Mooie Spaanse woorden en wat ze betekenen

Onderwerp

Vijf Spaanse woorden met betekenis en herkomst

Thema

Spaanse taal

Twee uit het Arabisch

ojalá en albricias

Waarom deze vijf woorden

Over smaak valt te twisten, dus dit is een keuze van de redactie met een criterium: woorden die in het Nederlands geen eenwoordsvertaling hebben, of die een kleine geschiedenis met zich meedragen. Ze staan tussen de gewone Spaanse woorden en zinnen uit het dagelijks gebruik, maar vragen meer uitleg. Voor de basis van de Spaanse taal begin je beter bij de begroetingen en de beleefdheidsvormen.

De woordbetekenissen komen uit woordenboekinformatie en etymologische bronnen, zie de bronnen onderaan. Uitspraak en klemtoon staan niet uitgewerkt; de accenten in de schrijfwijze geven de klemtoon aan, zoals het Spaanse alfabet uitlegt.

Sobremesa en estrenar: twee gewone woorden voor iets specifieks

Sobremesa is de tijd die je aan tafel blijft zitten nadat je hebt gegeten. Het woord is samengesteld uit sobre (over) en mesa (tafel). Het kent ook een oudere betekenis, een kleed dat over een tafel ligt, en in het Galicisch en Portugees verwijst het zelfs naar het dessert. In het Nederlands moet je het omschrijven: napraten aan tafel, koffie erbij, nog niet opstaan. Dat Spaans een eigen woord heeft voor dit moment, laat zien dat de tijd na het eten als een aparte fase telt.

Estrenar betekent iets voor het eerst gebruiken. Het geldt voor nieuwe kleren, een nieuwe auto, maar ook voor een film of toneelstuk dat in première gaat. Het woord gaat terug op het Latijnse strena. Het Nederlands heeft er alleen losse omschrijvingen voor: inwijden, voor het eerst dragen, in première gaan. Met voy a estrenar zapatos zeg je dat je nieuwe schoenen voor het eerst gaat dragen.

Ojalá en albricias: woorden uit het Arabisch

Ojalá drukt een wens uit en komt het dichtst bij ons hopelijk of als het maar zo was. Het woord is voor het eerst aangetroffen in 1424 en gaat via het oudere Castiliaanse oxalá terug op het Arabisch van Al-Andalus, law šá lláh, wat betekent als God het wilde. In gebruik is het gewoon een wens: ojalá llueva, laat het maar gaan regenen. Na ojalá volgt meestal de aanvoegende wijs, wat de wens van een vaststelling onderscheidt.

Albricias heeft dezelfde achtergrond. Het komt uit het Arabisch van Al-Andalus, albúšra, en betekende oorspronkelijk de beloning voor iemand die goed nieuws brengt. Tegenwoordig is het ook een uitroep van vreugde. Het woord bestaat alleen in het meervoud. Het is een goed voorbeeld van hoe een taal woorden bewaart uit de eeuwen waarin Arabisch en Spaans op het Iberisch schiereiland naast elkaar werden gesproken.

Madrugada: de uren tussen middernacht en dageraad

Madrugada is de periode tussen middernacht en het eerste daglicht. Het Nederlands heeft hiervoor geen eigen naam; wij zeggen diep in de nacht of vroeg in de ochtend. Het Spaanse woord is afgeleid van het werkwoord madrugar, dat vroeg opstaan betekent, en de uitdrukking de madrugada verwijst naar iets dat in die uren gebeurt. Wie in Spanje zegt dat een feest tot de madrugada duurde, bedoelt dat het na middernacht nog doorging. Als je er bij het toasten voor het slapen nog woorden bij zoekt, vind je die bij proost in het Spaans.

Veelgestelde vragen