Vitoria-Gasteiz: de stad met een groene gordel

Een hoofdstad zonder kust

Vitoria-Gasteiz is de hoofdstad van de provincie Álava en de plaats waar het Baskische parlement en de Baskische regering zijn gevestigd. Dat verrast vaak, want de bekendere plaatsen van Baskenland liggen aan zee. Vitoria-Gasteiz ligt landinwaarts op ongeveer 525 meter hoogte. Er is dus geen strandpromenade, en de stad leeft van haar centrum, haar parken en haar eigen ritme.

De dubbele naam is een Spaanse en een Baskische vorm: Vitoria is de Spaanse naam, Gasteiz de Baskische (Gasteiz). De stad gebruikt ze samen, en dat doen we op deze pagina ook. Aan de kust past een bezoek aan Getaria of Zarautz goed bij een dag in de stad, omdat het verschil in landschap en sfeer groot is.

Zes parken rond de stad

Vitoria-Gasteiz won in 2012 de titel Europese Groene Hoofdstad. Volgens de Europese Commissie weegt daarin zwaar dat de stad een groene gordel heeft die deels is teruggewonnen op verwaarloosd land aan de randen, en dat alle inwoners binnen 300 meter van open groen wonen. Ook bracht de stad het waterverbruik terug richting de doelstelling van minder dan 100 liter per persoon per dag.

Die groene gordel heet Anillo Verde. Het gemeentebestuur noemt zes parken: Armentia, Las Neveras, Olarizu, Salburua, Zabalgana en Zadorra. Het herstel van de verwaarloosde randen begon in 1993. Voor een bezoeker betekent het dat je vanuit het centrum te voet of per fiets in natuur uitkomt, in plaats van eerst een bus naar een park te moeten nemen.

Een kathedraal die openstaat voor de werkzaamheden

De Catedral de Santa María, ook wel Catedral Vieja genoemd, is meer dan 800 jaar oud en laat volgens de beherende stichting zien hoe het dorp Gasteiz ontstond. Het gebouw is niet afgesloten voor de restauratie: onder de noemer Open voor werken kunnen bezoekers de kathedraal, de toren en de middeleeuwse muren boeken. Bij het onderzoek wordt onder meer laserscanning gebruikt om de constructie nauwkeurig vast te leggen.

De stichting kreeg voor dit werk erkenning van UNESCO, Europa Nostra en de Europese vereniging van archeologen. Reserveer vooraf via de website van de kathedraal, want bezoeken lopen via boeking en de voorwaarden kunnen veranderen.

Voor wie de stad past

Vitoria-Gasteiz past bij reizigers die een stad willen zien zonder het drukke beeld van de kust: wandelen door de oude kern, een route door de parken, een kathedraal die je met een gids bekijkt. Wie vooral zee, surfen of strandplaatsen zoekt, is beter af in de kustdorpen, zoals Hondarribia of in het historisch beladen Guernica.

Het weer in het binnenland is anders dan aan de kust, met meer verschil tussen dag en nacht en kans op kou in de winter. Wat je kunt verwachten, lees je bij weer en klimaat in Baskenland. Meer plaatsen om uit te kiezen staan in het overzicht van alle bestemmingen.

Veelgestelde vragen