Valenciaans: de officiële taal van Valencia

Onderwerp

Spaanse taal

Status

Eigen en officiële taal van de Comunitat Valenciana, naast het Spaans

Normerende instantie

Acadèmia Valenciana de la Llengua

Naam in de eigen taal

valencià

Een eigen naam met een wettelijke basis

Artikel 6 van het Statuut van autonomie bepaalt dat de eigen taal van de Comunitat Valenciana het valencià is. Het Valenciaans is daar officieel, net als het Spaans. Iedereen heeft het recht beide talen te kennen en te gebruiken en onderwijs in het Valenciaans te volgen, en niemand mag worden achtergesteld vanwege zijn taal. Het Valenciaans is dus een van de regionale talen binnen de Spaanse taal in brede zin, naast onder meer Catalaans, Baskisch en Galicisch.

Hetzelfde artikel zegt dat de wet vastlegt in welke gebieden de ene of de andere taal overheerst. Dat gebeurde in de Llei d'Ús i Ensenyament del Valencià van 23 november 1983. Daardoor verschilt de praktijk per streek: in de Spaanstalige gebieden is het Spaans de dagelijkse taal en kan onderwijs in het Valenciaans onder voorwaarden vrijgesteld zijn.

Valenciaans en Catalaans

De Acadèmia Valenciana de la Llengua (AVL) nam op 9 februari 2005 een dictamen aan over de naam en de eenheid van de taal. Het stelt dat de dialecten van de gebieden waar deze taal gesproken wordt, waaronder Catalonië en de Balearen, samen één taal vormen, hetzelfde taalsysteem. Het dictamen erkent ook dat 'Valenciaans' de naam is die het Statuut gebruikt, en noemt die de meest geschikte aanduiding voor de eigen taal van de Valencianen.

Voor de wet bestaan er in Spanje dus twee aanduidingen voor dezelfde taal: Valenciaans in het Statuut van de Comunitat Valenciana en Catalaans in de statuten van Catalonië en de Balearen. De naam blijft gevoelig, maar de academie die het Statuut als normerende instantie aanwijst, trekt de taalkundige eenheid niet in twijfel.

Wie bepaalt spelling en woordenschat

Volgens artikel 6 van het Statuut is de AVL de normerende instantie voor het Valenciaans. Zij legt spelling, grammatica en woordenschat vast. In het dictamen van 2005 noemt de academie de Normes de Castelló van 1932 een eerdere afspraak over een gemeenschappelijke spelling, tot stand gekomen met brede steun uit verschillende kringen.

Wie Valenciaanse teksten leest, ziet dus een gereguleerde schrijftaal en geen losse dialectspelling. Voor losse woorden en uitdrukkingen in de dagelijkse praktijk zijn onze pagina's Spaanse woorden en zinnen en begroetingen in het Spaans een eerste hulp, omdat in de grote steden het Spaans voor een toerist de eenvoudigste keuze blijft.

Hoeveel mensen het verstaan en spreken

De Direcció General de Política Lingüística van de Generalitat Valenciana ondervroeg in 2021 7.117 inwoners ouder dan vijftien. Het aandeel dat Valenciaans goed of redelijk goed verstaat steeg ten opzichte van de enquête van 2015, vooral in de Spaanstalige gebieden. Het aandeel dat het spreekt bleef ongeveer gelijk, en bijna de helft van de ondervraagden zei nooit een gesprek in het Valenciaans te beginnen.

Bron: À Punt over de enquête van de Generalitat Valenciana (2021)

Wat je er als bezoeker van merkt

Beide talen zijn officieel, dus je kunt op openbare plekken Valenciaans tegenkomen, naast het Spaans. In het Spaans redt je je in de hele regio. Het Valenciaans hoor je het meest in de streken waar het van oudsher de omgangstaal is, en veel minder in de Spaanstalige gebieden. Welke streek dat is, staat in de wet van 1983. Meer over cultuur in de breedte vind je in de hub Cultuur.

Veelgestelde vragen