Spaanse kaas

Beschermde namen

32 kazen: 27 DOP en 5 IGP (stand 3 juli 2026)

Melk

Schaap, koe en geit

Rijping

Van niet gerijpt tot hoogstens 2 jaar (manchego)

Onderdeel van

Spaanse producten

Welke Spaanse kazen een beschermde naam hebben

Spaanse kaas is geen eenheidsproduct, en de beschermde namen geven het duidelijkste overzicht van hoe verschillend de kazen zijn. De lijst van het ministerie van Landbouw, Visserij en Voeding (MAPA), bijgewerkt tot 3 juli 2026, bevat 32 kazen met een beschermde naam. Daarvan hebben er 27 een denominación de origen protegida (DOP) en 5 een indicación geográfica protegida (IGP). Bij een DOP moet volgens de Europese Commissie elke stap van productie, verwerking en bereiding in het aangewezen gebied plaatsvinden. Bij een IGP is één van die stappen genoeg.

Net als bij andere Spaanse producten met een beschermde naam legt een productdossier, het pliego de condiciones, vast welke melk wordt gebruikt, waar de kaas gemaakt mag worden en hoe lang hij rijpt. Een kaas hoeft geen beschermde naam te hebben om Spaans te zijn. De lijst laat alleen zien welke namen wettelijk zijn vastgelegd.

De namen zijn ongelijk verdeeld over het land. Asturië, Galicië, Extremadura en Castilla y León hebben er elk vier, Cantabrië en de Canarische Eilanden drie, Catalonië en Murcia twee. De Balearen, Castilla-La Mancha, La Rioja en Navarra hebben er elk één. Idiazabal en Los Beyos staan in de lijst apart, omdat hun productiegebied meer dan één autonome gemeenschap beslaat. Uit Andalusië, Aragón, Madrid en Valencia staat geen kaas in de lijst.

Melk van schaap, koe of geit

Het eerste verschil tussen de kazen is de melk. Manchego wordt gemaakt van melk van het schapenras manchega, Mahón-Menorca van koemelk en Queso de Murcia al vino van melk van de geitenras cabra murciana. Bij sommige kazen is het niet één soort: het dossier van Cabrales, een blauwe kaas uit de Picos de Europa in Asturië, staat rauwe melk van koe, schaap of geit toe, of een mengsel van twee of drie soorten.

De tabel zet deze vier kazen naast elkaar. De gegevens komen uit het productdossier of van het consejo regulador, de organisatie die over de naam waakt.

Wat tierno, semicurado en curado betekenen

Op Spaanse kaas staan vaak de woorden tierno (zacht), semicurado en curado. Ze geven aan hoe lang de kaas heeft gerijpt, maar de dagen die erbij horen verschillen per kaas. Bij Mahón-Menorca noemt het consejo regulador een kaas tierno vanaf 21 dagen rijping, semicurado vanaf 60 dagen en curado vanaf 150 dagen. Bij Queso de Murcia curado ligt de ondergrens op 120 dagen voor stukken zwaarder dan 500 gram en op 60 dagen voor lichtere stukken.

Een curado van de ene kaas is daarom niet te vergelijken met een curado van een andere. Wie wil weten hoe lang een kaas heeft gerijpt, kijkt het best naar de beschermde naam en naar de rijpingstijd die het consejo regulador van die kaas noemt.

Bij de rijping hoort ook de verzorging van de korst. Bij de ambachtelijke Mahón-Menorca, gemaakt van rauwe melk van het eigen bedrijf, wordt de kaas tijdens het rijpen gekeerd en regelmatig ingewreven met Spaanse olijfolie of met een mengsel van olie en pimentón. Dat geeft de korst zijn oranje kleur.

Veelgestelde vragen