Weer en klimaat op de Canarische Eilanden

De klimaattabel voor Gran Canaria, luchthaven bij Gando (24 m)

Langjarige gemiddelden over de periode 1981 tot 2010. Dit zijn gemiddelden, geen verwachting voor een losse reisdag.

Bron: AEMET, maandelijkse klimaatcijfers voor het station Gran Canaria, Aeropuerto · 1981 tot 2010

Een regendag is een dag waarop minstens 1 millimeter neerslag is gemeten, niet een dag die verregent. De zonuren per dag zijn het maandtotaal van AEMET gedeeld door het aantal dagen in de maand. Dit station ligt aan de oostkust van Gran Canaria; van de zeven kuststations op deze pagina heeft het de middelste hoeveelheid regen per jaar.

Het hele jaar tussen 21 en 29 °C overdag aan zee

Het temperatuurverschil tussen de seizoenen is op de Canarische Eilanden veel kleiner dan op het Spaanse vasteland. Bij de meetstations aan zee ligt de gemiddelde temperatuur van de warmste maand 5,5 tot 7,8 graden boven die van de koudste maand, tegenover 15,6 graden bij de luchthaven van Palma op Mallorca. Hoe de seizoenen elders in het land verlopen, staat in het overzicht van weer en klimaat in Spanje.

In januari is het bij die stations overdag gemiddeld 20,6 tot 21,7 °C en in augustus 26,1 tot 29,1 °C. De gemiddelde minimumtemperatuur in januari loopt van 14,0 °C op Lanzarote tot 16,6 °C op El Hierro. Bij Palma is het in januari overdag 15,2 °C en 's nachts 3,8 °C. Het verschil met de Canarische kust is in januari overdag ruim 5 tot 6,5 graden en 's nachts tien tot dertien graden. In augustus ligt de gemiddelde maximumtemperatuur bij Palma met 31,3 °C boven die van alle zeven kuststations. De maandcijfers van dat eiland staan bij het weer op Mallorca.

Aan de kust duurt de warme periode lang. Volgens de klimaatatlas van AEMET over 1971 tot 2000 bereikt de maximumtemperatuur aan de kust van Lanzarote en op sommige plaatsen op zeeniveau op Tenerife en Gran Canaria op meer dan 150 dagen per jaar 25 °C of meer, en zakt de minimumtemperatuur op de warmste kustplaatsen op meer dan 120 nachten per jaar niet onder 20 °C. Vorst komt op de eilanden alleen voor boven 1.000 meter hoogte; bij geen van de zeven kuststations is in de meetperiode een vorstdag geteld.

De maandtabel bovenaan deze pagina gaat over het station bij de luchthaven van Gran Canaria, aan de oostkust op 24 meter hoogte. Eén station kan de archipel niet vertegenwoordigen, zoals de rest van deze pagina laat zien. Dit station is gekozen omdat de jaarlijkse neerslag er in het midden ligt van de zeven kuststations. Het bergland en de noordkant van dat eiland komen aan bod bij de maandcijfers en het bergland van Gran Canaria.

Zeven kuststations naast elkaar

Zes van de acht bewoonde eilanden staan in de tabel hieronder, met zeven stations aan zee en twee op hoogte. Waarom La Gomera ontbreekt, staat bij de veelgestelde vragen. Alle stations zijn gemeten over dezelfde periode, 1981 tot 2010, zodat de kolommen onderling vergelijkbaar zijn.

Het sterkst verschilt de regen. Bij de luchthavens van Fuerteventura en Lanzarote valt 98 en 111 millimeter per jaar, bij die van La Palma 369 millimeter, ruim drie keer zoveel als op Lanzarote. Ook het aantal regendagen loopt uiteen: 15,7 per jaar op Fuerteventura tegen 40,3 op La Palma. De maandcijfers van de twee oostelijke eilanden staan bij het weer op Lanzarote en het weer op Fuerteventura.

Dat verschil zie je terug in de klimaatindeling van Köppen, die AEMET in zijn atlas gebruikt. Bijna het hele oppervlak van Lanzarote en Fuerteventura heeft daarin een warm woestijnklimaat, met een steppeklimaat alleen op de hoogste delen. Dezelfde indeling geldt voor het zuiden van Gran Canaria, Tenerife en La Gomera. Köppen noemt een klimaat een woestijnklimaat vanwege de hoeveelheid regen, bij deze temperaturen ruwweg minder dan 200 millimeter per jaar, en niet vanwege zand of duinen. Het binnenland van La Palma, El Hierro, La Gomera en Tenerife valt in dezelfde atlas onder een gematigd klimaat met een droge zomer.

De zon volgt de regen niet precies. De luchthaven van Lanzarote telt 2.978 zonuren per jaar en Santa Cruz de Tenerife 2.887, de luchthaven van La Palma 2.089. Dat is ruim 2,4 uur per dag minder dan op Lanzarote. Zonuren zijn de uren waarin de zon werkelijk heeft geschenen. De jaartotalen in de tabel zijn de som van de twaalf maandwaarden van AEMET; het jaarcijfer dat AEMET zelf geeft wijkt bij vijf stations 8 tot 39 uur af en ontbreekt bij vier. Het station van La Palma staat aan de oostkant van het eiland en geldt niet voor de hele kust.

Bron: AEMET, maandelijkse klimaatcijfers per meetstation

Op één eiland: zuid, noord en berg

Wat een eiland aan regen en zon krijgt, hangt af van zijn hoogte en van de passaat, de wind uit het noordoosten die in het Spaans alisio heet. Het Izaña-observatorium van AEMET beschrijft een vrijwel permanente temperatuurinversie: een laag koelere, vochtige lucht boven zee met daarboven warmere, droge lucht. Op de noordkusten is die grens vaak te herkennen aan een dek van stratocumuluswolken, in het Spaans mar de nubes, wolkenzee. De klimaatatlas noemt hoogte en ligging ten opzichte van de passaat de bepalende factoren voor de regen. Hoe de acht eilanden verder van elkaar verschillen, staat op de pagina over de Canarische Eilanden.

Op Tenerife zie je dat in de cijfers. Bij Tenerife Sur, op 64 meter aan de zuidkant, valt 132 millimeter regen per jaar en komt mist vrijwel niet voor, 0,3 dag per jaar. Bij Tenerife Norte, op 632 meter aan de noordkant, waar de wolken van de passaat vaak blijven hangen, valt 520 millimeter en telt AEMET gemiddeld 77,7 mistdagen per jaar. In januari is het daar overdag gemiddeld 16,0 °C, tegen 21,7 °C bij Tenerife Sur. Een deel van dat temperatuurverschil komt door de 568 meter hoogteverschil tussen de twee stations en niet alleen door de kant van het eiland. De volledige maandreeksen staan bij de klimaatcijfers van Tenerife.

Hoger op de berg wordt het snel kouder. Izaña, op 2.369 meter op Tenerife, heeft in januari een gemiddelde maximumtemperatuur van 7,5 °C en een gemiddelde minimumtemperatuur van 1,1 °C, met gemiddeld 12,3 vorstdagen en 2,4 sneeuwdagen. In juli en augustus is het daar overdag 23,0 en 22,6 °C. Op de hoogste delen van het Teide-massief telt de klimaatatlas meer dan honderd vorstdagen per jaar.

Voor de hogere delen van de andere eilanden bestaan alleen kaarten. Volgens dezelfde atlas valt in de hoogste delen van La Palma meer dan 1.000 millimeter per jaar, terwijl de zuidkusten van Tenerife en Gran Canaria onder de 100 millimeter blijven. Het aantal dagen met 1 millimeter regen of meer loopt op tot meer dan 50 per jaar in de hogere delen van La Palma, La Gomera, El Hierro en Gran Canaria en blijft onder de 10 aan de zuidkust van Gran Canaria.

Regen per maand op vier eilanden

In de vier reeksen van de tabel is december de natste maand en blijft het in juni, juli en augustus vrijwel droog. Bij Fuerteventura en Gran Canaria is de maandsom in die drie maanden 0 millimeter, bij La Palma 2, 1 en 1 millimeter en bij Tenerife Norte 11, 6 en 5 millimeter. Volgens de klimaatatlas zijn december en januari ook voor de hele archipel de natste maanden en juli en augustus de droogste.

Van de som van de twaalf maanden in de tabel valt bij deze vier stations 81 tot 92 procent tussen oktober en maart, en het laagste aandeel hoort bij Tenerife Norte. De afgeronde maandwaarden wijken bij optellen een tot vijf millimeter af van het jaarcijfer in de tabel hierboven. Een regendag is een dag met 1 millimeter of meer, niet een dag die verregent. In december zijn dat er gemiddeld 3,2 bij Fuerteventura, 4,5 bij Gran Canaria en 7,9 bij La Palma, telkens van 31 dagen.

Bron: AEMET, maandelijkse klimaatcijfers per meetstation

Zeewater tussen 18 en 24 °C

De zeeklimaatatlas van AEMET geeft de mediane watertemperatuur aan het oppervlak over 1981 tot 2010 weer op kaarten met een lijn per twee graden. Rond de Canarische Eilanden ligt het water in februari tussen de lijnen van 18 en 20 °C en in september tussen die van 22 en 24 °C. Aan land is de gemiddelde maximumtemperatuur in die twee maanden bij de zeven kuststations 20,7 tot 22,0 °C en 26,5 tot 28,6 °C, dus het water is in beide maanden koeler dan de lucht overdag.

Bij 18 tot 20 °C is het zeewater in februari fris om in te zwemmen. De kaarten gelden voor open zee en geven geen waarde voor een afzonderlijk strand.

Calima: woestijnstof, ook in de winter

Door de ligging dicht bij de Afrikaanse kust krijgen de eilanden geregeld fijn woestijnstof, in het Spaans calima. AEMET noemt zulke stofinvallen terugkerend, en het Izaña-observatorium telt ze op een aanzienlijk aantal dagen per jaar, vooral in de zomer, met een duidelijk lager zicht.

In een studie van AEMET over stofinvallen op de eilanden (2010 tot 2017) is er een verschil naar hoogte en seizoen. In de zomer, van juni tot en met september, raken ze meestal de hogere delen van de archipel. Van december tot en met maart zijn ze heviger en raken ze meestal ook de lage delen. Dat past bij de telling van Izaña, dat op 2.400 meter vooral zomerse episodes registreert. In de lage delen, waar de meeste bezoekers verblijven, gaat het volgens deze indeling meestal om de wintermaanden.

Een episode duurde gemiddeld 3,7 dagen van oktober tot en met maart en 6 dagen van april tot en met september. Het langste episode, in de periode van juni tot en met september 2013, duurde 20 dagen. Calima staat niet in een klimaattabel, want het is een weersituatie en geen gemiddelde.

Een eiland kiezen op klimaat

Wat de cijfers op deze pagina zeggen, per criterium:

• Weinig regen in de winter: Fuerteventura en Lanzarote. In december valt er 26 en 29 millimeter en zijn er 3,2 en 3,8 regendagen, tegenover 80 millimeter en 7,9 regendagen bij de luchthaven van La Palma.
• Veel zon in de winter: dezelfde twee eilanden en Tenerife Sur, met 6,0 tot 6,3 uur per dag in december. La Palma en El Hierro komen op 4,5 uur.
• Warme nachten in de winter: El Hierro, met 16,6 °C in januari, en La Palma, met 15,5 °C. Die twee eilanden hebben ook de minste zon, met 2.343 en 2.089 uur per jaar.
• Minder hitte in de zomer: La Palma en El Hierro, met 26,3 en 26,1 °C overdag in augustus, tegenover 29,1 °C op Lanzarote en 29,0 °C in Santa Cruz de Tenerife.
• Dagtochten het hoogland in: neem de cijfers van een station op hoogte. In januari is het overdag bij Tenerife Norte 5,7 °C koeler dan bij Tenerife Sur en bij Izaña 14,2 °C koeler.

Met Mallorca, Ibiza en Menorca zijn dezelfde criteria te vergelijken; hoe de Spaanse eilanden naast elkaar staan, beschrijft de pagina over de Spaanse eilanden.

Hoeveel een jaar kan afwijken van het gemiddelde

De tabellen op deze pagina zijn gemiddelden over 1981 tot 2010, de normaalperiode die AEMET per station publiceert. Dit zijn gemiddelden, geen verwachting voor een losse reisdag: tijdens je vakantie kunnen de dagen warmer en de nachten kouder zijn dan deze maandgemiddelden. In zijn jaarverslagen vergelijkt AEMET inmiddels met 1991 tot 2020.

Voor 2025 kwam AEMET voor Canarias als geheel op een gemiddelde temperatuur van 18,8 °C, 0,4 °C boven die nieuwere normaalperiode, en noemde het jaar zeer warm. Dat is een gemiddelde over alle hoogtes en niet te vergelijken met de kuststations hierboven. De neerslag over de archipel was 282,1 millimeter, 106 procent van de normale hoeveelheid, en april 2025 was volgens AEMET de op twee na natste april in de reeks, na die van 1977 en 1982. Op de eilanden telde AEMET dat jaar twee hittegolven: van 16 tot 18 juli, toen heel Spanje hitte kreeg, en van 17 tot 20 september. In die september overtrof het station Las Palmas de Gran Canaria/Gando zijn record voor de hoogste dagtemperatuur met 0,9 °C.

Op langere termijn meet het observatorium van Izaña, waar de reeks in 1916 begint, een temperatuurstijging van 0,15 °C per decennium. Hoe de opwarming in de rest van het land uitpakt, staat in het klimaatoverzicht van Spanje.

Veelgestelde vragen