Cullera

Een kasteelberg boven de monding van de Xúquer

Cullera ligt in de provincie Valencia, in de comarca Ribera Baixa, precies waar de rivier de Xúquer (in het Spaans de Júcar) in zee stroomt. Op deze site valt de plaats onder de Costa del Azahar, dezelfde kuststrook waar ook het ommuurde Peñíscola en het grotere Gandía aan liggen. Wat Cullera van zulke buren onderscheidt, is de berg die midden in de bebouwing oprijst en de plaats in tweeën legt: de oude kern bij de rivier, en de strandwijken langs zee.

Rond de rivier en de parochiekerk van de Santos Juanes staan de straten dicht op elkaar en is het geheel een gewone Valenciaanse stad met een markt en een vissershaven. Langs de kust staan vooral appartementenblokken, met de boulevard ertussen.

Vanuit de stad Valencia kom je er zonder overstap met de trein: Cullera heeft een station aan lijn C-1 van de Cercanías, de stoptreinverbinding tussen Valencia Nord en Gandía; de rit vanaf Valencia duurt ongeveer drie kwartier. Controleer de dienstregeling kort voor vertrek bij Renfe; de frequentie verschilt per dag en per seizoen.

Costa del Azahar of Costa de València?

De naam Costa del Azahar wordt op twee manieren gebruikt, en dat verklaart waarom je Cullera soms wel en soms niet onder die kust vindt. In de smalle betekenis slaat de naam alleen op de kust van de provincie Castellón, met badplaatsen als Benicàssim en Oropesa del Mar. In het ruimere, oudere gebruik loopt de kust door langs de provincie Valencia, en dan horen Cullera en Gandía er ook bij. Voor diezelfde kuststrook is daarnaast de aanduiding Costa de València in omloop.

Bestuurlijk bestaat die onduidelijkheid niet. Cullera is een gemeente in de provincie Valencia, binnen de autonome gemeenschap Comunitat Valenciana. Kustnamen zijn toeristische aanduidingen die in de loop van de tijd zijn verschoven, geen bestuurlijke grenzen; hoe de verschillende namen zich tot elkaar verhouden, staat in het overzicht van de Spaanse kusten.

Een kasteel uit de tiende eeuw, met een museum erin

Het kasteel op de berg gaat terug op de tiende eeuw, de kalifale periode van al-Andalus, en is aangelegd als militair bouwwerk dat de riviermonding en de kustvlakte in de gaten hield. Sinds 1997 is er het gemeentelijke museum voor geschiedenis en archeologie in ondergebracht, met vondsten uit de Romeinse, de islamitische en de christelijke periode van de streek. Naast de vesting staat het heiligdom van de Mare de Déu del Castell, een kerk uit de negentiende eeuw die aan de patrones van de stad is gewijd.

De berg draagt meer dan dat ene bouwwerk. Bij de monding staat de Torre de Marenyet, een wachttoren uit de zestiende eeuw die hoorde bij de kustverdediging tegen zeerovers, en hoger liggen de resten van het Alt del Fort en de carlistische muur. Ze staan er om dezelfde reden als het kasteel: vanaf deze hoogte zie je de hele kustvlakte en het laatste stuk van de rivier liggen. Lager, aan de zeezijde, staat de vuurtoren.

Acht stranden met een blauwe vlag, en waterrijk land erachter

Cullera kreeg in 2025 acht blauwe vlaggen van ADEAC, de organisatie die de onderscheiding in Spanje toekent: San Antonio, El Dosel, El Racó, El Faro, Los Olivos, Cap Blanc, L'Escullera en Marenyet-l'Illa. Een blauwe vlag zegt iets over waterkwaliteit, toezicht, voorzieningen en milieubeheer. Hij zegt niets over hoe rustig of hoe breed een strand is, en de acht verschillen onderling flink: bij de boulevard liggen ze tegen de hoogbouw aan, aan de randen van de gemeente zijn ze opener.

Achter de kustlijn ligt water van een ander soort. Het natuurpark van de Albufera, de grote lagune met de rijstvelden eromheen, begint ten noorden van de gemeente, en binnen Cullera zelf liggen de lagune van de Estany en de Bassa de Sant Llorenç. Het is terrein voor vogelaars, en op de Xúquer worden boottochten gevaren.

Veelgestelde vragen