Chinchón

234 houten balkons rond één plein

Chinchón telt 5.826 inwoners en ligt ten zuidoosten van de hoofdstad, in de regio Madrid. Vanuit het centrum van Madrid rijd je er in 45 tot 50 minuten naartoe. Met het openbaar vervoer gaat het per interurbane bus vanaf busstation Conde de Casal; kijk de dienstregeling vooraf na bij de regionale vervoerder.

De Plaza Mayor is het middelpunt. Het plein heeft een onregelmatige vorm en wordt omsloten door huizen van drie verdiepingen met open galerijen en 234 groengeschilderde houten balkons. Het begon als veemarkt en werd in 1683 aan alle kanten gesloten. Vanaf de balkons kijk je neer op het zand, en het plein doet nog altijd dienst als arena, podium en marktterrein.

Chinchón is niet de enige dagtrip vanuit Madrid. In Aranjuez gaat het om het paleis en de tuinen, in El Escorial om het klooster van Felipe II en in Alcalá de Henares om de oude universiteitsstad. Chinchón is van die vier de kleinste: je loopt het centrum in een paar uur rond, en het bezoek draait vooral om het plein en wat eromheen ligt.

Een Goya boven het hoofdaltaar

Aan de rand van het plein staat de Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción. Boven het hoofdaltaar hangt La Asunción de la Virgen, geschilderd door Francisco de Goya in 1812 op verzoek van zijn broer Camilo, die aan deze kerk verbonden was als kapelaan. Het schilderij hangt nog op de plek waarvoor het gemaakt is, wat bij Goya ongebruikelijk is.

De kerk werd gebouwd tussen 1534 en 1626, en die lange bouwtijd is af te lezen aan het gebouw: gotische, platereske, renaissance- en barokke onderdelen staan er naast elkaar. De kerk is niet de hele dag open, dus de openingstijd bepaalt of je het schilderij ziet.

Wat er van de graven van Chinchón over is

Van het adellijke graafschap Chinchón zijn drie bouwwerken over. Het kasteel van de graven werd aan het eind van de zestiende eeuw herbouwd op oudere fundamenten en raakte in 1705 en opnieuw in 1808 beschadigd door Franse troepen; het staat als ruïne buiten het centrum. De Torre del Reloj midden in het dorp is de klokkentoren van een veertiende-eeuwse kerk die in de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog verwoest werd en daarna zonder kerk bleef staan. Het Teatro Lope de Vega kwam in 1891 op de resten van het paleis van de graven, met een door Luis Muriel beschilderd doek, en is nog in gebruik.

Anijslikeur, knoflook en de naam van de kinaboom

Twee lokale producten dragen de naam van het dorp. Het bekendste is de anijslikeur anís de Chinchón, die in zoete en droge varianten wordt gestookt. Daarnaast staat de streek bekend om de ajo fino, een fijne knoflooksoort van de akkers eromheen.

De naam reisde ook een heel andere kant op. Carl Linnaeus doopte het plantengeslacht Cinchona, de kinaboom, naar Ana de Osorio, gravin van Chinchón en echtgenote van de Spaanse onderkoning van Peru. Zij zou volgens de overlevering als eerste op de geneeskracht van de bast hebben gewezen. Uit die bast wordt kinine gewonnen, lang het belangrijkste middel tegen malaria. Historici geloven het verhaal niet: Alexander von Humboldt betwistte het al in de negentiende eeuw, en in de aantekeningen van de onderkoning staat niets over een genezing. Linnaeus schreef de naam bovendien verkeerd, met een c waar het Spaanse Chinchón een ch heeft.

De Pasión op Paaszaterdag en de rest van het jaar

Op Paaszaterdag voeren inwoners van het dorp de Pasión de Chinchón op, een lijdensspel dat door de straten en over de Plaza Mayor trekt. Het is erkend als Fiesta de Interés Turístico Nacional, een nationale toeristische onderscheiding, en trekt op die ene dag veel meer bezoekers dan gewoonlijk. Wie rust zoekt, kiest beter een andere datum.

De rest van de kalender is overzichtelijk: een middeleeuwse markt in februari, de patroonsfeesten in augustus en september en een stierenfestival in oktober op het plein. Buiten die dagen is Chinchón een gewoon werkend dorp, en daarin verschilt het van een dagtrip naar de grote Spaanse steden.

Veelgestelde vragen