Spaanse uitspraak: klinkers, letters en klemtoon

Klinkers

Vijf: a, e, i, o, u

Stille letter

h

Rubriek

Spaanse taal

Vijf klinkers met een vaste klank

De uitspraak van het Spaans begint bij de klinkers. Er zijn er vijf, a, e, i, o, u, en elke klinker heeft één duidelijke klank. Volgens het Instituto Cervantes blijft die klank ook in onbeklemtoonde lettergrepen bewaard. Dat verschilt van het Nederlands, waar een onbeklemtoonde e, zoals in de en een, tot een korte neutrale klank wordt. Het Spaans heeft ook geen klanken als de Nederlandse eu en uu.

Deze pagina hoort bij de Spaanse taal en gaat over de klank van letters in een woord. De namen van de letters zelf, van a tot zeta, staan bij het Spaanse alfabet.

Letters met een vaste regel

De meeste medeklinkers klinken zoals je verwacht. Bij een aantal letters bepaalt de spelling welke klank je uitspreekt, en die regels staan in de tabel.

Bron: Instituto Cervantes, Plan curricular: Ortografía, inventario A1-A2

Stille h, b en v, en de klanken van c en g

De b en de v zijn de bekendste valkuil bij het schrijven. Ze klinken volgens de Real Academia Española precies hetzelfde, dus aan de uitspraak hoor je niet of een woord met b of met v wordt geschreven.

Bij de h is het andersom: de letter staat er wel, maar je spreekt hem niet uit. In hola klinkt de eerste klank daarom als een o, en dat zie je meteen terug in de begroetingen in het Spaans.

De c en de g veranderen van klank voor e en i. Wil je daar toch de harde klank, dan schrijft het Spaans qu en gu, zoals in queso en guitarra. De u is dan alleen een spellingteken.

Klemtoon, accenttekens en lettergrepen

De klemtoon volgt een vaste regel. Woorden die op een klinker, n of s eindigen, krijgen de klemtoon op de voorlaatste lettergreep, zoals niño (kind). Woorden die op een andere medeklinker eindigen, krijgen hem op de laatste lettergreep, zoals trabajar (werken). Wijkt een woord daarvan af, dan staat er een accentteken op de beklemtoonde klinker, in het Spaans tilde: canción, teléfono en rápido.

Dat accentteken kan de betekenis veranderen: casó betekent 'hij of zij trouwde', terwijl caso zonder accent 'geval' betekent.

Binnen een woordgroep pauzeer je niet tussen de woorden. Zo klinkt el amor als één woord, elamor, en la casa als lacasa. Eindigt een woord op een klinker en begint het volgende ook met een klinker, dan vallen die samen in één lettergreep: vivo en Málaga klinkt als vi-voen-Má-la-ga. Dat samenvallen hoor je in korte zinnen, zoals die bij de Spaanse woorden en zinnen.

Seseo, yeísmo en andere verschillen per streek

Het grootste verschil gaat over de c voor e en i en over de z. De klank die je met de Engelse th kunt vergelijken, is volgens het Instituto Cervantes in het Spaans krachtiger en wordt met de tong tussen de tanden gemaakt. In Latijns-Amerika, op de Canarische Eilanden en in delen van het zuiden van Spanje spreken mensen op die plaats een s uit. Dat heet seseo. Wie de th-klank gebruikt, maakt wel verschil tussen casa (huis) en caza (jacht). Seseo komt volgens het Instituto Cervantes in alle sociale lagen voor en is dus geen slordige uitspraak. Het woord gracias kan daarom met een th of met een s klinken, zoals je ziet bij dankjewel in het Spaans.

Een tweede verschil is yeísmo. In het grootste deel van Latijns-Amerika klinkt de ll als de y in yo, zodat pollo (kip) en poyo (stenen bank) hetzelfde klinken. Het Instituto Cervantes noemt onder meer Paraguay, het grootste deel van Bolivia en Peru buiten Lima als streken waar het onderscheid bewaard is.

Ook de klemtoon van enkele woorden verschilt per gebied, zoals vídeo in Spanje en video in Latijns-Amerika.

Veelgestelde vragen