Delta de l'Ebre

Het grootste waterlandschap van Catalonië

De Delta de l'Ebre ligt in het uiterste zuiden van Catalonië, in de provincie Tarragona, op de plek waar de Ebro de Middellandse Zee bereikt. Het parkbestuur omschrijft het gebied als het meest uitgestrekte waterrijke leefgebied van Catalonië, en dat is te zien aan het landschap: rijstvelden tot aan de horizon, ondiepe lagunes, zandbanken, duinen en brede stranden. In het noorden steekt de Punta del Fangar de zee in, in het zuiden ligt de beschutte baai van els Alfacs.

De delta is geen dorp en geen badplaats, maar een streek die door zeven gemeenten wordt gedeeld: Amposta, la Ràpita, Deltebre, Sant Jaume d'Enveja, l'Ampolla, l'Aldea en Camarles. Amposta en Deltebre zijn daarvan de grootste. Je verplaatst je er over rechte wegen op de dijken tussen de velden, en de afstanden zijn groter dan ze op de kaart lijken.

Een protest in 1983 en het decreet dat volgde

Het natuurpark bestaat door een conflict over grond. Op 26 juni 1983 kwamen in Deltebre mensen in actie tegen plannen om lagunes droog te leggen en om te zetten in rijstvelden. Ruim een maand later, op 4 augustus 1983, verscheen het decreet waarmee het Parc Natural del Delta de l'Ebre werd ingesteld. Dat eerste besluit beschermde alleen de gebieden op de linkeroever van de rivier; met een decreet uit 1986 kwamen ook de natuurgebieden op de rechteroever erbij.

Die voorgeschiedenis verklaart de vorm van het park. Het is geen aaneengesloten wildernis, maar een reeks beschermde stukken van samen 7.805,8 hectare, verspreid tussen akkers, dorpen en wegen die in gebruik zijn. Daar kwamen in de jaren erna internationale statussen bij: vogelrichtlijngebied sinds 1987, Ramsar-gebied voor waterrijke natuur in 1993, Natura 2000 in 2006 en biosfeerreservaat in 2013.

343 vogelsoorten tussen de rijstvelden

Het park rapporteerde in 2015 343 vogelsoorten. Daarnaast zijn er 764 plantensoorten geteld en zo'n vijftig vissoorten, dat laatste doordat zoet rivierwater en zout zeewater hier in elkaar overlopen. Wat het gebied voor vogels aantrekkelijk maakt, is de combinatie van ondiep water in de lagunes en de baaien met rijstvelden die in het groeiseizoen onder water staan. Landbouw en natuur delen hier dezelfde vlakte, en dat was precies de inzet van het conflict van 1983.

Daarmee ziet de delta er anders uit dan de rest van de regio. De kust van de Costa del Garraf loopt tegen heuvels op en het massief van Montserrat staat vrijwel verticaal, terwijl je hier kilometers kunt kijken zonder noemenswaardig hoogteverschil. De delta ligt ook ver van de bekendere bestemmingen in het noorden van Catalonië, zoals Figueres en Besalú: vanaf die kant is het geen dagtocht.

Toegang tot de stranden: waar je mag rijden en parkeren

De stranden zijn openbaar, maar het autoverkeer ernaartoe is geregeld, omdat duinen en broedplaatsen er direct naast liggen. Op el Trabucador, de smalle zandtong bij la Ràpita, mag je alleen tussen 6.00 en 23.00 uur parkeren; tussen 23.00 en 6.00 uur zijn rijden en parkeren er verboden. Te voet en op de fiets kom je er wel gratis op.

Bij la Marquesa en de Bassa d'Arena bij Deltebre zijn twee parkeerterreinen opengesteld, waar je in juli en augustus betaalt. De Punta del Fangar bereik je alleen lopend, omdat daar vogels broeden, en honden moeten er aangelijnd blijven. Op de platja dels Eucaliptus bij Amposta en op de stranden van Migjorn en Serrallo bij Sant Jaume d'Enveja markeren palen en touwen waar je wel en niet mag staan, zodat de begroeiing met rust wordt gelaten. Omdat de regels per strand en per seizoen worden bijgesteld, kijk je ze vlak voor je bezoek na bij het parkbestuur in Deltebre.

Veelgestelde vragen