Op deze pagina
- Onderdeel van
- Praktisch
- Fooi
- Vrijwillig, geen vast percentage
- Op de rekening
- Prijzen inclusief belastingen, geen bedieningstoeslag
- Gangbare vorm
- Afronden naar boven of wisselgeld laten liggen
- Betaalwijze
- Meestal contant, los van de kaartbetaling
De prijs op de kaart is het hele bedrag
Een fooi, in het Spaans propina, komt in Spanje bovenop een rekening die al compleet is. Dat maakt het een van de eenvoudigste onderwerpen in de praktische voorbereiding van een reis naar Spanje. De Spaanse consumentenwet verplicht een zaak om in het aanbod de volledige eindprijs te noemen, inclusief belastingen en inclusief de toeslagen die erbij komen. Wat op de kaart staat, is dus wat je betaalt. Rekent een zaak iets extra voor het terras of voor het brood op tafel, dan hoort dat bedrag vooraf vermeld te staan en niet pas bij het afrekenen op te duiken. Dat geldt ook voor het kraanwater dat je in een Spaans restaurant kunt vragen.
Daarmee is een fooi in Spanje iets anders dan in de Verenigde Staten, waar het loon van bedienend personeel voor een deel uit fooien moet komen. Spanje heeft een wettelijk minimumloon dat voor alle werknemers geldt; volgens Eurostat viel het land in juli 2026 in de groep lidstaten met een minimumloon tussen 1.000 en 1.500 euro per maand. Personeel in een bar of restaurant krijgt dus loon, en een fooi komt daar bovenop. Dat verschil verklaart waarom het bedrag klein blijft en waarom niemand ernaar vraagt.
Hoeveel laten mensen achter?
Hier houdt de harde informatie op. Er bestaat geen officiële richtlijn voor de hoogte van een fooi en wij vonden geen betrouwbare meting van wat mensen in Spanje werkelijk achterlaten. Ieder percentage dat je ergens als vaste norm ziet staan, is een schatting. Wat zich wel laat beschrijven, is de vorm: afronden naar boven. Je laat het wisselgeld van een koffie liggen, of je maakt van een rekening van 38 euro er 40.
Na een kort bezoek aan een bar laat je vaak niets achter, en dat valt niemand op. Bij een lang etentje of bij bediening waar je blij mee was, leggen mensen een paar euro per persoon neer. Een vast percentage over de rekening hoort niet bij deze gewoonte, en de gewoonte verandert niet met het seizoen: in een strandtent in de drukke zomermaanden gaat het net zo als in een dorpsbar in november.
Hoe je de fooi geeft
Omdat de fooi niet op de rekening staat, voeg je hem zelf toe. Contant is daarvoor het eenvoudigst: je legt het bedrag bij de rekening op tafel. Betaal je met kaart, dan kun je bij het afrekenen zeggen welk totaalbedrag je wilt laten afschrijven, of het fooibedrag los in munten achterlaten. In de eurozone is contant geld nog altijd het meest gebruikte betaalmiddel in winkels, al loopt dat gebruik terug; wat kleingeld op zak maakt afronden makkelijker. Hoe betalen in Spanje verder werkt, van pinnen tot geld opnemen, staat in een eigen gids.
Taxi, hotel en rondleidingen
Buiten het restaurant volgt de gewoonte hetzelfde patroon. Bij een taxirit ronden passagiers het bedrag vaak af naar boven, zeker wanneer de chauffeur met de koffers heeft geholpen. In een hotel krijgt het personeel dat de kamers doet soms een paar euro, achtergelaten op de kamer. Niets daarvan is verplicht en niets daarvan wordt gevraagd. Welke vervoermiddelen je verder kunt gebruiken, staat in de gids over reizen en vervoer in Spanje.
Een uitzondering is de rondleiding zonder vaste prijs, in Spanje aangeboden als free tour. Daar is de fooi niet een aanvulling maar de hele betaling: de gids verdient alleen wat de deelnemers aan het eind achterlaten. Reken bij zo'n wandeling dus op een bedrag per persoon dat in de buurt komt van een gewone entreeprijs.
Veelgestelde vragen
Wat doe je als er een bedrag op de rekening staat dat niet op de kaart stond?
Vraag ter plekke om uitleg en om aanpassing. De Spaanse consumentenwet schrijft voor dat de eindprijs in het aanbod staat, inclusief de toeslagen die van toepassing zijn, en legt de bewijslast daarvoor bij de ondernemer. Een toeslag voor het terras of voor brood dat je niet hebt besteld, hoort dus op de kaart te staan voordat je bestelt. Bewaar de bon als je er later op terug wilt komen.
Is het onbeleefd om geen fooi te geven in Spanje?
Nee. Omdat de rekening het volledige bedrag is en het personeel loon krijgt, is niets achterlaten een normale uitkomst en geen signaal. Dat ligt anders bij een rondleiding zonder vaste prijs of bij een gids die een halve dag voor je groep heeft gewerkt: daar is het bedrag dat je geeft het honorarium zelf.
Bronnen
- Real Decreto Legislativo 1/2007, texto refundido de la Ley General para la Defensa de los Consumidores y Usuarios, artikel 20 · verplichting om in het aanbod de volledige eindprijs inclusief belastingen en toeslagen te noemen, met de bewijslast bij de ondernemer · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Eurostat, Minimum wage statistics · halfjaarlijks overzicht van de wettelijke minimumlonen in de EU; Spanje viel in juli 2026 in de groep van 1.000 tot 1.500 euro per maand · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Europese Centrale Bank, Study on the payment attitudes of consumers in the euro area (SPACE) · gebruik van betaalmiddelen in de eurozone; contant geld is in winkels nog het meest gebruikte betaalmiddel en loopt terug · geraadpleegd 5 oktober 2026