Navarra: van Pyreneeën tot Bardenas Reales

Een kleine regio met drie landschappen

Navarra is een autonome gemeenschap in het noorden van Spanje, officieel de Comunidad Foral de Navarra, met Pamplona als hoofdstad. Op 1 januari 2025 woonden er 683.854 mensen. De regio begint in het westen van de Pyreneeën, bij de grens met Frankrijk, en loopt naar het zuiden af tot de Ebrovallei. Binnen de bestemmingen in Spanje valt Navarra op omdat je er van noord naar zuid door heel verschillende gebieden reist: van bergbossen via glooiend land naar droog landbouwgebied.

Navarra heeft geen kust. Wie strand zoekt, kijkt bij de Spaanse kusten; de Baskische kust bij San Sebastián ligt 82 km van Pamplona. Op de kaart van Spanje grenst Navarra aan het Baskenland, La Rioja en Aragón, en in het noorden aan Frankrijk.

Het toeristenbureau van Navarra onderscheidt drie zones.

Bron: Turismo de Navarra: Qué es Navarra

Tweehonderd kilometer Camino van Roncesvalles tot Viana

Navarra is de plek waar het Franse pad van de Camino de Santiago Spanje binnenkomt, via de Pyreneeën. In Navarra loopt de route langs Orreaga (Roncesvalles), Pamplona, Puente la Reina, Estella-Lizarra, Los Arcos en Viana, waarna ze de regio verlaat. Het toeristenbureau rekent ongeveer 200 km, in 6 tot 7 dagen te lopen. De route die via Sangüesa loopt, het Frans-Aragonese pad, sluit in Puente la Reina op het Franse pad aan. Volgens hetzelfde bureau lopen er elk jaar meer dan 55.000 pelgrims door Navarra.

Wie niet loopt, kan de kloosters, kerken en bruggen van het middengebied ook met de auto bezoeken. Olite, met zijn koninklijk paleis, noemt het toeristenbureau onder de opvallende bestemmingen van de regio.

Sanfermines: negen dagen in Pamplona

Pamplona ligt aan de Camino en is bekend door de Sanfermines, het feest ter ere van San Fermín, wiens feestdag op 7 juli valt. Het feest duurt van 6 tot en met 14 juli. Op 6 juli om twaalf uur 's middags begint het met de chupinazo, het afschieten van een raket, en het eindigt met de ceremonie Pobre de mí.

Het bekendste onderdeel is de encierro, het rennen met de stieren door de oude binnenstad. De route is 875 m lang en loopt vanaf de helling van de Calle Santo Domingo, via de straten Ayuntamiento, Mercaderes en Estafeta, tot de stierenarena. Het volledige programma verschijnt elk jaar op de website van de Sanfermines.

De Bardenas Reales, sinds 1705 gemeenschappelijk gebruikt

In het zuidoosten van Navarra, in de Ebrovallei, liggen de Bardenas Reales. Het gebied is maximaal 45 km lang (noord-zuid) en 24 km breed (oost-west), ligt tussen 280 en 659 m hoogte en grenst aan dertien Navarrese gemeenten en in het oosten aan Aragón. Het toeristenbureau noemt het een woestijn.

Het is geen gemeentegrond. Met een koninklijk besluit, de Real Cédula van Filips V van 14 april 1705, kregen 22 partijen het gezamenlijke en eeuwigdurende gebruiksrecht, nadat zij 12.000 reales de ocho aan de Kroon hadden betaald. Die partijen, de congozantes, zijn onder meer Tudela, Arguedas en de dalen van Roncal en Salazar. Ze hebben elk evenveel stemrecht, ongeacht hun inwonertal. Oudere weiderechten gaan terug tot 882, toen het Roncaldal het recht kreeg om er te weiden en kralen en hutten te bouwen. De Comunidad de Bardenas Reales beheert het gebied vanuit Tudela.

Wijn en groente uit het zuiden

De Ribera in het zuiden is het gebied van moestuinen, olijfgaarden en wijngaarden. Voor de wijn heeft Navarra een eigen herkomstbenaming, DO Navarra, met vijf subzones: Baja Montaña, Tierra Estella, Ribera Alta, Ribera Baja en Valdizarbe. Volgens de herkomstbenaming zelf is garnacha de meest kenmerkende druif. Ze noemt zichzelf ook de rosé-streek bij uitstek, waar de rosé vooral met de traditionele methode van aftappen wordt gemaakt, sangrado genoemd.

Aankomen met trein, bus of vliegtuig

Pamplona heeft een luchthaven in Noáin, 6 km van de stad. Volgens het toeristenbureau vliegt Iberia er naar Madrid, Binter naar de Canarische Eilanden en zijn er seizoensvluchten naar de Balearen; welke vluchten er op jouw datum gaan, moet je vooraf nagaan. Voor meer keuze liggen de luchthavens van Bilbao, San Sebastián, Vitoria-Gasteiz, Zaragoza en Biarritz op 80 tot 250 km van Pamplona.

Er rijden dagelijks directe treinen vanaf Pamplona en Tudela naar onder meer San Sebastián, Vitoria-Gasteiz, Zaragoza, Barcelona en Madrid; actuele tijden staan bij Renfe. Over de weg is Pamplona 82 km van San Sebastián, 155 km van Bilbao, 179 km van Zaragoza, 405 km van Madrid en 430 km van Barcelona.

Plaatsen en bezienswaardigheden

• Olite · Een kleine stad in Navarra met een groot gotisch paleis uit de tijd van Karel III en wijngaarden rondom.
• Roncesvalles · Een gehucht in de Navarrese Pyreneeën rond een middeleeuws pelgrimshospitaal, waar veel wandelaars op de Camino hun eerste nacht in Spanje slapen.

Veelgestelde vragen