Overwinteren in Spanje

Rubriek

Praktisch

Verblijf zonder inschrijving

Tot drie maanden, op grond van het vrij verkeer binnen de EU

Langer dan drie maanden

Inschrijving in het Registro Central de Extranjeros, formulier EX-18

Fiscaal inwoner van Spanje

Vanaf meer dan 183 dagen per kalenderjaar

Aangifte van vertrek in Nederland

Bij meer dan acht van de twaalf maanden buiten Nederland

Zorg bij tijdelijk verblijf

Europese zorgverzekeringskaart, alleen in het openbare Spaanse zorgstelsel

Gemiddeld maximum in januari

16,8 °C bij Málaga, 20,8 °C bij Gran Canaria (AEMET 1981-2010)

Gemiddeld minimum in januari

7,4 °C bij Málaga, 15,0 °C bij Gran Canaria (AEMET 1981-2010)

Gebruikelijke huurvorm

Contrato de temporada, buiten de huurbescherming voor woonruimte

Alarmnummer

112

Hoe warm is het in de Spaanse winter?

In januari ligt de gemiddelde maximumtemperatuur bij de meetstations aan de zuid- en oostkust van het Spaanse vasteland rond 17 °C. AEMET komt over de periode 1981-2010 op 16,8 °C bij Málaga Aeropuerto, 16,7 °C bij Alicante-Elche Aeropuerto en 16,9 °C bij Almería Aeropuerto. Op Gran Canaria en Tenerife meet dezelfde dienst rond 21 °C, ongeveer vier graden hoger. Voor een vakantie van een week zegt die maximumtemperatuur het meeste. Voor een verblijf van drie of vier maanden telt de nacht minstens even zwaar, en daarmee stelt overwinteren andere vragen dan de rest van je praktische voorbereiding op Spanje.

De gemiddelde minimumtemperatuur in januari komt uit op 7,4 °C bij Málaga, 6,5 °C bij Alicante-Elche en 8,3 °C bij Almería. Bij Gran Canaria Aeropuerto is dat 15,0 °C en bij het station Santa Cruz de Tenerife 15,4 °C. Overdag scheelt het vasteland ongeveer vier graden met de eilanden, 's nachts ongeveer acht. Dat verschil merk je vooral binnen: in een woning die slecht te verwarmen is, bepaalt de nachttemperatuur hoe koud het wordt.

De neerslag verschilt tussen deze plaatsen veel sterker dan de temperatuur. Bij Málaga valt in december, januari en februari samen ongeveer 229 mm regen, bij Santa Cruz de Tenerife 110 mm, bij Gran Canaria Aeropuerto 80 mm, bij Almería 79 mm en bij Alicante-Elche 63 mm. Málaga komt in die drie maanden op ruim zeventien dagen met minstens 1 mm neerslag, Almería en Alicante-Elche op negen tot tien. Een regendag is een dag waarop neerslag is gemeten, niet een dag die verregent. De zonuren liggen juist dicht bij elkaar: in januari komen alle vijf de stations tussen 178 en 194 uur uit, ongeveer zes uur zon per dag.

Dit zijn maandgemiddelden over dertig jaar en geen verwachting voor een losse dag. Een winter kan natter of zachter uitvallen dan de tabel hieronder aangeeft. De volledige maandcijfers per bestemming staan bij weer en klimaat in Spanje; wie liever in het voorjaar of het najaar komt, vindt de afweging per maand bij de beste reistijd voor Spanje.

Bron: AEMET, klimatologische normaalwaarden per meetstation

Drie maanden vrij, daarna inschrijven

Als Nederlander of Belg heb je voor Spanje geen visum nodig. Je valt onder het vrij verkeer binnen de Europese Unie en niet onder de Schengengrens van 90 dagen binnen 180 dagen, die voor reizigers van buiten de Unie geldt. Binnen de Unie mag je tot drie maanden in een andere lidstaat verblijven zonder je als inwoner te laten registreren, en een geldig paspoort of identiteitsbewijs is daarvoor genoeg.

Voor een verblijf van langer dan drie maanden schrijft Real Decreto 240/2007 een inschrijving voor in het Registro Central de Extranjeros, het centrale register voor buitenlanders. Je vraagt die inschrijving persoonlijk aan bij de Oficina de Extranjería van de provincie waar je verblijft, of bij het politiebureau als die provincie geen vreemdelingenkantoor heeft, en wel binnen drie maanden na aankomst. Je levert formulier EX-18 in, een geldig paspoort of identiteitskaart, het betaalbewijs van de leges (model 790, code 012) en bewijs dat je aan de voorwaarden voldoet. Wie in Spanje niet werkt of studeert, moet aantonen dat hij genoeg eigen middelen heeft om geen beroep op de Spaanse bijstand te hoeven doen, en een ziektekostenverzekering heeft die in Spanje volledige dekking geeft.

Het certificado de registro krijg je meteen mee. Daarop staan je naam, je nationaliteit, je adres in Spanje, de datum van inschrijving en je NIE, het Spaanse identificatienummer voor buitenlanders. De bepaling gaat over wie langer dan drie maanden in Spanje gaat wonen. Of een winter van vier maanden die elk jaar terugkomt daaronder valt, is uit die tekst niet op te maken; vraag het na bij de Oficina de Extranjería van de provincie waar je verblijft. Houd er ook rekening mee dat een inschrijving verder doorwerkt: je laat ermee vastleggen dat je in Spanje woont, en dat kan gevolgen hebben voor de belasting.

De grens van 183 dagen

Spanje rekent fiscaal met kalenderjaren. Artikel 9 van de Spaanse wet op de inkomstenbelasting maakt je fiscaal inwoner van Spanje wanneer je meer dan 183 dagen van een kalenderjaar op Spaans grondgebied verblijft. Een fiscaal inwoner betaalt in Spanje belasting over zijn wereldinkomen. Korte onderbrekingen tellen in die 183 dagen mee, tenzij je aantoont dat je in een ander land fiscaal inwoner bent.

Voor een winter maakt die kalendergrens veel uit. Een verblijf van half oktober tot half april duurt ongeveer 180 dagen, maar valt uiteen in twee kalenderjaren: iets minder dan tachtig dagen in het eerste jaar en ruim honderd in het tweede. Beide aantallen blijven onder de 183. Begin je in het voorjaar en blijf je tot in het najaar, dan loopt het aantal dagen binnen één kalenderjaar snel op.

Het aantal dagen is niet het enige criterium. Spanje kan je ook als fiscaal inwoner aanmerken wanneer de kern van je economische activiteiten of belangen in Spanje ligt, en de wet gaat ervan uit dat je in Spanje woont wanneer je partner en je minderjarige kinderen er wonen, tenzij je het tegendeel aantoont. Wie dicht bij de grens van 183 dagen komt of inkomen uit twee landen heeft, doet er beter aan de eigen situatie aan een belastingadviseur voor te leggen dan zelf dagen te tellen.

Acht maanden en je inschrijving in Nederland

De Nederlandse kant heeft een eigen termijn. Artikel 2.21 van de Wet basisregistratie personen verplicht je aangifte van vertrek te doen bij je gemeente wanneer je naar redelijke verwachting gedurende een jaar ten minste twee derde van de tijd buiten Nederland verblijft, dus acht van de twaalf maanden. Een winter van vier of vijf maanden blijft daar ruim onder en je blijft dan in Nederland ingeschreven. Wie van oktober tot in mei weg is en in de zomer nog weken op reis gaat, komt wel in de buurt van die grens. Uitschrijven verandert meer dan je adres, want ook je Nederlandse zorgverzekering hoort bij het wonen in Nederland.

Zorg tijdens een lange winter in Spanje

Zolang je in Nederland woont en verzekerd blijft, dekt de Europese zorgverzekeringskaart in Spanje alle medische zorg die niet kan wachten tot je weer thuis bent. Je krijgt dezelfde zorg als inwoners van Spanje, onder dezelfde voorwaarden.

De kaart kent drie grenzen. Hij geldt alleen bij zorgaanbieders die bij het openbare Spaanse zorgstelsel horen, dus niet bij een particuliere kliniek. Een behandeling waarvoor je speciaal naar Spanje reist valt er niet onder, want voor geplande zorg in een ander EU-land bestaat een aparte regeling. En reddings- en repatriëringskosten dekt de kaart niet. Voor dat laatste heb je een reisverzekering of een aanvullende verzekering nodig; kijk na wat die aan repatriëring uit Spanje dekt.

Verhuis je echt naar Spanje, dan verandert het stelsel waaronder je valt. Wie een pensioen uit Nederland ontvangt en geen uitkering uit zijn nieuwe woonland krijgt, vraagt een S1-formulier aan bij de instantie die de zorgverzekering in Nederland regelt en meldt zich daarmee bij het Spaanse zorgstelsel. De zorg loopt dan via Spanje, voor rekening van het land dat het pensioen betaalt. Dat is een andere situatie dan overwinteren, en ook een ander moment: het S1-formulier hoort bij een verhuizing, niet bij een seizoen.

Huren voor één seizoen

Een winterhuur valt in Spanje onder een ander deel van de huurwet dan een gewone woninghuur. De Ley de Arrendamientos Urbanos beschrijft in artikel 2 de huur van een woning die bedoeld is om permanent in te wonen, en rekent in artikel 3 de seizoenshuur bij de categorie huur voor ander gebruik dan wonen. Dat onderscheid is niet alleen administratief. Bij woninghuur wordt een contract dat korter is dan vijf jaar, of korter dan zeven jaar als de verhuurder een rechtspersoon is, bij het verstrijken van de termijn verplicht met een jaar verlengd. Bij een contrato de temporada geldt die verlenging niet en eindigt het contract op de datum die erin staat.

Daardoor is de inhoud van het contract belangrijker dan bij een gewone woninghuur. Spreek vooraf af wie gas, licht en water betaalt en of de meterstanden bij aankomst en vertrek worden opgenomen, want over vier of vijf maanden kan de rekening voor verwarming en warm water flink oplopen. Leg de hoogte van de borg vast en spreek af hoe je de huur overmaakt; wat in Spanje gebruikelijk is bij pinnen, contant betalen en overboeken staat bij geld en betalen in Spanje. Controleer ook of er een inventario bij het contract komt, de lijst waarop de inboedel staat.

Bij wonen in Spanje hoort een inschrijving bij de gemeente. Artikel 15 van de Spaanse wet op het gemeentebestuur verplicht iedereen die in Spanje woont zich in te schrijven in het padrón van de gemeente waar hij gewoonlijk verblijft, en dat register geldt als openbaar bewijs van je woonplaats voor administratieve doeleinden. Een uittreksel eruit hoort bij de stukken die de vreemdelingenregistratie vraagt, dus vraag voor je een contract tekent of inschrijven op dat adres mogelijk is. Informeer bij een verblijf van maanden ook naar het water: of het kraanwater drinkbaar is verschilt per gemeente, zoals bij kraanwater in Spanje staat.

Verwarming en isolatie in een Spaans appartement

Bij een gemiddelde minimumtemperatuur tussen 6 en 9 °C in januari heb je in een woning aan de Spaanse zuid- en oostkust verwarming nodig. Of die er is, en of de woning de warmte vasthoudt, hangt samen met het bouwjaar. Spanje kreeg in 1979 met de bouwnorm NBE CT-79 landelijke eisen aan de warmte-isolatie van nieuwbouw. Die norm verviel in 2006, toen Real Decreto 314/2006 het Código Técnico de la Edificación vaststelde, met strengere eisen aan het energiegebruik van gebouwen. Voor een appartement uit de jaren zestig of zeventig golden die eisen nog niet.

Vraag daarom bij een bezichtiging of bij het boeken welke verwarming er is. Een airco die ook kan verwarmen, een elektrische kachel en een gaskachel verwarmen alle drie, maar niet tegen dezelfde kosten en niet de hele woning. Loopt de verwarming op elektriciteit, dan bepaalt het stroomtarief een groot deel van je maandlasten. De stopcontacten en de netspanning zijn dezelfde als in Nederland, zoals bij stroom en stekkers in Spanje staat, dus apparaten die je meeneemt werken er zonder verloopstekker.

Met de auto of met het vliegtuig

Rijd je naar Spanje, dan mag de auto zijn Nederlandse of Belgische kenteken houden zolang je niet als inwoner van Spanje bent ingeschreven. Je hoeft hem dan niet in Spanje te registreren en betaalt er geen registratiebelasting. Bij een controle moet je wel kunnen aantonen dat je hoofdverblijf buiten Spanje ligt, dus houd het kentekenbewijs en een bewijs van je woonadres bij de hand. Schrijf je je wel in als inwoner, dan moet de auto op een Spaans kenteken.

Een verblijf van maanden verandert ook de reis zelf: je neemt meer mee dan voor twee weken, en dat weegt mee in de keuze tussen de auto en het vliegtuig. Met de auto heb je ter plaatse vervoer en ruimte voor bagage, met het vliegtuig ben je dezelfde dag binnen. De vluchtduur per Spaanse luchthaven staat bij vliegtijd naar Spanje, en wat er in Spanje zelf aan trein, bus en huurauto is bij reizen en vervoer in Spanje. Ga je naar de Canarische Eilanden, reken dan een uur terug: daar is het een uur eerder dan op het vasteland en in Nederland, zoals bij het tijdsverschil met Spanje staat.

Veelgestelde vragen