Empanada gallega

Streek

Galicië

Categorie

Spaanse gerechten

Soort

Deeggerecht uit de oven

Vulling

Vlees, vis, zeevruchten of groente

Galicische naam

Empanada galega, ook bola

Feest

Festa da Empanada in Bandeira, augustus

Twee lagen deeg om een vooraf gegaarde vulling

Onder de Spaanse gerechten is de empanada gallega het deeggerecht uit Galicië, in het noordwesten van Spanje. Het woordenboek van de Real Academia Galega omschrijft een empanada als een gerecht met een vulling van verschillende ingrediënten die vooraf zijn gegaard, tussen twee lagen deeg gelegd en in de oven gebakken. De definitie noemt geen vaste vulling, alleen de opbouw.

In het Galicisch heet het gerecht empanada galega, en de Real Academia Galega noemt bola als synoniem. Dat tweede woord kan verwarren, want bola betekent in hetzelfde woordenboek ook een rond, laag brood. Bica en torta staan daar eveneens voor soorten plat brood: een bica is een laag brood dat bij de ovendeur of in de haard werd gebakken, meestal van maïsmeel en zonder rijsmiddel. Wie Galicische teksten leest, kan met bola dus een empanada tegenkomen, maar ook een brood.

De vorm waarin de empanada wordt gemaakt heet empanadeira, volgens het woordenboek een recipiënt om empanada's in te maken. Bij de paella is het gerecht naar de pan genoemd; bij de empanada is dat omgekeerd, want empanadeira is afgeleid van empanada.

Vullingen en de Galicische woorden erbij

In de voorbeelden van het woordenboek noemt de naam steeds de vulling: empanada de xoubas, de carne en de polbo, en ook een empanada de raxo. De organisatie van de Festa da Empanada in Bandeira noemt vlees, vis, zeevruchten en groente als mogelijke vullingen. De samenstelling van het deeg legt het woordenboek niet vast.

Volgens de definitie is de vulling gegaard voordat het deeg eromheen komt. Dat deelt de empanada met croquetas, waarvan de vulling eveneens klaar is voordat er een korst omheen komt. Hoe je het deeg en de vulling zelf klaarmaakt, staat bij empanada maken.

Bron: Dicionario da Real Academia Galega

Een eigen feest en wedstrijd in Bandeira

In Bandeira, een dorp in de gemeente Silleda in de provincie Pontevedra, wordt elk jaar in augustus de Festa da Empanada gehouden. De organisatie, de Asociación de Amigos da Empanada, vertelt dat het in 1974 begon als een picknick van ongeveer tien families in een eikenbos, en dat er in 1975 een eerste wedstrijd kwam waarvoor de empanada's op een houten koeienkar werden uitgestald. In 1999 kreeg het feest de erkenning Festa de Interese Turístico Galego en in 2024, volgens de organisatie, die van nationaal toeristisch belang. Turismo de Galicia vermeldt het onder de feesten van nationaal toeristisch belang.

De wedstrijd heeft drie categorieën: professionals (bakkerijen en restaurants), amateurs en kinderen. Een jury van koks, bakkers en gastronomen beoordeelt de empanada's eerst op presentatie en daarna op smaak. Per categorie zijn er prijzen voor de beste, de tweede en de derde empanada. Professionals en amateurs strijden bovendien om prijzen voor het beste deeg, de meest traditionele empanada en de meest originele.

De winnende empanada's worden daarna aan het publiek geveild. Bij de veiling is de prijs voor één empanada opgelopen tot 2.400 euro; de opbrengst gaat volgens de organisatie naar culturele doelen zonder winstoogmerk. In het overzicht van eten en drinken in Spanje staan de gerechten en dranken van andere streken.

Veelgestelde vragen