Valencia (regio): de Comunitat Valenciana in drie provincies

Valencia is een stad, een provincie en een gemeenschap

Valencia (regio) is de autonome gemeenschap in het oosten van Spanje die in het Valenciaans Comunitat Valenciana heet en in het Spaans Comunidad Valenciana. In het Nederlands komt ook de naam Valenciaanse Gemeenschap voor. Ze bestaat uit drie provincies: Castellón in het noorden, Valencia in het midden en Alicante in het zuiden. Langs de kust ligt ze tussen Catalonië en de regio Murcia. Wie de Spaanse bestemmingen naast elkaar legt, vindt hier een lange kust, maar ook een binnenland met kleine steden en wijngaarden.

De naam Valencia hoort bij drie niveaus tegelijk. De stad Valencia is de hoofdstad en had op 1 januari 2025 840.792 inwoners volgens het Spaanse statistiekbureau INE. De provincie Valencia heeft 2.758.633 inwoners, ruim drie keer zoveel als de stad, en omvat veel gemeenten daaromheen en in het binnenland. De gemeenschap als geheel telt 5.415.843 inwoners, verdeeld over 542 gemeenten en 33 comarcas, streken die uit meerdere gemeenten bestaan. De gemeenschap beslaat 23.254 km².

Het Statuut van Autonomie omschrijft het Valenciaanse volk als historisch georganiseerd in het Koninkrijk Valencia, geeft de gemeenschap de naam Comunitat Valenciana en bepaalt in artikel 5 dat het paleis van de Generalitat, de regionale regering, in de stad Valencia staat. Die stad heet sinds het decreet van 10 februari 2017 officieel alleen nog València, de Valenciaanse vorm. Later heeft de gemeente een tweetalige naam voorgesteld. De taalacademie Acadèmia Valenciana de la Llengua (AVL) adviseerde op 27 februari 2026 om bij de enkele Valenciaanse vorm te blijven. Kiest de gemeente toch voor twee namen, dan is volgens de AVL València / Valencia de juiste tweetalige vorm. Op deze site staat Valencia, de naam waaronder de stad in het Nederlands bekend is.

De drie provincies in cijfers

De provincies verschillen sterk in grootte en in bevolking. Valencia is de grootste, zowel in oppervlakte als in inwoners. Alicante is de kleinste in oppervlakte maar heeft per vierkante kilometer ongeveer 3,7 keer zoveel inwoners als Castellón. De provinciehoofdsteden zijn Castellón de la Plana (183.711 inwoners), Valencia (840.792) en Alicante (366.221).

De dichtheid in de tabel heeft de redactie berekend uit het aantal inwoners en de oppervlakte. De inwonertallen per provincie zijn dezelfde als die van het INE op 1 januari 2025.

Bron: Generalitat Valenciana, ARGOS: gemeentelijke databank, gegevens van de Comunitat Valenciana

Waar de 5,4 miljoen inwoners wonen

De stad Valencia en de twee comarca's die eraan grenzen, L'Horta Nord en L'Horta Sud, hebben samen 1.662.771 inwoners. Dat is ongeveer 31 procent van alle inwoners van de gemeenschap. Buiten de stad zelf zijn de grootste comarca's l'Alacantí (531.966 inwoners), l'Horta Sud (499.622) en el Baix Segura (399.262). Na Valencia zijn Alicante (366.221 inwoners), Elche (245.557) en Castellón de la Plana (183.711) de grootste gemeenten. Een vergelijking met de grote steden in de rest van het land staat bij steden in Spanje.

In het binnenland zijn de aantallen veel kleiner. De comarca Els Ports in het noorden van Castellón heeft 6.658 inwoners en l'Alt Maestrat 6.430. In het binnenland van de provincie Valencia heeft el Rincón de Ademuz er 2.154. Plaatsen als Morella en Requena, die verderop op de pagina staan, liggen in dergelijke binnenlandse streken.

Stranden en natuurparken

Van de 677 stranden in Spanje die in 2026-2027 een Blauwe Vlag kregen, liggen er 152 in de Valenciaanse Gemeenschap. Dat zijn er meer dan in welke andere autonome gemeenschap ook: Andalusië heeft er 143 en Galicië 118. Binnen de gemeenschap telt de provincie Alicante er 77, Valencia 39 en Castellón 36. De Blauwe Vlag is een keurmerk dat gemeenten voor hun stranden aanvragen: in 2026-2027 hadden 160 stranden in de gemeenschap een kandidatuur ingediend. Hoe deze kust zich verhoudt tot de andere, staat bij de Spaanse kusten, en stranden uit heel Spanje komen aan bod bij de mooiste stranden van Spanje.

De Generalitat beheert meer dan twintig natuurparken, van de kustlagune La Albufera en de eilanden van de Illes Columbretes tot Hoces del Cabriel en Penyagolosa in het binnenland. Een nationaal park heeft de gemeenschap niet: geen van de parken in het netwerk van het ministerie voor de Ecologische Transitie ligt hier. Wie nationale parken zoekt, vindt ze bij de nationale parken van Spanje.

Klimaat aan de kust en in het binnenland

De drie stations in de tabel liggen aan de kust: Almassora bij Castellón de la Plana, de stad Valencia en Alicante. In januari ligt de gemiddelde maximumtemperatuur er tussen 15,3 en 17,0 °C en in augustus rond 30 tot 31 °C. De neerslag verschilt meer. Almassora en Valencia krijgen ongeveer 470 mm per jaar, Alicante 311 mm, en Alicante heeft met 37,5 ook minder dagen met regen dan Valencia (46,3). Op alle drie de stations zijn september en oktober de natste maanden en is juli de droogste, met 4 tot 9 mm. Het aantal zonuren ligt tussen 2.696 en 2.851 per jaar. Maand voor maand staat het klimaat van de stad Valencia bij weer en klimaat in Valencia.

Het binnenland is koeler dan de kust, al laat dit voorbeeld maar één maand zien. In oktober 2024 was de gemiddelde temperatuur volgens AEMET 21,6 °C in Valencia en 21,5 °C in Alicante, tegen 15,6 °C in Utiel en 14,7 °C in Morella. De wijnstreek Utiel-Requena ligt gemiddeld op 720 m hoogte en 70 km van de zee. Het regulerend orgaan van de herkomstbenaming noemt er ongeveer 400 mm regen per jaar en duidelijke temperatuurverschillen tussen winter en zomer en tussen dag en nacht. Dit zijn gegevens uit verschillende bronnen en perioden: ze wijzen een richting aan, maar geven geen exact verschil.

Bron: AEMET, klimatologische normalen van de stations València, Castelló - Almassora en Alacant/Alicante

De overstromingen van 29 oktober 2024

Aan de kust zijn september en oktober de natste maanden, en oktober 2024 liet zien hoe ongelijk regen over de gemeenschap kan vallen. Volgens AEMET viel er die maand gemiddeld 176,4 mm in de gemeenschap, drie keer het gemiddelde van 1991 tot 2020 (58,6 mm) en de natste oktober sinds 2000. In Castellón en Valencia was het 3,5 keer zoveel als normaal, in Alicante 11 procent meer.

Op 29 oktober trok een dana, een lagedrukgebied met koude lucht hoog in de atmosfeer, over de provincie Valencia. AEMET noemt de storm historisch: het was de dag met de meeste neerslag in 24 uur sinds januari 2020, de maand van storm Gloria. De regen viel vooral in een strook van de Ribera Alta via de Hoya de Buñol en de Plana de Utiel-Requena naar de Serranía, en tussen plaatsen op 20 tot 30 km afstand was het verschil groot. In Turís viel die dag 771,8 mm, op het vliegveld van Valencia 20 km verderop 14,4 mm en in de stad Valencia op 30 km afstand 7,8 mm. In Requena viel tussen 6 en 18 uur 245,6 mm. In Alicante, in het zuidelijke binnenland en aan de kust van de provincie Valencia en aan de kust van Castellón was de neerslag die dag volgens AEMET niet noemenswaardig.

Volgens de Spaanse regering waren er op 3 december 2025 238 bevestigde doden door deze dana in Spanje, van wie 230 in de Valenciaanse Gemeenschap.

Spaans en Valenciaans, per gemeente geregeld

Het Statuut van Autonomie bepaalt in artikel 6 dat het Valenciaans de eigen taal van de gemeenschap is en dat het Valenciaans en het Spaans (Castiliaans) allebei officieel zijn. De Acadèmia Valenciana de la Llengua is volgens hetzelfde artikel de normatieve instelling van het Valenciaans. De AVL gaat uit van een advies van het Consell Valencià de Cultura: het Valenciaans is de historische eigen taal van de gemeenschap en maakt deel uit van het taalsysteem dat de statuten van de gebieden van de voormalige Kroon van Aragón als eigen taal erkennen.

Welke taal waar overheerst, staat per gemeente in de wet. Wet 4/1983 over het gebruik en het onderwijs van het Valenciaans noemt in artikel 35 de gemeenten waar het Valenciaans overheerst, onder andere Alicante, Elche, Benidorm, Dénia, Castellón de la Plana, Gandia, Xàtiva en Valencia. Artikel 36 noemt de gemeenten waar het Spaans overheerst: in Alicante onder meer Orihuela, Torrevieja, Elda en Villena in het zuiden en het binnenland van de provincie, in Castellón Segorbe, en in Valencia Requena, Utiel en Chiva in het binnenland. Dit is de indeling uit de wettekst op de BOE-site; artikel 37 zegt dat de lijst herzien kan worden.

Wat mensen zelf zeggen te kunnen, verschilt tussen die twee zones. In een enquête van de Generalitat uit 2021 (7.171 telefonische interviews met inwoners vanaf 15 jaar) zegt 79 procent in de Valenciaanstalige zone het Valenciaans goed of perfect te verstaan, tegen 54 procent in de Spaanstalige zone. Goed of perfect spreken doet volgens de eigen opgave 55 procent in de eerste zone en 24 procent in de tweede. Dat zijn zelfgerapporteerde cijfers van één enquête.

Werelderfgoed en immaterieel erfgoed van UNESCO

Zes inschrijvingen op de UNESCO-lijsten liggen in de gemeenschap of worden met andere gebieden gedeeld:

• La Lonja de la Seda, de zijdebeurs van Valencia, sinds 1996 werelderfgoed.
• Het palmbos van Elche, Palmeral d'Elx, sinds 2000 werelderfgoed.
• De rotskunst van het Middellandse Zeegebied op het Iberisch schiereiland, sinds 1998 werelderfgoed. Volgens het regionale toerismebureau horen daar in de gemeenschap onder meer de Cueva de la Araña in Bicorp en het Valltorta-Gasulla in Castellón bij.
• Het Misteri d'Elx, een middeleeuws muziekdrama in Elche, sinds 2008 immaterieel erfgoed.
• Het Tribunal de les Aigües, het waterschapsgerecht van de vlakte van Valencia, sinds 2009 immaterieel erfgoed, in één inschrijving samen met de waterrechtbank van Murcia.
• De Fallas van Valencia, sinds 2016 immaterieel erfgoed.

Dit is een selectie. Het regionale toerismebureau noemt er meer, zoals het feest van de Mare de Déu de la Salut in Algemesí en het handmatig luiden van klokken in Albaida.

Rijst, citrus, wijn en andere beschermde producten

De Generalitat noemt op haar toerismesite een lange reeks beschermde herkomstaanduidingen. Voor wijn zijn dat onder meer DOP Alicante, DOP Utiel-Requena en DOP Valencia, voor olijfolie DOP Sierras Espadán y Calderona. Ook de Valenciaanse rijst is beschermd. Die wordt geteeld in het natuurpark La Albufera en in enkele gemeenten in Castellón. Verder staan er artisjokken uit Benicarló, aardamandelen (chufa) uit Alboraya, granaatappels uit Elche, kakivruchten uit de Ribera del Xúquer, citrusvruchten uit de provincie Valencia en turrón uit Jijona en Alicante op de lijst.

Aan de rijst is de paella valenciana verbonden. Volgens Decreto 176/2021 van 29 oktober 2021, waarmee de Generalitat de paella valenciana tot immaterieel cultureel erfgoed verklaarde, ligt de herkomst van de paella in de Albufera, waar boeren en tuinders het gerecht kookten. In de stad Valencia werd volgens Visit València in 1959 in Café Madrid de cocktail Agua de Valencia bedacht, met sinaasappelsap, cava, wodka en gin.

Morella, Xàtiva, La Albufera en Requena

Morella ligt in het noorden van de provincie Castellón en is volgens het regionale toerismebureau de hoofdplaats van de comarca Els Ports. De plaats heeft 2.501 inwoners, de comarca 6.658. Het toerismebureau noemt de gotische basiliek Santa María la Mayor uit de dertiende en veertiende eeuw en het feest Sexenni, dat als feest van nationaal toeristisch belang geldt.

Xàtiva heeft 31.008 inwoners en ligt in de comarca La Costera in de provincie Valencia. Xàtiva is de geboorteplaats van meerdere leden van de familie Borgia, onder wie twee pausen, Calixtus III en Alexander VI. Haar kasteel bestaat uit een onder- en een bovenste deel met Romeinse, islamitische en gotische elementen.

La Albufera is een natuurpark van 21.120 hectare in dertien gemeenten, onder andere Valencia, Sueca en Cullera. Het kreeg in 1986 de status van natuurpark en wordt sinds 1989 erkend als wetland van internationaal belang. De rijstvelden in het gebied horen bij de herkomst van de paella.

Requena heeft 20.982 inwoners en ligt in de comarca la Plana d'Utiel-Requena, met samen 38.646 inwoners. Het wijngebied Utiel-Requena heeft volgens zijn regulerend orgaan 30.483 hectare wijngaard, waarvan 62 procent is beplant met het druivenras bobal. Requena lag op 29 oktober 2024 in de strook waar de neerslag zich concentreerde.

Vliegvelden, treinstations en een haven

Het vliegveld van Valencia ligt volgens Visit València op 8 km van de stad en is met de metrolijnen 3 en 5 en met buslijn 150 verbonden met het centrum. Het vliegveld Alicante-Elche had in 2024 18.387.387 passagiers volgens Aena, de beheerder van de Spaanse luchthavens. In Castellón ligt ook een vliegveld, dat AEROCAS beheert en waar lijnvluchten vertrekken. Vanaf Alicante-Elche rijden bussen van Alsa rechtstreeks naar onder meer Benidorm, Calpe, Dénia en Jávea, en naar Murcia (55 minuten). Naar Torrevieja rijdt een bus van Costa Azul (40 minuten). De stad Valencia heeft twee grote stations: Joaquín Sorolla, het station voor de hogesnelheidstreinen, en Estación del Norte.

Over de weg verbinden de A-3 en de AP-7 de stad met de regio Madrid, Barcelona en Alicante. In de haven van Valencia vertrekken veerboten naar de Balearen en naar Italië.

Plaatsen en bezienswaardigheden

• Morella · Een ommuurde stad in het binnenland van Castellón, met een kasteel op de rots, een gotische basiliek en het zesjaarlijkse feest Sexenni.
• Xàtiva · Stadje in het binnenland van Valencia met een kasteel op de heuvel, een museum met een omgekeerd koningsportret en een Borgia-verleden.
• La Albufera · Een ondiep kustmeer met rijstvelden en een natuurpark vlak bij Valencia, bekend om de vogels, de boottochten en de rijst voor paella.
• Requena · Requena is een stad in het Valenciaanse binnenland, omringd door wijngaarden met de druif bobal en met een middeleeuwse oude kern.

Veelgestelde vragen