Op deze pagina
Een bergstad waar Aragón begon
Jaca ligt in de provincie Huesca, in het noorden van Aragón, op een plateau van 820 meter hoogte langs de rivier de Aragón. Het is 72 kilometer van Huesca en 31 kilometer van de Franse grens. De gemeente heeft ongeveer veertienduizend inwoners en omvat naast de stad ook veel dorpskernen.
Jaca was de eerste hoofdstad van het koninkrijk Aragón. Ramiro I (1035 tot 1063), de eerste koning van Aragón, koos de stad als verblijfplaats. Zijn zoon Sancho Ramírez gaf Jaca in 1077 een fuero, een stadscharter dat nieuwe bewoners moest aantrekken, en onder hem kreeg de stad een romaanse kathedraal. In 1096 verhuisde de hoofdstad naar Huesca, nadat Pedro I die stad had veroverd.
De ligging tussen de binnenste Pyreneeënketens bepaalt het klimaat. Volgens de gemeente is de zomer er kort en fris en de winter lang, en sneeuwt en vriest het in de bergen rondom minstens van november tot juni. Het zuiden van de regio, met Teruel en Albarracín, ligt in een andere provincie en ver van de Pyreneeën.
Een vijfpuntige citadel met herten in de gracht
De citadel van Jaca, ook Castillo de San Pedro genoemd, werd in opdracht van Filips II gebouwd naar een ontwerp van de Italiaanse ingenieur Tiburzio Spannocchi. De bouw begon aan het einde van de zestiende eeuw en duurde door tot in de zeventiende eeuw. De plattegrond is een vijfpuntige ster, met bastions, een gracht en tunnels. De vesting is grotendeels intact gebleven, en de restauratie van 1968 leverde een Europa Nostra-prijs op. Sinds 2008 beheert een consortium van het ministerie van Defensa, de provincie Huesca en de gemeente het monument.
In de citadel zit het Museo de Miniaturas Militares, met 23 dioramas en meer dan dertigduizend loden figuurtjes. In de gracht leeft een kudde herten.
Kathedraal en bisschoppelijk museum
De kathedraal van Jaca is een romaans gebouw dat aan het einde van de elfde eeuw werd gebouwd. Het Museo Diocesano zit sinds 1970 in de kathedraal zelf, rond de kloostergang. Het toont een van de belangrijkste collecties romaanse muurschilderingen van Spanje, onder meer uit de kerk van Bagüés, naast gotische schilderijen op paneel. In de middeleeuwen had Jaca bovendien een van de oudste joodse gemeenschappen van Aragón, tot de verdrijving in 1492.
Skigebieden, Universiades en Olympische ambities
De skigebieden Astún en Candanchú liggen op iets meer dan dertig kilometer van de stad en vormen samen een skidomein met meer dan honderd kilometer piste. Candanchú was volgens Turismo de Aragón het eerste skistation dat in Spanje werd geopend. Jaca zelf was gastheer van de Winteruniversiades van 1981 en 1995 en van het Europees Olympisch Jeugdfestival in de winter van 2007. Vijf keer deed de stad een gooi naar de Olympische Winterspelen, voor het eerst voor de Spelen van 1998, die naar Nagano gingen. Geen van die kandidaturen werd toegekend.
Wie Jaca als basis kiest, zit dicht bij de Aragonese Pyreneeën, waar ook Ordesa deel van uitmaakt. Een overzicht van andere plaatsen vind je bij de bestemmingen in Spanje.
Veelgestelde vragen
Waarom heeft een bergstad een vijfpuntige vesting?
De citadel moest de zwakke punten van de grens met Frankrijk beschermen, onder meer tegen Franse hugenoten. Jaca ligt maar 31 kilometer van die grens, in Aragón. Daarom koos Filips II voor een moderne Italiaanse vestingbouw met lage, dikke muren, bastions en een gracht, en niet voor een middeleeuwse burcht. Die vorm was gemaakt voor artillerie.
Bronnen
- Ubicación, Ayuntamiento de Jaca · Hoogte van 820 meter, afstand tot Huesca en de Franse grens, inwonertal bij benadering en klimaat volgens de gemeente. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Historia de Jaca, Ayuntamiento de Jaca · Jaca als eerste hoofdstad, Sancho Ramírez, het stadscharter en de romaanse kathedraal. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- La antigua judería, Ayuntamiento de Jaca · Het stadscharter van 1077 en de joodse gemeenschap van Jaca. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Primera capital de Aragón, Hoy Aragón · Ramiro I, het charter van 1077 en de verhuizing van de hoofdstad naar Huesca in 1096. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Ciudadela de Jaca, Patrimonio Cultural de Aragón · Ontwerp, bouwperiode, doel, restauratie van 1968 en beheer van de citadel. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- La Ciudadela, Visit Jaca · Opdracht van Filips II, ontwerp van Spannocchi, begin van de bouw in 1592 en de herten in de gracht. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Quiénes somos, Museo de Miniaturas Militares de Jaca · Het convenant van 5 februari 2008 en de samenstelling van het consortium dat de citadel beheert. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- El Museo, Museo Diocesano de Jaca · Ligging van het museum in de kathedraal sinds 1970, de collectie en de bouw van de kathedraal vanaf het einde van de elfde eeuw. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Astún-Candanchú, Turismo de Aragón · Afstand tot Jaca, omvang van het skidomein en de status van Candanchú als eerste skistation van Spanje. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Los cinco intentos de Jaca por ser sede olímpica de invierno, Nevasport · De Winteruniversiades van 1981 en 1995 en de vijf Olympische kandidaturen. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Jaca, Wikipedia (Engels) · Vindplaats voor het overzicht van ligging en geschiedenis. · geraadpleegd 5 oktober 2026
- Ciudadela de Jaca, Wikipedia (Spaans) · Vindplaats voor de bouwgeschiedenis van de citadel. · geraadpleegd 5 oktober 2026