen, dus García Ruiz en Ruiz García zijn twee verschillende geregistreerde namen. Schrijf je een formele brief of e-mail, dan is señor of señora met een achternaam de gebruikelijke aanhef; die vormen staan bij Begroetingen in het Spaans.

Veelgestelde vragen