Guadix

Een stad op 910 meter, met kleiheuvels aan de rand

Guadix ligt in het oosten van de provincie Granada, op 910 meter boven zeeniveau en op 52 kilometer van de provinciehoofdstad. De gemeente telt 18.877 inwoners en beslaat 324 vierkante kilometer, verdeeld over acht woonkernen. Daarmee is het een van de grotere plaatsen in het binnenland van Andalusië, en geen gehucht dat alleen van bezoekers leeft: er zijn ruim zestienhonderd bedrijven gevestigd, met de detailhandel als grootste groep en olijven en amandelen als belangrijkste gewassen.

Rond de bebouwing liggen heuvels van klei. Die ondergrond bepaalt hoe de stad eruitziet en verklaart waarom Guadix bekend staat om zijn grotwoningen. De hoogte en de ligging in het binnenland betekenen ook dat het weer hier afwijkt van dat aan de Andalusische kust. Wat dat in cijfers betekent, staat bij het weer en klimaat in Andalusië.

Ruim tweeduizend grotwoningen die gewoon bewoond zijn

De gemeente telt meer dan tweeduizend bewoonde grotwoningen. Het zijn geen overblijfselen en geen museumstukken: het is een woonwijk, met dezelfde voorzieningen als een huis boven de grond. De Spaanse naam is cueva, letterlijk grot, en het stadsbestuur noemt de wijk het barrio de las Cuevas.

De woningen worden uitgehakt door vakmensen die picaores heten. Zij beginnen bij het plafond en werken naar beneden, zodat het gewelf blijft staan terwijl de ruimte dieper wordt. Vanuit een portaal bij de ingang komen de andere kamers uit; kasten zitten in de wand uitgespaard. De klei isoleert goed, en volgens de gemeente blijft het binnen het hele jaar tussen de 18 en 20 °C. Daarmee is de grotwoning ook nu nog een praktische woonvorm en niet alleen een overblijfsel uit het verleden.

Een kathedraal die drie eeuwen in aanbouw bleef

Guadix is bisschopszetel. Paus Innocentius VIII herstelde het bisdom in 1492, kort na de verovering van de stad door de Katholieke Koningen, en in datzelfde jaar begon de bouw van de kathedraal van de Menswording (Catedral de la Encarnación) op de plek waar eerder een moskee stond. Het werk duurde tot ver in de achttiende eeuw, onderbroken door geldgebrek, epidemieën en hongersnood.

Die lange bouwtijd is aan het gebouw af te lezen. Er zitten gotische, renaissance- en barokke onderdelen in, van achtereenvolgende bouwmeesters; Diego de Siloé en Vicente Acero zijn de bekendste namen. Boven het centrum ligt verder de alcazaba, de versterking uit de islamitische periode. Wie een drukke week wil vermijden of juist opzoekt, moet rekening houden met Semana Santa: het stadsbestuur rekent die week tot de grootste publiekstrekker van het jaar.

Wat Guadix onderscheidt van de andere monumentale stadjes

Andalusië heeft meer kleine steden met een monumentaal centrum, maar ze bieden niet hetzelfde. Úbeda en Baeza draaien om renaissancearchitectuur binnen een compact centrum, Antequera om prehistorische grafmonumenten en kerken, en Cazorla is vooral een toegangspoort tot een natuurgebied. In Guadix is het woongebied zelf de bezienswaardigheid, en dat vraagt een andere houding van de bezoeker: je loopt door straten waar mensen wonen.

Voor overnachten is het aanbod bescheiden. De gemeente telt vijf hotels met samen 353 bedden, wat betekent dat het in een druk weekend vol kan zitten. Veel reizigers komen dan ook vanuit Granada, op iets meer dan vijftig kilometer afstand, en maken er een dagtocht van.

Veelgestelde vragen