Castro Urdiales, gegroeid tot de derde gemeente van Cantabrië

Aan de oostrand van de Cantabrische kust

Castro Urdiales ligt aan de oostkant van de kust van Cantabrië, tegen de grens met Bizkaia aan. Bilbao ligt dichter bij de stad dan Santander, en de meeste verbindingen lopen dan ook die kant op. Volgens het Spaanse statistiekbureau INE stonden er op 1 januari 2025 33.450 mensen ingeschreven. Daarmee is Castro Urdiales na Santander (175.425 inwoners) en Torrelavega (51.796) de derde gemeente van de regio.

Je komt er over de weg, met de auto of met de bus. In de volledige stationslijst van Renfe staan veertig stations in Cantabrië, en geen daarvan ligt in de gemeente Castro Urdiales; de stations uit die lijst die het dichtst in de buurt komen, liggen landinwaarts in de dalen achter de kust. Van de drie grootste gemeenten van Cantabrië is dit de enige zonder spoorverbinding. Dat is iets om mee te wegen als je een reis langs de Spaanse kusten zonder auto plant.

Het inwonertal verdubbelde sinds 1996

De cijferreeks van het INE laat zien hoe snel Castro Urdiales is gegroeid. In 1996 telde de gemeente 15.167 inwoners, in 2000 waren het er 18.719 en in 2008 al 30.814. Daarna vlakte de groei af, tot 32.270 in 2020 en 33.450 in 2025. Het grootste deel van de toename valt dus in de jaren rond de Spaanse bouwhausse, en niet in de periode daarna.

Dat verleden bepaalt wat je er aantreft. Rond de oude kern en langs de stranden staan hele wijken met recente appartementen, en daartussen ligt het oudere centrum op en om de rotspunt bij de haven. Wie een onaangeroerd vissersdorp verwacht, komt in een gewone werkende stad terecht. Daar staat een praktisch voordeel tegenover: winkels, scholen en horeca zijn het hele jaar open, terwijl veel kleinere kustplaatsen in het noorden vooral in de zomermaanden draaien.

Bron: INE, officiële bevolkingscijfers van de Spaanse gemeenten

De kerk Santa María en negentien andere beschermde objecten

Op een rotspunt bij de haven staat de kerk Santa María. In het Registro de Bienes de Interés Cultural, het beschermingsregister van het Spaanse ministerie van Cultuur, is de kerk ingeschreven in de categorie monumento; de verklaring dateert van 3 juni 1931 en werd een dag later in de staatscourant gepubliceerd. In dat register kun je van elk beschermd Spaans gebouw de status en de datum van verklaring nakijken.

Hetzelfde register telt voor deze gemeente twintig inschrijvingen, en die lijst loopt veel verder uiteen dan de kerk alleen. Er staan grotten op, het Castro de la Peña de Sámano als archeologische zone (verklaard op 30 mei 2002), de resten van een middeleeuwse toren (3 april 2002), het Palacete castillo-observatorio met de tuinen van de familie Ocharan (20 december 1984) en de laadsteiger voor erts bij Mioño. Die laatste inschrijving wijst op een ander deel van de geschiedenis, want vanaf deze kust werd ijzererts per schip afgevoerd. De lijst maakt bovendien duidelijk dat het gemeentelijke grondgebied verder reikt dan de badplaats, met dorpen als Sámano, Mioño, Otañes en Allendelagua.

Groter dan de bekendere dorpen van Cantabrië

Cantabrië heeft ook plaatsen die vooral om hun historische kern worden bezocht, en het verschil in schaal is groot. Santillana del Mar telde begin 2025 4.189 inwoners en Comillas 2.075. In zulke kleine gemeenten beslaat de monumentale kern een flink deel van de bebouwing, terwijl het in Castro Urdiales om één rotspunt in een middelgrote stad gaat.

Voor een rondreis door de regio levert dat een praktische keuze op. Wil je een paar uur door een vrijwel aaneengesloten oud centrum lopen, dan zijn de twee kleinere plaatsen daarvoor geschikter. Zoek je een uitvalsbasis met het voorzieningenniveau van een stad, dicht bij Bilbao en bij de luchthaven daar, dan is Castro Urdiales de logischer keuze. Die afweging tussen een monumentale kern en een complete stad speelt op meer plaatsen in Spanje, zoals het overzicht van de steden in Spanje laat zien.

Veelgestelde vragen