Mahón, een stad rond een haven van meer dan vijf kilometer

Een haven van meer dan vijf kilometer

Mahón, in het Catalaans Maó, ligt aan de oostkant van Menorca. Volgens het INE woonden er op 1 januari 2025 in de gemeente 30.666 mensen, tegen 32.431 in Ciutadella, de stad aan de westkant. De eilandraad noemt Mahón de hoofdstad van het eiland.

Wat de stad onderscheidt is de haven, een natuurlijke inham die volgens de historicus Miguel Ángel Casasnovas meer dan vijf kilometer lang is. De toeristische dienst van de eilandraad spreekt van bijna zes kilometer, gemeten van de monding tot het uiteinde. Menorca heeft meer natuurlijke havens, zoals de baai van Fornells aan de noordkust, maar die van Mahón heeft in sommige perioden van de geschiedenis een beslissende rol gespeeld.

Van Romeinse haven tot Britse marinebasis

In de Romeinse tijd lag hier Mago, een kleine stad bij een van de drie havens van het eiland. Samen met Iamo, het latere Ciutadella, kreeg Mago in 73 na Christus de status van gemeente met Latijns recht. Na de Catalaans-Aragonese verovering van 1287 bleef Ciutadella de hoofdstad, terwijl in het oosten de ommuurde stad Mahón groeide. De rivaliteit was serieus: in de burgeroorlog van 1463 tot 1472 koos Mahón de kant van de opstandige Catalaanse Generalitat en Ciutadella die van koning Johan II.

In 1535 plunderde de Turkse zeeman Barbarossa Mahón en nam ongeveer 800 mensen gevangen. In 1554 begon de bouw van het fort San Felipe, bedoeld om de ingang van de haven te verdedigen. Het Verdrag van Utrecht droeg Menorca in 1713 over aan Groot-Brittannië. De Britten kregen daarmee een marinebasis in de haven van Mahón, hielden er een flink garnizoen en versterkten de vestingwerken, vooral San Felipe.

Volgens de eilandraad verplaatsten de Britten in die tijd ook de hoofdstad van Ciutadella naar Mahón en openden ze de haven voor buitenlandse handel. Midden in de haven, op het eiland Illa del Rei tussen Mahón en Es Castell, kwam een militair hospitaal. Tussen 1708 en 1802 stond Menorca in drie perioden onder Brits bestuur. In 1781 landde een Spaans leger ten noorden van Mahón en belegerde San Felipe; het fort gaf zich in februari 1782 over en het verdrag van Versailles erkende daarna het Spaanse gezag over het eiland.

Graan, schoenen en een verbod uit 1820

In de achttiende eeuw en het begin van de negentiende groeide de Menorcaanse koopvaardij als nooit tevoren, met de graanhandel op Middellandse Zee-schaal als lucratiefste tak. Het Spaanse verbod op de invoer van buitenlands graan in 1820 betekende het einde van Mahón als handelshaven voor de hele Middellandse Zee, en vanaf 1830 werd de situatie slechter. Veel eilanders vertrokken naar Algerije en naar Amerika. Volgens Casasnovas daalde de bevolking van het eiland daardoor van 38.000 in 1830 naar 29.500 in 1847.

In de jaren 1850 kwam het herstel op gang, met schoenenfabrikanten, de textielfabriek Industria Mahonesa en het begin van de bouw van het grote fort La Mola aan de noordoever van de haven. Aan het eind van de negentiende eeuw en in het begin van de twintigste was de schoenenindustrie de belangrijkste industrietak van het eiland, en de schoenen werden geëxporteerd.

Kerk, markt en een theater uit 1829

De kerk Santa Maria uit de achttiende eeuw staat op de plaats van een gotische kerk uit de dertiende eeuw. Het orgel heeft vier klavieren en 3.210 pijpen en is sinds 1810 in gebruik; het is gebouwd door Francisco Otter en Joan Kiburz. De markt zit onder de arcaden van het kloosterhof van het Carme, een klooster uit de achttiende eeuw dat in 1835 werd onteigend. De vismarkt zit in een gebouw uit 1927 van architect Francisco Femenías.

Het Teatre Principal werd in 1829 gebouwd en is volgens de eilandraad het oudste operatheater van Spanje. Het gemeentehuis uit de zeventiende eeuw heeft een klok die in 1731 uit Engeland werd ingevoerd, een herinnering aan de Britse tijd. Het Museu de Menorca zit in het voormalige klooster van Sant Francesc, dat ook in 1835 werd onteigend.

Gin van de haven en de pomada

Mahón heeft een eigen gin met een beschermde geografische aanduiding: Gin de Mahón. Een van de stokerijen is Destilerías Xoriguer, aan de Moll de Ponent in de haven. Volgens de eilandraad werkt die stokerij met koperen ketels van meer dan 250 jaar oud die op hout worden gestookt, en met jeneverbessen uit de Pyreneeën. Dezelfde bron zegt dat de gin teruggaat op de zeelui van verschillende nationaliteiten die in de negentiende eeuw in Mahón kwamen.

De pomada, gin met limonade, hoort bij de patroonsfeesten op het eiland en wordt ook buiten die feesten gedronken.

Naar de kust vanuit Mahón

Voor een strand ga je naar de kust van het eiland. Aan de zuidoostkust ligt het witte vakantiedorp Binibeca, aan de zuidkust de badplaats Cala en Porter boven een smalle baai. Hoe je van Mahón naar Ciutadella reist, staat bij Ciutadella. Temperaturen en neerslag per maand staan in het artikel over het weer en klimaat op Menorca.

Veelgestelde vragen